การวิเคราะห์ระบบบริการสุขภาพระยะยาว และบริการทางสังคมระดับปฐมภูมิ ด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชนตามวิถีปกติถัดไปในเขตสุขภาพที่ 5

บทคัดย่อ

            การวิจัยแบบผสมผสานครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ระบบบริการสุขภาพระยะยาว บริการทางสังคมระดับปฐมภูมิ และการมีส่วนร่วมของชุมชน และ 2) ศึกษาปัญหาอุปสรรคในการจัดบริการสุขภาพระยะยาว และบริการทางสังคมระดับปฐม ภูมิในชุมชนเขตสุขภาพที่ 5 กลุ่มตัวอย่าง แบ่งเป็น กลุ่มที่ให้ข้อมูลเชิงคุณภาพ จำนวน 40 คน แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มผู้สูงอายุ ที่มีภาวะพึ่งพิง จำนวน 20 คน กลุ่มผู้นำชุมชน จำนวน 10 คน และกลุ่มบุคลากรทางการแพทย์ จำนวน 10 คน และกลุ่มที่ให้ข้อมูล เชิงปริมาณ จำนวน 330 คน แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง จำนวน 177 คน กลุ่มผู้นำชุมชน จำนวน 96 คน และกลุ่มบุคลากรทางการแพทย์ จำนวน 57 คน เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วย การใช้สถิติพรรณนา และการวิเคราะห์แก่นสาระ
           ผลการศึกษา พบว่า การวิเคราะห์การจัดบริการสุขภาพระยะยาวระดับปฐมภูมิ สรุปเป็น 3 แก่นเรื่อง ได้แก่ การจัดบริการสุขภาพตามวิถีปกติถัดไป
การบริหารจัดการทรัพยากร และการอภิบาลระบบสุขภาพ ส่วนการจัดบริการทางสังคม ที่เป็นสิ่งจ าเป็นในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตและการอยู่ร่วมกันในสังคม แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ 1) การดูแลทางสังคมระดับ ปฐมภูมิตามวิถีปกติถัดไป และ 2) การดูแลด้านสวัสดิการทางสังคม ด้านการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดบริการสุขภาพระยะยาวในภาพรวม อยู่ในระดับปานกลาง (M=3.40, SD=0.57) เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านที่มีคะแนนเฉลี่ยสูงที่สุด คือ การมีส่วนร่วมวางแผนและตัดสินใจ อยู่ในระดับมาก (M=4.02, SD=0.52) และปัญหาอุปสรรคสำคัญในการดำเนินงาน แบ่งเป็น 2 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการจัดบริการ พบปัญหาการบันทึกข้อมูลสุขภาพที่มีความซ้ าซ้อน การประมวลผลข้อมูลไม่เป็น แบบทันทีทันใด และความไม่พร้อมในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการดำเนินงาน 2) ด้านการบริหารจัดการทรัพยากร พบปัญหาการขาดแคลนทั้งอัตรากำลังในการปฏิบัติงาน งบประมาณ และวัสดุอุปกรณ์ทางการแพทย์
          ดังนั้นแนวทางการจัดบริการสุขภาพระยะยาวและบริการทางสังคมควรส่งเสริมการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ การบริหารจัดการทรัพยากรอย่างเหมาะสม การเชื่อมโยงข้อมูลให้ครอบคลุมทุกระดับ การส่งเสริมความเข้าใจเกี่ยวกับสิทธิ สวัสดิการ และเน้นให้ชุมชนมีส่วนร่วมจัดบริการเพื่อให้เกิดสุขภาวะชุมชนอย่างยั่งยืน