ผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนการรับรู้ภาวะการเจ็บป่วยต่อความร่วมมือในการรับประทานยา และระดับความดันโลหิตในผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงที่ยังไม่มีภาวะแทรกซ้อน

Main Article Content

กุลธิดา ศรีปักษา
นรลักขณ์ เอื้อกิจ

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนการรับรู้ภาวะการเจ็บป่วยต่อความร่วมมือในการรับประทานยา และระดับความดันโลหิตในผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงที่ยังไม่มีภาวะแทรกซ้อน กลุ่มตัวอย่างคือผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูง อายุ 30-59 ปี ที่เข้ารับการรักษาที่แผนกตรวจผู้ป่วยนอกอายุรกรรมโรคหัวใจ โรงพยาบาลรามาธิบดี จำนวน 44 คน เลือกแบบเจาะจง แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม และกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 22 คน กลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ ส่วนกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการปรับเปลี่ยนการรับรู้ภาวะการ เจ็บป่วย ระยะเวลาศึกษา 8 สัปดาห์ เก็บข้อมูลโดยใช้แบบ สอบถามความร่วมมือในการรับประทานยา การรับรู้เกี่ยวกับความเจ็บป่วยฉบับย่อ และความเชื่อเกี่ยวกับการรับประทานยา ตรวจสอบคุณภาพของแบบสอบถามหาค่าความตรงตามเนื้อหาได้เท่ากับ 1.00, 1.00 และ 0.94 ตามลำดับ และหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคได้เท่ากับ 0.77, 0.77 และ 0.83 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติบรรยาย และการทดสอบที   ผลการวิจัยพบว่า 1) ค่าเฉลี่ยความร่วมมือในการรับประทานยาในผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงที่ยังไม่มีภาวะแทรกซ้อน ภายหลังได้รับโปรแกรมการปรับเปลี่ยนการรับรู้ภาวะการเจ็บป่วย สูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมการปรับเปลี่ยนการรับรู้ภาวะการเจ็บป่วยอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05  2) ค่าเฉลี่ยของผลต่างความร่วมมือในการรับประทานยาของผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงที่ยังไม่มีภาวะแทรกซ้อน ในกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมการปรับเปลี่ยนการรับรู้ภาวะการเจ็บป่วย สูงกว่ากลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05   3) ค่าเฉลี่ยระดับความดันโลหิตซิสโตลิกและไดแอสโตลิกของผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงที่ยังไม่มีภาวะแทรกซ้อนภายหลังได้รับโปรแกรมการปรับเปลี่ยนการรับรู้ภาวะการเจ็บป่วย ต่ำกว่าก่อนได้รับโปรแกรมการปรับเปลี่ยนการรับรู้ภาวะการเจ็บป่วยอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05  และ 4) ค่าเฉลี่ยของผลต่างระดับความดันโลหิต     ซิสโตลิกและไดแอสโตลิกของผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงที่ยังไม่มีภาวะแทรกซ้อนในกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมการปรับเปลี่ยนการรับรู้ภาวะการเจ็บป่วย สูงกว่ากลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ศรีปักษา ก., & เอื้อกิจ น. (2019). ผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนการรับรู้ภาวะการเจ็บป่วยต่อความร่วมมือในการรับประทานยา และระดับความดันโลหิตในผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงที่ยังไม่มีภาวะแทรกซ้อน. วารสารพยาบาล, 67(3), 10–18. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJN/article/view/214414
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ปิ่นทอง ผึ้งดอกไม้, วิชชุดา เจริญกิจการ, วันเพ็ญ ภิญโญภาสกุล, ศรินรัตน์ ศรีประสงค์ และฉัตรกนก ทุมวิภาต. (2559). ปัจจัยที่มี
อิทธิพลต่อความร่วมมือในการรับประทานยาในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ยังไม่มีภาวะแทรกซ้อน. วารสารมหาวิทยาลัย
นราธิวาสราชนครินทร์, 8(1), 16-26.

ยศพล เหลืองโสมนภา, สาคร พร้อมเพราะ, สมบัติ เหลืองโสมนภา และ ยุพาธร เสือเฒ่า. (2556). อิทธิพลของความเชื่อเกี่ยวกับ
การกินยาต่อความร่วมมือในการกินยาของผู้ป่วยความดันโลหิตสูงในระดับสูง. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก
โรงพยาบาลพระปกเกล้า, 30(2), 146-157.

ยศพล เหลืองโสมนภา, สิริรัตน์ เหลืองโสมนภา, สาคร พร้อมเพราะ, ปาลีรัญญ์ ฐาสิรสวัสดิ์, รุ่งนภา เขียวชะอ่ำ และวารุณี
สุวรวัฒนกุล. (2557). การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันแบบสอบถามความเชื่อเกี่ยวกับการกินยาฉบับภาษาไทย.
วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิกโรงพยาบาลพระปกเกล้า, 31(4), 297-310.

สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย. (2558). แนวทางการรักษาโรคความดันโลหิตสูงในเวชปฏิบัติทั่วไป พ.ศ. 2555
ปรับปรุง พ.ศ. 2558. กรุงเทพมหานคร: ฮั่วน้ำพริ้นติ้ง.


Alhalaiqa, F., Deane, K. H. O., Nawafleh, A. H., Clark, A., & Gray, R. (2012). Adherence therapy for medication
non-compliant patients with hypertension: A randomized controlled trial. Journal of Human Hypertension,
26(2), 117-126.

American Heart Association/ American Stoke Association. (2014). High blood pressure statistical fact sheet 2014
update. Retrieved March 18, 2016, from https://www.heart.org/idc/groups/heart-/@wcm/@sop/@
smd/documents/downloadable/ucm_462020.pdf

Broadbent, E., Petrie, K. J., Main, J., & Weinman, J. (2006). The brief illness perception questionnaire. Journal of
Psychosomatic Research, 60, 631-637.

Centers for Disease Control and Prevention. (2016). Effects of high blood pressure. Retrieved May 28, 2017,
from https://www.cdc.gov/bloodpressure/effects.html

Chen, S. L., Tsai, J. C., & Chou, K. R. (2011). Illness perceptions and adherence to therapeutic regimens among
patients with hypertension: A structural modeling approach. International Journal of Nursing Studies, 48(2),
235–245.

Horne, R. (2003). Treatment perceptions and self-regulation. In L. D. Cameron & H. Leventhal (Eds.). The self-
regulation of health and illness behaviour (pp.138-153). New York, NY: Routledge.

Horne, R., & Weinman, J. (2002). Self-regulation and self-management in asthma: Exploring the role of illness
perceptions and treatment beliefs in explaining non-adherence to preventer medication. Psychology and Health,
17(1), 17-32.

Horne, R., Weinman, J., & Hankins, M. (1999). The beliefs about medicines questionnaire: The development and
evaluation of a new method for assessing the cognitive representation of medication. Psychology and Health,
14, 1-24.

Lewis, L. M., Askie, P., Randleman, S., & Shelton-Dunston, B. (2010). Medication adherence beliefs of community-
dwelling hypertensive African Americans. Journal of Cardiovascular Nursing, 25(3), 199-206.