การประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชน

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาการประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชน กลุ่มเป้าหมายเลือกแบบเจาะจงจากกลุ่มแกนนำผู้สูงอายุ กลุ่มแกนนำสร้างเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ และผู้สูงอายุที่รับการขยายผลชุมชน ตำบลท่าขึ้น อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช ดำเนินการ 3 ระยะ รวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม การสนทนากลุ่ม การสัมภาษณ์ การระดมสมอง และการสังเกต  การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา  ผลการศึกษา พบว่า ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ใช้มี 3 ลักษณะ คือ 1) ระดับบุคคล ได้แก่ ผ้าขาวม้านวดกาย ผักพื้นบ้านอาหารเฉพาะโรค 2) ระดับกลุ่ม ได้แก่ ความรู้นิทานผ่านเสียงตามสาย รำวงเวียนครกบิค เซียมซีสร้างสุข และ 3) การสร้างความสัมพันธ์ ได้แก่ บีบนวดด้วยสื่อสะกดจุด บุตรหลานพยาบาลผู้สูงวัย ปฏิทินสร้างสุข นิทานพื้นบ้าน เพลงกล่อมเด็ก กะลาลูกรอกออกกำลังกาย ผลการดำเนินงานพบว่าผู้สูงอายุรับรู้ว่าตนเองและกลุ่มเพื่อนมีวิถีชีวิตเปลี่ยนไปในแนวทางที่มีความสุขเพิ่มขึ้น