ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อที่มีภาวะไตเสื่อมระยะเริ่มต้นที่ศูนย์บริการสาธารณสุข เทศบาลนครสุราษฎร์ธานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษาความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้ป่วยกลุ่มโรคไม่ติดต่อที่มีภาวะไตเสื่อมระยะเริ่มต้นที่ศูนย์บริการสาธารณสุข เทศบาลนครสุราษฎร์ธานี และ 2) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับผลลัพธ์ทางคลินิก กลุ่มตัวอย่างจำนวน 369 คน เลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไปและภาวะสุขภาพ และแบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพตามแนวคิดของนัทบีม มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของ ครอนบาค เท่ากับ 0.98 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ผลการวิจัยพบว่าผู้ป่วยมีความรอบรู้ด้านสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับมาก (M = 232.40, SD = 27.27) โดยความรอบรู้ด้านสุขภาพด้านทักษะความเข้าใจข้อมูลสุขภาพ มีค่าเฉลี่ยสูงสุด นอกจากนี้พบว่า ความรอบรู้ด้านสุขภาพด้านทักษะความเข้าใจข้อมูลสุขภาพ และทักษะการจัดการตนเองมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับต่ำกับอัตราการกรองของไตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (r = 0.122, 0.104) ส่วนความรอบรู้ด้านสุขภาพด้านทักษะความเข้าใจข้อมูลสุขภาพมีความสัมพันธ์ทางลบกับความดันโลหิตตัวล่าง (r = -0.123) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 อย่างไรก็ตาม ไม่พบความสัมพันธ์ที่มีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับระดับน้ำตาลในเลือดและความดันโลหิตตัวบน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ร้อยละของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง (CKD) ที่มีการเปลี่ยนแปลงของ Stage ลดลง. HDC Dashboard. https://hdcservice.moph.go.th
กระทรวงสาธารณสุข กองสุขศึกษา. (2561). แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ ตามหลัก 3อ. 2ส. กระทรวงสาธารณสุข.
ปริวัฒน์ อินทร์นวล, วัฒนา ตาแสน, กฤษฎิ์ ทองบรรจบ, และศรีประไพ อินทร์ชัยเทพ. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ทางสุขภาพกับการชะลอการเสื่อมของไตในผู้ป่วยไตเรื้อรังที่มีโรคร่วมเป็นความดันโลหิตสูงหรือเบาหวาน อำเภองาว จังหวัดลำปาง. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ, 9(1), 253-268.
เพชรรัตน์ เจิมรอด. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพและภาวะสุขภาพของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ [รายงานการวิจัย]. คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต.
มิตรา เกิดอินทร์, กมลรัตน์ กิตติพิมพานนท์, และ สุกัญญา ตันติประสพลาภ. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมการดูแลตนเองและผลลัพธ์ทางคลินิกของผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังในหน่วยบริการปฐมภูมิ. วารสารสภาการพยาบาล, 38(2), 64-76.
สุพัตรา เชาว์ไวย, กิตติพงษ์ พลทิพย์, วิราพร สืบสุนทร, จิรวรรณ ชาประดิษฐ์, และ ชุมศรี ต้นเกตุ. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการดูแลตนเองและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรัง ระยะที่ 1-2. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 38(1), 11-20.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2565). รายงานประจำปี 2565 สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. https://www.nhso.go.th/th/aboutus-th/reports-annual/2024-11-21-06-39-15/28-2565
Campbell, Z. C., Dawson, J. K., Kirkendall, S. M., McCaffery, K. J., Jansen, J., Campbell, K. L., Lee, V. W. S., & Webster, A. C. (2022). Interventions for improving health literacy in people with chronic kidney disease. The Cochrane Database of Systematic Reviews, 12(12). CD012026. https://doi.org/10.1002/14651858.CD012026.pub2
Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). John Wiley & Sons.
Fraser, S. D., Roderick, P. J., Casey, M., Taal, M. W., Yuen, H. M., & Nutbeam, D. (2013). Prevalence and associations of limited health literacy in chronic kidney disease: A systematic review. Nephrology, Dialysis, Transplantation: official publication of the European Dialysis and Transplant Association - European Renal Association, 28(1), 129–137. https://doi.org/10.1093/ndt/gfs371
Inthaphalan, P., Lininger, J., & Terathongkum, S. (2024). The effectiveness of a health literacy enhancement program on knowledge, self-management behaviors, and clinical outcomes in people with chronic kidney disease: A quasi-experimental study in Thailand. Belitung Nursing Journal, 10(6), 635–643. https://doi.org/10.33546/bnj.3519
Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine, 67(12), 2072–2078. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2008.09.050
Osborn, C. Y., Bains, S. S., & Egede, L. E. (2010). Health literacy, diabetes self-care, and glycemic control in adults with type 2 diabetes. Diabetes Technology & Therapeutics, 12(11), 913–919. https://doi.org/10.1089/dia.2010.0058
Stømer, U. E., Gøransson, L. G., Wahl, A. K., & Urstad, K. H. (2019). A cross-sectional study of health literacy in patients with chronic kidney disease: Associations with demographic and clinical variables. Nursing Open, 6(4), 1481–1490. https://doi.org/10.1002/nop2.350
Taylor, D. M., Fraser, S. D. S., Bradley, J. A., Bradley, C., Draper, H., Metcalfe, W., Oniscu, G. C., Tomson, C. R. V., Ravanan, R., & Roderick, P. J. (2018). Health literacy and patient outcomes in chronic kidney disease: A systematic review. Nephrology, Dialysis, Transplantation: official publication of the European Dialysis and Transplant Association - European Renal Association, 33(9), 1545–1558. https://doi.org/10.1093/ndt/gfx293
Wolf, M. S., Gazmararian, J. A., & Baker, D. W. (2005). Health literacy and functional health status among older adults. Archives of Internal Medicine, 165(17), 1946–1952. https://doi.org/10.1001/archinte.165.17.1946
