ชุดบำบัดการพยาบาลเพื่อเลิกเสพติดนิโคติน: นวัตกรรมการดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่สูบบุหรี่

Main Article Content

อรสา พันธ์ภักดี
พีรยา สุธีรางกูร
สุรินธร กลัมพากร

บทคัดย่อ

ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่สูบบุหรี่อยู่จำเป็นต้องเลิกบุหรี่เนื่องการสูบบุหรี่มีผลทำให้ควบคุมโรคไม่ดี นำไปสู่การเกิดภาวะแทรกซ้อนเร็วและรุนแรงทำให้เสียชีวิตก่อนวัยอันควร พยาบาลมีโอกาสดูแล ช่วยผู้ป่วยให้เลิกบุหรี่ แต่ด้วยข้อจำกัดด้านเวลาและความมั่นใจในการช่วยผู้ป่วยให้เลิกบุหรี่ ชุดบำบัดการพยาบาลเพื่อเลิกเสพติดนิโคตินเป็นนวัตกรรมการพยาบาลที่พัฒนาขึ้นเพื่อเป็นเครื่องมือช่วยพยาบาลให้มีความมั่นใจในการให้คำแนะนำ ชักชวนและให้คำปรึกษาผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่สูบบุหรี่อยู่ให้เลิกบุหรี่ ประกอบด้วย บทสนทนาสร้างแรงจูงใจเพื่อให้ผู้ป่วยสนใจและตัดสินใจเลิกบุหรี่ รูปภาพแสดง ผลกระทบของการ สูบบุหรี่ต่อการควบคุมโรคและภาวะแทรกซ้อน แผ่นพับให้ความรู้และหนังสือคู่มือเลิกบุหรี่ แผ่นพับบันทึกความก้าวหน้าด้วยตนเองและยาอมสมุนไพรช่วยบรรเทาอาการอยากบุหรี่รวมทั้งตรายางที่มีข้อความติดตามการเลิกสูบบุหรี่สำหรับประทับบนบัตรนัดหรือสมุดประจำตัวผู้ป่วยโรคเรื้อรัง พยาบาลสามารถใช้ชุดบำบัดการพยาบาลเพื่อเลิกเสพติดนิโคตินนี้ในงานประจำขณะดูแลผู้ป่วยที่มารับบริการที่หน่วยตรวจผู้ป่วยนอก คลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรังโดยใช้เวลาไม่นานในการช่วยผู้ป่วยให้เลิกสูบบุหรี่

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พันธ์ภักดี อ., สุธีรางกูร พ., & กลัมพากร ส. (2026). ชุดบำบัดการพยาบาลเพื่อเลิกเสพติดนิโคติน: นวัตกรรมการดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่สูบบุหรี่. วารสารพยาบาล, 75(2), 41–49. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJN/article/view/280405
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงสาธารณสุข, กรมควบคุมโรค. (2560). แผนปฏิบัติการด้านการควบคุมยาสูบแห่งชาติ ฉบับที่สาม พ.ศ.2565-2570. อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.

กิตรวี จิรรัตน์สถิต, ญาดา กิมเปา, กนกรัตน์ แสวงศรี, บงกช ชาวโคราช, ปฏิมาล์ ศิริพิรุณ, สุโรธร ตุ้มประสิทธิ์, กานต์พิชชา บุญค้ำชู, กรภัค วิบูลธนบัตร, ณัฐชนน ตั้งไพบูลย์พงศา, และ คัติยา อีวาโนวิช. (2564). การประยุกต์ใช้แนวคิด Transtheoretical model (TTM) และกลยุทธ์ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อการเลิกบุหรี่ในกลุ่มนักศึกษา. วารสารสหศาสตร์, 21(2), 96-107.

มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่. (2565, 22 กุมภาพันธ์). รู้จักมะเร็งปอด. https://www.smokefreezone.or.th/media_page/...A1.html

โรงพยาบาลศิริราชปิยมหาราชการุณย์. (2569, 25 พฤษภาคม). 5 ตัวช่วยจากธรรมชาติ เพื่อการเลิกบุหรี่. https://www.siphhospital.com/th/news/article/share/herbs-and-food-to-quit-smoking

สุกัญญา คำก้อน, แอนน์ จิระพงษ์สุวรรณ, สุรินธร กลัมพากร, และ สุคนธา ศิริ. (2563). โปรแกรมช่วยเลิก บุหรี่สำหรับผู้กลับมาสูบซ้ำของทหารกองประจำการในค่ายกรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ จังหวัด ชลบุรี. วารสารพยาบาล, 69(1), 44-53.

สุทัศน์ รุ่งเรืองหิรัญญา และ อัมพร กรอบทอง. (2564). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับการบำบัดภาวะติดนิโคติน ในประเทศไทย ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2564. สินทวีกิจพริ้นติ้ง.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2566, 2 พฤษภาคม). เลิกบุหรี่ด้วยการแพทย์แผนไทย ใคร ๆ ก็ทำได้. https://www.thaihealth.or.th/content-detail/e17dd57a-4d6e-494b-990c-7890ee6beb3d

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). การสำรวจสถานการณ์การสูบบุหรี่และการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ของ ประชากร พ.ศ.2567. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20250401100215_15169.pdf

อรสา พันธ์ภักดี. (2559). แนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อช่วยเลิกบุหรี่: คู่มือการให้คำแนะนำการช่วยเลิกบุหรี่ งานประจำ. สื่อตะวัน.

อรสา พันธ์ภักดี. (2560). ถอดบทเรียนความสำเร็จการพัฒนาสมรรถนะพยาบาลเพื่อช่วยเหลือผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเลิกเสพยาสูบ. สื่อตะวัน.

อรสา พันธ์ภักดี, อภิญญา ศิริพิทยาคุณกิจ, นวลขนิษฐ์ ลิขิตลือชา, และ สุปาณี เสนาดิสัย. (2560). การปฏิบัติเพื่อช่วยเลิกบุหรี่โดยพยาบาลไทย: การสำรวจระดับชาติ. วารสารพยาบาล, 66(1), 1-8.

อรสา พันธ์ภักดี และ พีรยา สุธีรางกูร (บ.ก.). (2567). ถอดบทเรียนการพัฒนาระบบบริการพยาบาล เพื่อเลิกบุหรี่แบบเบ็ดเสร็จ ณ จุดเดียว (One Stop Service) เล่ม 1. สื่อตะวัน.

เฮลท์โฟกัส. (2568, 18 สิงหาคม). นักวิชาการชี้บุหรี่ สูญเสียทางสขภาพปีละ 2 แสนล้าน แนะรัฐปรับภาษี 40% ดีกว่า 25%. http://www.hfocus.org/content/2025/08/35013.

Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191

Lancaster, T., & Stead, L. F. (2017). Individual behavioural counselling for smoking cessation. The Cochrane Database of Systematic Reviews, 3(3), CD001292. https://doi.org/10.1002/14651858.CD001292.pub3

Miller, W. R., & Rollnick, S. (1991). Motivational interviewing: Preparing people to change addictive behavior. Guilford Press.

Prochaska, J., & DiClemente, C. (1984). The transtheoretical approach: Crossing traditional boundaries of therapy. Dow Jones-Irwin.

World Health Organization [WHO]. (2021). WHO report on the global tobacco epidemic 2021: Addressing new and emerging products. https://www.who.int/publications/i/item/9789240032095

World Health Organization [WHO]. (2026). Preventing noncommunicable diseases. https://www.who.int/activities/preventing-noncommunicable-diseases.