ปัจจัยทำนายการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเองเพื่อหาเชื้อเอชพีวี ในสตรีไทยที่มีปัญหาทางนรีเวช
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้ ทัศนคติ พฤติกรรม และปัจจัยทำนายการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเองเพื่อหาเชื้อเอชพีวีในสตรีไทยที่มีปัญหาทางนรีเวช กลุ่มตัวอย่างจำนวน 304 คน เลือกแบบเจาะจงโดยเป็นผู้ที่มารับบริการแผนกนรีเวชกรรมของโรงพยาบาลตติยภูมิในกรุงเทพมหานคร เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามความรู้ ทัศนคติ พฤติกรรม และปัจจัยด้านสุขภาพทางนรีเวช วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์การถดถอยพหุ ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยมีคะแนนเฉลี่ยของความรู้เท่ากับ 14.41 (SD = 3.76) โดยยังไม่เข้าใจในรายละเอียดเชิงลึกของเชื้อเอชพีวีและวิธีการตรวจคัดกรอง คะแนนเฉลี่ยของทัศนคติเท่ากับ 25.62 (SD = 3.39) โดยมีข้อกังวลในความมั่นใจต่อวิธีการเก็บตัวอย่างด้วยตนเอง ความแม่นยำของผลตรวจ และความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนของสิ่งส่งตรวจ และคะแนนเฉลี่ยของพฤติกรรมเท่ากับ 6.01 (SD = 3.75) ผู้ป่วยร้อยละ 8.88 เคยตรวจด้วยตนเอง และร้อยละ 63.49 ตั้งใจจะตรวจในอนาคต ปัจจัยที่ร่วมกันทำนายพฤติกรรมการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเองได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ความรู้ (Beta = .354) ประวัติการติดเชื้อเอชพีวี (Beta = .127) ทัศนคติ (Beta = .119) และประวัติการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก (Beta = .118) และอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 27 ( p < .001)
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ. (2568). ทะเบียนมะเร็งระดับโรงพยาบาล พ.ศ. 2566 (Hospital-Based Cancer Registry 2023).
https://nci.go.th/files/cancer_stat/1771317685_file.pdf
Bogale, A. L., Teklehaymanot, T., Ali, J. H., Kassie, G. M., Medhin, G., Baye, A. Y., & Shiferaw, A. Y. (2022). Comparison of self-collected versus clinician collected cervicovaginal specimens for detection of high-risk human papillomavirus among HIV infected women in Ethiopia. BMC Women's Health, 22(1), 360. https://doi.org/10.1186/s12905-022-01944-2
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Ferlay, J., Ervik, M., Lam, F., Laversanne, M., Colombet, M., & Mery, L. (2024). Global cancer observatory: Cancer Today. International Agency for Research on Cancer.
https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/cancers/23-cervix-uteri-fact-sheet.pdf
Kositamongkol, C., Kanchanasurakit, S., Mepramoon, E., Talungchit, P., Chaopotong, P., Kengkla, K., Chaisathaphol, T., Saokaew, S., & Phisalprapa, P. (2023). Cost-utility and budget impact analyses of cervical cancer screening using self-collected samples for HPV DNA testing in Thailand. BMC Public Health, 23(1), 2413.
https://doi.org/10.1186/s12889-023-17358-0
Kittisiam, T., Tangjitgamol, S., Chaowawanit, W., Khunnarong, J., Srijaipracharoen, S., Thavaramara, T., & Pataradool, K. (2016). Knowledge and attitudes of Bangkok metropolitan women towards HPV and self-sampled HPV testing. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 17(5), 2445–2451.
Ma’som, M., Bhoo-Pathy, N., Nasir, N. H., Bellinson, J., Subramaniam, S., Ma, Y., Yap, S.-H., Goh, P.-P., Gravitt, P., & Woo, Y. L. (2016). Attitudes and factors affecting acceptability of self-administered cervicovaginal sampling for human papillomavirus (HPV) genotyping as an alternative to Pap testing among multiethnic Malaysian women. BMJ Open, 6(8), Article e011022.
https://doi.org/10.1136/bmjopen-2015-011022
Nishimura, H., Yeh, P. T., Oguntade, H., Kennedy, C. E., & Narasimhan, M. (2021). HPV self-sampling for cervical cancer screening: A systematic review of values and preferences. BMJ Global Health, 6(5), Article e003743. https://doi.org/10.1136/bmjgh-2020-003743
Ploysawang, P., Rojanamatin, J., Prapakorn, S., Jamsri, P., Pangmuang, P., Seeda, K., & Sangrajrang, S. (2021). National cervical cancer screening in Thailand. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 22(1), 25-30. https://doi.org/10.31557/apjcp.2021.22.1.25
Rogers, E. M. (1983). Diffusion of innovations (3rd ed.). Free Press.
Shao, J., Ke, H., Jiang, C., Sun, H., Han, H., Zhu, J., Chen, L., Wang, Y., Gu, J., & Duan, Y. (2024). Knowledge, attitudes, and practices of human papillomavirus and self-sampling among adult women: A cross-sectional study. Frontiers in Public Health, 12, Article 1377343. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1377343
Smith, L. W., Khurshed, F., van Niekerk, D. J., Krajden, M., Greene, S. B., Hobbs, S., Coldman, A. J., Franco, E. L., & Ogilvie, G. S. (2014). Women’s intentions to self-collect samples for human papillomavirus testing in an organized cervical cancer screening program. BMC Public Health, 14(1), 1060. https://doi.org/10.1186/1471-2458-14-1060
Sukkasame, P., Jareemit, N., Punyashthira, A., Inthasorn, P., Chantawong, N., Suwannarurk, K., Pariyawateekul, P., Tangjitgamol, S., & Thai Gynecologic Cancer Society Research Group. (2024). Attitude toward human papillomavirus self-sampling and associated factors among Thai women undergoing colposcopy. Obstetrics & Gynecology Science, 7(3), 286–295. https://doi.org/10.5468/ogs.23293
Suwantaroj, J., Sripan, P., Kallawicha, K., Tso, J., Singweratham, N., & Siewchaisakul, P. (2025). The utilization of human papillomavirus testing for cervical cancer screening in Thailand: A comparison of screening with and without self-sampling samples. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 26(9), 3469–3475. https://doi.org/10.31557/apjcp.2025.26.9.3469
Tiiti, T. A., Aluko, O., & Barrett, C. (2025). Knowledge of human papillomavirus and self-sampling, including vaccination practices among female students in Free State, South Africa. Cancer Causes Control, 36(12), 1705–1717. https://doi.org/10.1007/s10552-025-02049-5
Waller, J., Waite, F., & Marlow, L. (2024). Awareness and knowledge about HPV and primary HPV screening among women in Great Britain: An online population-based survey. Journal of Medical Screening, 31(2), 91–98. https://doi.org/10.1177/09691413231205965
World Health Organization. (2025). Eradicating cervical cancer in Thailand: A journey of hope and progress.
