การใช้บุหรี่ในสังคมไทย: ภาพสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและโครงสร้างสังคม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
สถานการณ์การบริโภคยาสูบในสังคมไทยผ่านมุมมองเชิงบูรณาการ โดยเชื่อมโยงบริบททางสังคม วัฒนธรรม องค์ประกอบสารพิษ และผลกระทบต่อสุขภาพตามช่วงวัย ผลการศึกษาพบว่าวิวัฒนาการยาสูบไทยแบ่งเป็น 4 ยุคสำคัญ ได้แก่ ยุคดั้งเดิม (เครื่องมือทางสังคม) ยุคอุตสาหกรรม (สินค้ามวลชน) ยุคแห่งการควบคุม (นโยบายสาธารณะ) และยุคนวัตกรรม (บุหรี่ไฟฟ้า) ในมิติพิษวิทยา ควันบุหรี่ประกอบด้วยสารเคมีกว่า 5,000 ชนิด เช่น สารก่อมะเร็งจำเพาะ (TSNAs) และโลหะหนักที่ทำลาย DNA ส่วนบุหรี่ไฟฟ้าแม้มีสารพิษบางชนิดน้อยกว่า แต่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงทางเอพิเจเนติกส์และเร่งความแก่ชราของปอด การวิเคราะห์ตามช่วงวัยพบว่า การเริ่มสูบในวัยเด็กและวัยรุ่น (6-17 ปี) เพิ่มความเสี่ยงเสียชีวิตและขัดขวางการพัฒนาอวัยวะ วัยผู้ใหญ่เสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด ขณะที่วัยสูงอายุสัมพันธ์กับการเสื่อมถอยทางสติปัญญา ผลการสังเคราะห์ชี้ให้เห็นว่าพฤติ กรรมการสูบบุหรี่เป็นผลลัพธ์ของปฏิสัมพันธ์ระหว่างปัจเจกบุคคลและโครงสร้างสังคมที่หล่อหลอมบรรทัดฐานการบริโภค ข้อสรุปเสนอว่ามาตรการควบคุมยาสูบในอนาคตจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนจากการเน้นมิติสุขภาพเพียงอย่างเดียว ไปสู่การทำความเข้าใจพลวัตทางสังคมและการตลาดของผลิตภัณฑ์ยาสูบรูปแบบใหม่เพื่อสร้างนโยบายที่เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงและปกป้องสุขภาพของประชากรไทยได้อย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
การยาสูบแห่งประเทศไทย. (2562). ประวัติการก่อตั้งและวิวัฒนาการการยาสูบ. https://www.thaitobacco.or.th
กรมสรรพสามิต. (2565). ความรู้เกี่ยวกับยาสูบและผลิตภัณฑ์ยาสูบในประเทศไทย. กระทรวงการคลัง. https://www.excise.go.th
กรมควบคุมโรค. (2567). สื่อประชาสัมพันธ์เนื่องในวันงดสูบบุหรี่โลก ประจำปี 2567. กระทรวงสาธารณสุข.
มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่. (2563). สถานการณ์การควบคุมยาสูบของประเทศไทยและมาตรการคุ้มครองสุขภาพจากควันบุหรี่. มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2566). สถานการณ์บุหรี่ไฟฟ้าและผลกระทบต่อเด็กและเยาวชนไทย. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.
Brandt, A. M. (2007). The cigarette century: The rise, fall, and deadly persistence of the product that defined America. Basic Books.
Cook, D. K., Lalonde, G., Oldham, M. J., Wang, J., Bates, A., Ullah, S., Sulaiman, C., Carter, K., Jongsma, C., Dull, G., & Gillman, I. G. (2024). A practical framework for novel electronic
nicotine delivery system evaluation: Chemical and toxicological characterization of JUUL2 aerosol and comparison with reference cigarettes. Toxics, 12(1), 41.
https://doi.org/10.3390/toxics12010041
Gately, I. (2001). Tobacco: A cultural history of how an exotic plant seduced civilization. Grove Press.
Goodman, J. (2005). Tobacco in history: The cultures of dependence. Routledge.
Jee, Y., Jung, K. J., Back, J. H., Lee, S. M., & Lee, S. H. (2020). Trajectory of smoking and early bladder cancer risk among Korean young adult men. Cancer Causes & Control, 31, 943-949. https://doi.org/10.1007/s10552-020-01335-8
Khan, A., Richardson, C., McElroy, J. P., Singh, A., Weng, D. Y., Kamel, S., Reisinger, S. A., Wewers, M. D., Shields, P. G., & Song, M. A. (2025). Associations of volatile organic compounds with accelerated epigenetic aging in the lungs of smokers and electronic cigarette users. Science of the Total Environment, 986, Article 179792. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2025.179792
Liu, X., Sun, J., Zhao, M., Bovet, P., & Xi, B. (2023). Cigarette smoking in childhood and risk of all-cause and cause-specific mortality in adulthood. Frontiers in Public Health, 11, Article
https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1051597
Luu, M. N., Han, M., Bui, T. T., Tran, P. T. T., Lim, M. K., & Oh, J. K. (2022). Smoking trajectory and cancer risk: A population-based cohort study. Tobacco Induced Diseases, 20, 71.
https://doi.org/10.18332/tid/152137
Matsuo, R., Ago, T., Kiyuna, F., Sato, N., Nakamura, K., Kuroda, J., Wakisaka, Y., Kitazono, T., & Fukuoka Stroke Registry Investigators. (2020). Smoking status and functional outcomes after acute ischemic stroke. Stroke, 51(3), 846–852.
https://doi.org/10.1161/STROKEAHA.119.027230
Norton, M. (2008). Sacred gifts, profane pleasures: A history of tobacco and chocolate in the Atlantic world. Cornell University Press.
Parmar, M. P., Kaur, M., Bhavanam, S., Mulaka, G. S. R., Ishfaq, L., Vempati, R., C, M. F., Kandepi, H. V., R, R. E., Sahu, S., & Davalgi, S. (2023). A systematic review of the effects of smoking on the cardiovascular system and general health. Cureus, 15(4), Article e38073. https://doi.org/10.7759/cureus.38073
Proctor, R. N. (2011). Golden holocaust: Origins of the cigarette catastrophe and the case for abolition. University of California Press.
Reinstadler, S. J., Eitel, C., Fuernau, G., de Waha, S., Desch, S., Mende, M., Metzler, B., Schuler, G., Thiele, H., & Eitel, I. (2017). Association of smoking with myocardial injury and clinical outcome in patients undergoing mechanical reperfusion for ST-elevation myocardial infarction. European Heart Journal–Cardiovascular Imaging, 18(1), 39–45.
https://doi.org/10.1093/ehjci/jew030
Song, W., Wang, W., Dou, L. Y., Wang, Y., Xu, Y., Chen, L. F., & Yan, X. W. (2015). The implication of cigarette smoking and cessation on macrophage cholesterol efflux in coronary artery disease patients. Journal of Lipid Research, 56(3), 682-691. https://doi.org/10.1194/jlr.P055491
