พฤติกรรมการประกอบกิจกรรมทางกายและพฤติกรรมเนือยนิ่งของบุคลากร โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ

บทคัดย่อ

บทนำ : การมีกิจกรรมทางกายที่ไม่เพียงพอและพฤติกรรมเนือยนิ่ง เช่น การนั่งต่อเนื่องเป็นเวลานาน เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-Communicable Diseases: NCDs) โดยเฉพาะโรคอ้วนลงพุง เบาหวาน และโรคหัวใจ บุคลากรโรงพยาบาลในฐานะบุคลากรทางการแพทย์ควรมีบทบาทเป็นต้นแบบด้านสุขภาพที่ดี เพื่อเสริมสร้างภาพลักษณ์ที่น่าเชื่อถือและส่งเสริมให้ประชาชนตระหนักถึงความสำคัญของการดูแลสุขภาพ

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบพฤติกรรมการประกอบกิจกรรมทางกายและพฤติกรรมเนือยนิ่งของบุคลากรโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ จำแนกตามเพศ อายุ และสถานภาพสมรส

วิธีดำเนินการวิจัย : การวิจัยเป็นการศึกษาเชิงสำรวจ กลุ่มตัวอย่างคือบุคลากรโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ จำนวน 364 คน ได้จากการสุ่มแบบอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามกิจกรรมทางกายระดับโลก (Global Physical Activity Questionnaire: GPAQ) การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และร้อยละ รวมถึงสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่       t-test, one-way ANOVA และการเปรียบเทียบรายคู่ด้วยวิธี (Scheffe’s) โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับนัยสำคัญ 0.05

ผลการศึกษา : บุคลากรมีพฤติกรรมการประกอบกิจกรรมทางกายโดยรวมอยู่ในระดับน้อย (ร้อยละ 82.42) กิจกรรมทางกายด้านการทำงานอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 51.92) ส่วนด้านการเดินทางและนันทนาการอยู่ในระดับน้อย (ร้อยละ 60.99 และ 69.23 ตามลำดับ) สำหรับพฤติกรรมเนือยนิ่ง พบว่ามีการนั่งต่อเนื่องเกิน 2 ชั่วโมงในบางวัน (ร้อยละ 42.86) เมื่อเปรียบเทียบตามเพศและสถานภาพสมรสไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่อายุสัมพันธ์กับกิจกรรมทางกายด้านการทำงาน โดยกลุ่มอายุ 20–30 ปี แตกต่างจาก 30–40 ปี และกลุ่มอายุ 30–40 ปี แตกต่างจาก 40–50 ปี อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 (Scheffe’s test) ตัวแปรอื่น ๆ ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับนัยสำคัญ 0.05

สรุปผล : บุคลากรส่วนใหญ่มีพฤติกรรมกิจกรรมทางกายในระดับน้อย โดยเฉพาะด้านการเดินทางและนันทนาการ และยังมีพฤติกรรมเนือยนิ่งจากการนั่งต่อเนื่องในบางวัน จึงควรส่งเสริมการมีกิจกรรมทางกายระหว่างการทำงานและพัฒนากิจกรรมส่งเสริมสุขภาพในโรงพยาบาล เพื่อเสริมสร้างบทบาทการเป็นต้นแบบสุขภาพที่ดีของบุคลากรทางการแพทย์