ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการความเครียด ของพนักงานขับรถฉุกเฉินในจังหวัดตรัง

ผู้แต่ง

  • ธนารัตน์ หมัดเชี่ยว สถาบันพระบรมราชชนก วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร
  • ณัฐฎา ทองพรหม สถาบันพระบรมราชชนก วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร
  • ธันย์ชนก ล้ำเลิศ สถาบันพระบรมราชชนก วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร
  • วิลาวรรณ ศรีพล สถาบันพระบรมราชชนก วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร
  • กรกช เพทาย สถาบันพระบรมราชชนก วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร

คำสำคัญ:

พนักงานขับรถฉุกเฉิน, พฤติกรรม, การจัดการความเครียด

บทคัดย่อ

บทนำ : งานขับรถฉุกเฉินต้องเผชิญกับแรงกดดัน ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุและความเครียด หากผู้ขับมีสุขภาพกายใจที่ดี จะช่วยลดความเสี่ยงนี้ได้

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาพฤติกรรมการจัดการความเครียด และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการความเครียดของพนักงานขับรถฉุกเฉินในจังหวัดตรัง

วิธีดำเนินการวิจัย : เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง เก็บรวบรวมข้อมูลในเดือนมกราคม–กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 กลุ่มตัวอย่าง คือ พนักงานขับรถฉุกเฉินทุกคน ในจังหวัดตรัง 187 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถาม ที่มีค่าความเชื่อมั่นที่ตรวจสอบด้วยสูตรของ Cronbach’s alpha ในปัจจัยด้านการทำงาน ปัจจัยด้านสภาพแวดล้อมในการทำงาน และพฤติกรรมการจัดการความเครียด (เท่ากับ .750 .789 และ .908) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน คือ Chi-square test, Fisher exact test และ Pearson correlation coefficient ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05

ผลการศึกษา : จากกลุ่มตัวอย่าง 187 คน ผู้ตอบแบบสอบถามจริง 157 คน ร้อยละ 83.94 โดยทั้งหมดเป็นเพศชาย มีอายุเฉลี่ย 42.0 ปี มีประสบการณ์ขับรถฉุกเฉินเฉลี่ย 8.3 ปี ขับรถเฉลี่ยวันละ 90.7 กิโลเมตร พบผู้ป่วยวิกฤตเฉลี่ยวันละ 2 ราย ร้อยละ 50.3 เคยผ่านการอบรมในการขับรถฉุกเฉิน มีพฤติกรรมการจัดการความเครียดอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 81.5) และปัจจัยที่มีสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการความเครียด (p-value < 0.05) คือ โรคประจำตัว การดื่มเครื่องดื่มชูกำลัง การผ่านการอบรมขับรถฉุกเฉิน ปัจจัยเสี่ยงต่อสุขภาพ ความกดดันที่เคยได้รับจากเพื่อนร่วมงานในระหว่างการทำงาน และอาการปวดกระดูก และกล้ามเนื้อ

สรุป : การพัฒนาและส่งเสริมระบบการดูแลสุขภาพทั้งทางกายและจิตใจของพนักงานขับรถฉุกเฉินในจังหวัดตรัง ควบคู่กับการอบรมจัดการความเครียด การส่งเสริมความสัมพันธ์ในทีม และการพัฒนาทักษะสื่อสารเชิงบวก โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง จะช่วยเสริมสุขภาพจิต ลดความเครียด เพิ่มประสิทธิภาพการตัดสินใจ ลดอุบัติเหตุ และยกระดับคุณภาพบริการฉุกเฉินให้ปลอดภัยยิ่งขึ้น

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. Mental Health ปัญหาสำคัญที่ต้องเฝ้าระวัง [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 18 ต.ค. 2567]. เข้าถึงจาก:https://www.nesdc.go.th/download/Social/Social_Report/2567_article_q1_001.pdf

Piao X, Xie J, Managi S. Continuous worsening of population emotional stress globally: universality and variations. BMC Public Health. 2024;24:3576. doi:10.1186/s12889-023-18193-z

Mahikul W, Srichan P, Narkkul U, Soontarawirat I, Kitro A, Pumipuntu N, Saita S, Narayam P. Mental health status and quality of life among Thai people after the COVID-19 outbreak: a cross-sectional study. Sci Rep. 2024;14:25896.

Chupanich P, Aotprapai P, Seesophon S, Laoraksawong P. Factors Associated with Stress among Healthcare Personnel after COVID-19 in Northeast Thailand: A Cross-sectional Study. Clin Pract Epidemiol Ment Health. 2024. doi:10.2174/0117450179327231240924054645.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. สายด่วนสุขภาพจิตเผย “ความเครียด-กังวล-ทำงานไม่มีความสุข” ปัญหาใหญ่อันดับ 1 ของแรงงานไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 18 ต.ค. 2567]. เข้าถึงจาก: https://www.thaihealth.or.th/?p=334929

กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. จิตแพทย์แนะ 6 วิธีเติมพลังคนวัยทำงาน ทั้งพลังใจ พลังกาย พลังสติ พลังความคิด พลังปรับตัว [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [เข้าถึงเมื่อ 18 ต.ค. 2567]. เข้าถึงจาก: https://dmh.go.th/news-amh/view.asp?id=29691

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. ความเครียด! ภัยเงียบสุขภาพ บั่นทอนชีวิตคนวัยทำงาน [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 15 ต.ค. 2567]. เข้าถึงจาก: https://dol.thaihealth.or.th/Media/Pdfview/4a4d6208-cbcf-ee11-8101-00155d1aab77

สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. คู่มือแนวทางปฏิบัติตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่และการกำกับดูแลหน่วยปฏิบัติการแพทย์ พ.ศ. 2564 [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ย. 2567]. เข้าถึงจาก: https://www.niems.go.th/1/UploadAttachFile/2023/EBook/

_20230317085532.pdf

พรทิพย์ วชิรดิลก, ธีระ ศิริสมุด. สุขภาพจิตของพนักงานขับรถพยาบาลในระบบบริการ. [อินเทอร์เน็ต]. 2558. [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ย. 2567]. เข้าถึงจาก: https://www.

niems.go.th/pdfviewer/index.html

พินาลิน เพ็ญทอง, ไชยนันต์ แท่งทอง, สรา อาภรณ์, สุจินดา จารุพัฒน์มารุโอ, จุฑาธิป ศีลบุตร. ระดับความเครียดและปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเครียดของพนักงานขับรถพยาบาลฉุกเฉิน. พยาบาลสาร. 2564;48(4):93–108.

กลุ่มงานควบคุมโรคติดต่อ สุขภาพจิตและยาเสพติด สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตรัง. จำนวนพนักงานขับรถฉุกเฉินในจังหวัดตรัง. ตรัง: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตรัง; 2567

Zimmer Gembeck, M. J., & Skinner, E. A. (2024). Stress Appraisals and Coping across and within Academic, Parent, and Peer Stressors: The Roles of Adolescents’ Emotional Problems, Coping Flexibility, and Age. Adolescents, 4(1), 120–137

สมศักดิ์ วังเอี่ยมเสริมสุข. การเปรียบเทียบความแตกต่างของปัจจัยด้านงานที่ส่งผลต่อความเครียดและพฤติกรรมเผชิญความเครียดของพนักงานรัฐวิสาหกิจ: กรณีศึกษาพนักงาน บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) สำนักงานหลักสี่ และสำนักงานบางรัก [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร; 2554.

Best John W. Research in Education. 3rd ed. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall; 1977.

Hinkle Dennis E. Applied Statistics for the Behavioral Sciences. Boston: Houghton Mifflin; 1998.

ชยุตม์ ต่างวิวัฒน์. ความเครียดจากการทำงานและภาวะสุขภาพจิตของพนักงานขับรถโดยสารประจำทางในองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2566.

กรรณิกา แสงนิลาวิวัฒน์, เกสร สำเภาทอง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดและการจัดการความเครียดของพนักงาน 1330 Contact Center สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567;9(4):90–97.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-11-13

รูปแบบการอ้างอิง

1.
หมัดเชี่ยว ธ, ทองพรหม ณ, ล้ำเลิศ ธ, ศรีพล ว, เพทาย ก. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการความเครียด ของพนักงานขับรถฉุกเฉินในจังหวัดตรัง. TUHJ [อินเทอร์เน็ต]. 13 พฤศจิกายน 2025 [อ้างถึง 4 กุมภาพันธ์ 2026];10(3):188-206. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TUHJ/article/view/275649

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย