ผลของรูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน ต่อระดับความดันโลหิตและความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองและหัวใจ ในผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูง ตำบลห้วยทราย อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่

ผู้แต่ง

  • อรรถวิทย์ จันทร์ศิริ คณะพยาบาลศาสตร์แมคคอร์มิค มหาวิทยาลัยพายัพ https://orcid.org/0009-0003-9021-8838
  • สุทธิรา กุนสง โรงพยาบาลนครพิงค์

คำสำคัญ:

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม, การมีส่วนร่วมของชุมชน, ผู้สูงอายุ, โรคความดันโลหิตสูง

บทคัดย่อ

บทนำ : ปัจจุบันประเทศไทยกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ส่งผลให้มีผู้สูงอายุที่เสี่ยงต่อโรคเรื้อรังเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะโรคหลอดเลือดสมองและหัวใจ  ซึ่งส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากโรคความดันโลหิตสูง
ซึ่งสามารถป้องกันได้ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพและการมีส่วนร่วมของชุมชน ดังนั้น จึงจำเป็นอย่างยิ่งในการพัฒนาแนวทางการส่งเสริมสุขภาพที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพสำหรับผู้สูงอายุ

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาผลของรูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนต่อระดับความดันโลหิตและความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองและหัวใจในผู้สูงอายุ ตำบลห้วยทราย อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่

วิธีดำเนินการวิจัย : การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบ 1 กลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง ผู้สูงอายุ คือ ผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงอายุ จำนวน 34 ราย ซึ่งผู้สูงอายุจะได้รับกิจกรรมในแบบแผนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม โดยมีส่วนร่วมของชุมชน ตามแนวคิดทฤษฎีขั้นตอนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและแนวคิดการมีส่วนร่วมของชุมชน ระยะเวลา 12 สัปดาห์ รวบรวมข้อมูลโดย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบบันทึกระดับความดันโลหิต แบบประเมินความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจ มีค่าตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 1.0 และค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือเท่ากับ .88 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติทีคู่

ผลการวิจัย : ภายหลังการทดลองผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงมีค่าเฉลี่ยความแตกต่างของระดับความดันโลหิตซีสโตลิก ไดแอสโตลิก และความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองและหัวใจต่ำกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001)

สรุป : รูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน สามารถช่วยลดระดับความดันโลหิตและความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองและหัวใจในผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงได้

เอกสารอ้างอิง

Turana Y, Tengkawan J, Chia YC, Shin J, Che, CH, Park S, et al. Mental health problems and hypertension in the elderly: Review from the HOPE Asia Network. J Clin Hypertens. 2021;23(3):504-512.

World Health Organization. Cardiovascular diseases (CVDs) [Internet]. Geneva: WHO; 2021 [cited 2025 Jan 6]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds)

Anggraini D. Risk Factors of Hypertension in The Elderly. Nusantara Hasana J. 2023;3(8): 12-20.

Yen FS, Wei JCC, Chiu LT, Hsu CC, Hwu CM. Diabetes, hypertension, and cardiovascular disease development. J Transl Med. 2022;20:1-12.

Christou V, Karataraki FZ, Eid O, Eid R, Moutiris JA. Prevalence of hypertension in patients with chronic coronary artery disease in Cyprus. Heart. 2022;9(10).

Kocamaz M, Karadağ O, Onder SE. Comparison of choroidal thicknesses in patients with coronary artery disease and patients at risk of coronary artery disease. Int Ophthalmol. 2021;41:2117-2124.

Whelton PK, Carey RM, Mancia G, Kreutz R, Bundy JD, Williams B. Harmonization of the American College of Cardiology/American Heart Association and European Society of Cardiology/European Society of Hypertension blood pressure/hypertension guidelines: comparisons, reflections, and recommendations. Eur Heart J. 2022;43(35):3302-3311.

Carey RM, Wright JT Jr, Taler SJ, Whelton PK. Guideline-driven management of hypertension: an evidence-based update. Circ Res. 2021;128(7):827-846.

Blumenthal JA, Hinderliter AL, Smith PJ, Mabe S, Watkins LL, Craighead L, et al. Effects of lifestyle modification on patients with resistant hypertension: results of the TRIUMPH randomized clinical trial. Circulation. 2021;144(15):1212-1226.

Yogisutanti G, Suhat S. Development of Posbindu model in increasing compliance of hypertension patients with a local cultural approach. J-Kesmas. 2024;11(2):36-46.

Prochaska JO, DiClemente CC. The transtheoretical approach. In: Norcross JC, Goldfried MR, editors. Handbook of psychotherapy integration. 2nd ed. Oxford: Oxford University Press; 2005. p. 147-171.

Cohen JM, Uphoff NT. Participation's place in rural development: seeking clarity through specificity. World Development. 1980;8:213-235.

เพียงเดือน สันวงศ์, บุศรินทร์ ผัดวัง, ศิริรัตน์ ผ่านภพ. ประสิทธิผลของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง ตำบลไหล่หินอำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ท-เทิร์น. 2567;5(2):98-111.

สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย. แนวทางการรักษาโรคความดันโลหิตสูงในเวชปฏิบัติทั่วไป พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย; 2567.

คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี. Thai CV risk score [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: คณะแพทย์ศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี; 2558 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.rama.mahidol.ac.th/cardio_vascular_risk/

thai_cv_risk_score/

Bujang MA, Omar ED, Foo DHP, Hon YK. Sample size determination for conducting a pilot study to assess reliability of a questionnaire. Restor Dent Endo. 2024;49(1):e3.

ประทีป กาลเขว้า, โสรยา เฉลยจิต, วรกลม หวังแลกลาง, เบญญาภา กาลเขว้า. ประสิทธิผลโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันภาวะแทรกซ้อนของผู้สูงอายุ โรคความดันโลหิตสูง จังหวัดมหาสารคาม. วารสารทันตาภิบาล. 2568;36(1):69-85.

นธรรศ น้อยทัน. ประสิทธิผลโปรแกรมส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลน้ำอ่าง อำเภอตรอน จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น. 2568;6(1):86-99.

DiClemente CC, Graydon MM. Changing Behavior Using the Transtheoretical Model. In: Hagger MS, Cameron LD, Hamilton K, Hankonen N, Lintunen T, eds. The Handbook of Behavior Change. Cambridge Handbooks in Psychology. Cambridge University Press; 2020:136-149.

นันทนา ชัยภักดี, หลักทรัพย์ วัฒนสุขชัย, สุภาพ แจ้งคำ. ประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพต่อการลดความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดของผู้ป่วยความดันโลหิตสูงและเบาหวานในโรงพยาบาลหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์. 2566;38(2):393-402.

อุษนีย์ รามฤทธิ์. การพัฒนาโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อลดโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดในผู้ป่วยเบาหวาน และความดันโลหิตสูง. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2564;6(3):29-37.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-11-13

รูปแบบการอ้างอิง

1.
จันทร์ศิริ อ, กุนสง ส. ผลของรูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน ต่อระดับความดันโลหิตและความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองและหัวใจ ในผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูง ตำบลห้วยทราย อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่. TUHJ [อินเทอร์เน็ต]. 13 พฤศจิกายน 2025 [อ้างถึง 4 กุมภาพันธ์ 2026];10(3):276-93. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TUHJ/article/view/276954

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย