การพัฒนาศักยภาพการผลิตมังคุดเพื่อการส่งออกในโซ่อุปทาน พื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี

Abstract

          วัตถุประสงค์ของการวิจัย เพื่อศึกษาถึง 1) สถานการณ์การผลิตและการตลาดมังคุดเพื่อการส่งออกในพื้นที่ศึกษา 2) ต้นทุน และผลตอบแทนในการผลิต และ3) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการพัฒนาศักยภาพมังคุดเพื่อการส่งออกของเกษตรกร กลุ่มตัวอย่าง คือ เกษตรกรผู้ปลูกมังคุดบ้านโป่งแรด ตำบลพลับพลา จังหวัดจันทบุรี จำนวน 30 ราย ที่ได้จากการคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในโซ่อุปทานอื่น ที่ได้จากการคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์เกษตรกร และแบบสัมภาษณ์เชิงลึก สถิติเชิงพรรณนา ประกอบด้วย ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่ามัชฌิมเลขคณิต และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติเชิงอนุมาน ที่ใช้ในการวิเคราะห์ถึงปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อความเป็นไปได้ในการพัฒนาศักยภาพมังคุดเพื่อการส่งออก คือ สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน

           ผลการวิจัย พบว่า เกษตรกรมีประสบการณ์ปลูกมังคุดเฉลี่ย 38 ปี ประสบการณ์ในการปลูกมังคุดเพื่อการส่งออกเฉลี่ย 20 ปี แหล่งปัจจัยในการผลิตเกือบทั้งหมดมาจากในชุมชน ความเสียหายของผลผลิตที่พบมากที่สุด คือ เนื้อแก้ว และยางไหล เกษตรกรทั้งหมดให้ความสำคัญในการรับความรู้จากแหล่งต่างๆ และมีการจดบันทึกข้อมูลกิจกรรมการผลิต แหล่งตลาดหลักในการจำหน่ายมังคุดเพื่อการส่งออกที่สำคัญ คือ ประเทศจีน ไต้หวัน เวียดนาม ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา กัมพูชา สหภาพยุโรป และฮ่องกง เกษตรกรเกินครึ่งจำหน่ายมังคุดให้กับล้ง ต้นทุนการผลิตทั้งหมดเฉลี่ย 29,066.96 บาท/ไร่ รายได้ทั้งหมดเฉลี่ย 59,520.73 บาท/ไร่ รายได้สุทธิ 30,466.67 บาท/ไร่ กำไรสุทธิ 30,453.77 บาท/ไร่ผลการทดสอบสมมติฐาน พบว่า ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเป็นไปได้ในการพัฒนาศักยภาพมังคุดเพื่อการส่งออกของเกษตรกร ประกอบด้วย 7 ปัจจัย คือ อายุ ระดับการศึกษา ประสบการณ์ในการปลูกมังคุด สภาพการแพร่ระบาดของโรคใบจุด โรคใบจุดสาหร่าย และโรคขอบใบไหม้ และพื้นที่ปลูกมังคุด

         The objective of the study were to determine 1) existing condition of export mangosteen production and marketing, 2) production cost and return, 3) factors affecting cultivators’ enhancemence in export mangosteen production. Studied sample was selected 30 export mangosteen cultivators’ in Chanthaburi provincial areas through multistage sampling technique. The rest stakeholders were selected through purposive sampling technique. Interviewing schedule and in depth interviewing schedule were obtained to collect data. Descriptive statistics were frequency, percentage, arithmetic means and standard deviation. Inferential statistics to analyze factor affecting the possibility of cultivators in export mangosteen production enhancemence was Pearson product moment correlation coefficient.

          The findings revealed that average mangosteen cultivation year was 38 years. Average export mangosteen cultivation year was 20 years. Almost of farm input came from their own community. Most damaged yield were translucent flesh and gumming. All of them highly significant perceived source of knowledge. They also practiced farm recording. Major export countries were P.R. China, Taiwan, Vietnam, Japan, the United State of America, Cambodia, EU and also Hong Kong. More than half of cultivators purchased their products to collectors namely “LONG”. Average cost was 29,066.96 baht/rai. Average gross income was 59,520.73 baht/rai. Average net income was 30,466.67 baht/rai. Average net profit was 30,453.77 baht/rai. Testing hypothesis pointed out that there were 7 factors affecting cultivators’ enhancement in export mangosteen production including age, education level, mangosteen cultivation experiences, dispersion of leaf spot, algal leaf spot and marginal leaf blight and also mangosteen cultivated areas.