ปัจจัยทำนายและแบบจำลองทำนายการพบเนื้องอกของลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรงชนิดแอดวานซ์ในจังหวัดปัตตานี
คำสำคัญ:
Advanced colorectal neoplasia, Colorectal cancer screening, Risk stratificationบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
ภูมิหลัง: การทำความเข้าใจปัจจัยการทำนายการพบเนื้องอกของมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักชนิดแอดวานซ์ (ACN) ถือเป็นสิ่งสำคัญในการสร้างแบบจำลองการทำนายสำหรับการตรวจหาเนื้องอกชนิดนี้
วัตถุประสงค์: ค้นหาปัจจัยการทำนายการพบที่เนื้องอกของมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักชนิดแอดวานซ์ (ACN)ในประชากรปัตตานีที่ได้รับการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่
วิธีการศึกษา: ออกแบบการศึกษาเป็น cross-sectional, เก็บข้อมูลย้อนหลังผู้ป่วยที่ได้รับการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ 637 รายจากโรงพยาบาลปัตตานี ดำเนินการระหว่างเดือนกรกฎาคม 2563 ถึงเดือนเมษายน 2567 ผู้เข้าร่วมทั้งหมดได้รับการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ครบถ้วนเพื่อระบุการมีอยู่ของ ACN ซึ่งกำหนดเป็นเนื้องอกที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 10 มม. หรือมากกว่า หรือเนื้องอกชนิด villous adenoma หรือเนื้องอกที่มี high-grade dysplasia หรือเน้องอกที่เป็นมะเร็ง ตัวแปรต่างๆ ที่ศึกษาจะอ้างอิงจาก ระบบคะแนนการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักแห่งเอเชียแปซิฟิก (APCS) และตัวแปรเพิ่มเติมอื่น ได้แก่ ประวัติการดื่มแอลกอฮอล์ โรคเบาหวาน และดัชนีมวลกาย (BMI) โดยใช้ multivariable logistic regression เพื่อทดสอบปัจจัยทำนายและพัฒนารูปแบบการทำนายสำหรับการทำนายการพบ ACN
ผลลัพธ์: ผู้ป่วย 87 คนได้รับการตรวจพบว่ามี ACN ในขณะที่ 530 รายไม่พบว่ามี ACN การวิเคราะห์แบบmultivariable logistic regression แสดงให้เห็นว่า มีความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญสำหรับผู้ชาย (OR 2.69; 95% CI 1.51, 4.79) อายุ 50-69 ปี (OR 3.36; 95% CI 1.39, 5.44) อายุ >70 ปี (OR 4.57; 95% CI 2.12, 9.87) และบุคคลที่สูบบุหรี่ในปัจจุบันหรือเคยสูบบุหรี่มาก่อน (OR 1.93; 95% CI 1.04, 3.57) ไม่พบความสัมพันธ์ที่มีนัยสำคัญระหว่างประวัติครอบครัวที่เป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ในญาติสายตรง การดื่มแอลกอฮอล์ โรคเบาหวาน และดัชนีมวลกายมากกว่า 23 แบบจำลองการทำนายได้รับการพัฒนาโดยใช้ปัจจัยทำนายหกประการ ได้แก่ เพศ อายุ การสูบบุหรี่ ประวัติครอบครัวที่เป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ในญาติสายตรง การดื่มแอลกอฮอล์ และดัชนีมวลกาย (BMI) แบบจำลองแสดงให้เห็นพื้นที่ภายใต้เส้นโค้ง(AuROC) ที่ 0.71 (95% CI, 0.65, 0.76) เมื่อเทียบกับคะแนน APC มีพื้นที่ภายใต้เส้นโค้งที่ 0.61 (95% CI, 0.56, 0.67) โดยมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.001)
ข้อสรุป: ปัจจัยทำนายการพบเนื้องอกของมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักชนิดแอดวานซ์ (ACN) ที่ตรวจพบในการศึกษานี้อาจมีประโยชน์ในการประยุกต์ใช้ทางคลินิกเพื่อทำนายความเสี่ยงของ ACN ในปัตตานี
เอกสารอ้างอิง
Bray F, Ferlay J, Soerjomataram I, Siegel RL, Torre LA, Jemal A. Global cancer statistics 2018: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2018 Nov;68(6):394–424.
Keum N, Giovannucci E. Global burden of colorectal cancer: emerging trends, risk factors and prevention strategies. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2019 Dec;16(12):713–32.
Winawer SJ, Fletcher RH, Miller L, Godlee F, Stolar MH, Mulrow CD, et al. Colorectal cancer screening: clinical guidelines and rationale. Gastroenterology. 1997 Feb;112(2):594–642.
Dekker E, Tanis PJ, Vleugels JLA, Kasi PM, Wallace MB. Colorectal cancer. Lancet. 2019 Oct 19;394(10207):1467–80.
Nishihara R, Wu K, Lochhead P, Morikawa T, Liao X, Qian ZR, et al. Long-term colorectal-cancer incidence and mortality after lower endoscopy. N Engl J Med. 2013 Sep 19;369(12):1095–105.
Yeoh KG, Ho KY, Chiu HM, Zhu F, Ching JYL, Wu DC, et al. The Asia-Pacific Colorectal Screening score: a validated tool that stratifies risk for colorectal advanced neoplasia in asymptomatic Asian subjects. Gut. 2011 Sep;60(9):1236–41.
Sung JJY, Wong MCS, Lam TYT, Tsoi KKF, Chan VCW, Cheung W, et al. A modified colorectal screening score for prediction of advanced neoplasia: A prospective study of 5744 subjects. J Gastroenterol Hepatol. 2018 Jan;33(1):187–94.
Zhang C, Zhang L, Zhang W, Guan B, Li S. An adjusted Asia-Pacific colorectal screening score system to predict advanced colorectal neoplasia in asymptomatic Chinese patients. BMC Gastroenterol. 2023 Jun 29;23(1):223.
Lieberman DA, Rex DK, Winawer SJ, Giardiello FM, Johnson DA, Levin TR. Guidelines for colonoscopy surveillance after screening and polypectomy: a consensus update by the US Multi-Society Task Force on Colorectal Cancer. Gastroenterology. 2012 Sep;143(3):844–57.
Fleming M, Ravula S, Tatishchev SF, Wang HL. Colorectal carcinoma: Pathologic aspects. J Gastrointest Oncol. 2012 Sep;3(3):153–73.
Lieberman DA, Prindiville S, Weiss DG, Willett W, VA Cooperative Study Group 380. Risk factors for advanced colonic neoplasia and hyperplastic polyps in asymptomatic individuals. JAMA. 2003 Dec 10;290(22):2959–67.
Kaminski MF, Robertson DJ, Senore C, Rex DK. Optimizing the Quality of Colorectal Cancer Screening Worldwide. Gastroenterology. 2020 Jan;158(2):404–17.
Imperiale TF, Gruber RN, Stump TE, Emmett TW, Monahan PO. Performance Characteristics of Fecal Immunochemical Tests for Colorectal Cancer and Advanced Adenomatous Polyps: A Systematic Review and Meta-analysis. Ann Intern Med. 2019 Mar 5;170(5):319–29.
Moiel D, Thompson J. Early detection of colon cancer-the kaiser permanente northwest 30-year history: how do we measure success? Is it the test, the number of tests, the stage, or the percentage of screen-detected patients? Perm J. 2011;15(4):30–8.
Hong SN, Son HJ, Choi SK, Chang DK, Kim YH, Jung SH, et al. A prediction model for advanced colorectal neoplasia in an asymptomatic screening population. PLoS One. 2017;12(8):e0181040.
