รายงานสัตว์ป่วย: การจัดการภาวะตับบิดและโรคถุงน้ำในไตด้วยการผ่าตัดพร้อมกันในกระต่าย

ผู้แต่ง

  • จักรชลัช อยู่พัฒนะวงศ์ โรงพยาบาลสัตว์แอนิมอลสเปซ กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
  • เกรียงไกร ปั้นสมบูรณ์ โรงพยาบาลสัตว์แอนิมอลสเปซ กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
  • เชาวพันธ์ ยินหาญมิ่งมงคล โรงพยาบาลสัตว์แอนิมอลสเปซ กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย

คำสำคัญ:

ภาวะตับบิด , โรคถุงน้ำในไต, กระต่าย

บทคัดย่อ

ภาวะตับบิดเป็นภาวะที่มีความรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตในกระต่าย โดยส่วนใหญ่ต้องมีการใช้เทคนิคทางรังสีวิทยาในการวินิจฉัยยืนยันโรค เช่น การตรวจอัลตราซาวด์ (Ultrasound) หรือการเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) ทั้งนี้การผ่าตัดเป็นวิธีการรักษาที่ทำให้สัตว์มีโอกาสรอดชีวิตมากที่สุด ส่วนโรคถุงน้ำในไตเป็นโรคที่พบได้ยากในกระต่ายเช่นกันและมีข้อมูลการศึกษาค่อนข้างจำกัด ซึ่งกรณีศึกษานี้เป็นการพบโรคตับบิดร่วมกับโรคถุงน้ำในไตพร้อมกัน กระต่ายอายุ 2 ปี เพศเมียที่ได้รับการทำหมันแล้ว น้ำหนัก 1.33 กิโลกรัมซึ่งมีค่าคะแนนความสมบูรณ์ของร่างกายที่ 2/5 เข้ารับการรักษาด้วยปัญหาไม่กินอาหาร ซึม และขับถ่ายน้อยลง จากผลการวินิจฉัยด้วยการอัลตราซาวด์พบว่ามีการขยายใหญ่ขึ้นของท่อไตและกรวยไตฝั่งซ้าย รวมทั้งมีถุงน้ำจำนวนมากในไต นอกจากนี้ยังพบลักษณะเนื้อเยื่อที่ไม่สม่ำเสมอกันและไม่มีการไหลเวียนของเลือดที่บริเวณพูคอเดตของตับ (caudate lobe) กระต่ายได้รับการผ่าตัดฉุกเฉินซึ่งประกอบไปด้วยการตัดตับส่วนที่มีการบิดและการตัดไตกับท่อไตฝั่งซ้ายออก จากนั้นจึงได้รับการถ่ายเลือดโดยทันทีหลังผ่าตัดและได้รับการรักษาทางยาเพื่อระงับความเจ็บปวดต่อเนื่องจนกระทั่งกลับมามีความอยากอาหารปกติ ร่าเริง ขับถ่ายปกติและสามารถจำหน่ายสัตว์ป่วยกลับบ้านภายหลังรักษาตัวในโรงพยาบาล อย่างไรก็ตามการติดตามอาการต่อเนื่องในระยะยาวเป็นสิ่งที่สำคัญเพื่อประเมินภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้ต่อไป เช่น ภาวะไตวาย (renal insufficiency) หรือภาวะตับอักเสบ (hepatitis) กรณีศึกษานี้จึงเน้นย้ำความสำคัญและเพิ่มความเข้าใจในการจัดการภาวะที่มีความซับซ้อนในกระต่ายเพื่อผลการรักษาทางคลินิกที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

Daggett A, Loeber S, Le Roux AB, Beaufrere H, Doss G. Computed tomography with Hounsfield unit assessment is useful in the diagnosis of liver lobe torsion in pet rabbits (Oryctolagus cuniculus). Vet Radiol Ultrasound. 2020;62(2):210-7.

Duarte GD, Furtado GD, Christoffersen ML. Surgical report of a nephrectomy in a canine patient. Environ Smoke. 2022;5(3):34-7.

Gookin JL, Stone EA, Spaulding KA, Berry CR. Unilateral nephrectomy in dogs with renal disease: 30 cases (1985-1994). J Am Vet Med Assoc. 1996;208(12):2020-6.

Graham JE, Orcutt CJ, Casale SA, Ewing PJ, Basseches J. Liver lobe torsion in rabbits: 16 cases (2007 to 2012). J Exotic Pet Med. 2014;23(3):258-65.

Hassan J, Katic N, Klang A, Schwendenwein I, Böhler A, Künzel F. Treatment of nephroblastoma with polycythaemia by nephrectomy in a rabbit. Vet Rec. 2012;170(18):465.

Maurer KJ, Marini RP, Fox JG, Rogers AB. Polycystic kidney syndrome in New Zealand White rabbits resembling human polycystic kidney disease. Kidney Int. 2004;65(2):482-9.

Nugent-Deal J, Palmer K. Small mammal transfusion medicine. In: Manual of Veterinary Transfusion Medicine and Blood Banking. Iowa: Blackwell Publishing; 2016. p. 345-57.

Ozawa SM, Graham JE, Guzman DS-M, Tucker SM, Petritz OA, Sullivan P, et al. Clinicopathological findings in and prognostic factors for domestic rabbits with liver lobe torsion: 82 cases (2010–2020). J Am Vet Med Assoc. 2022;260(11):1334-42.

Pignon C, Donnelly TM, Mayer J. Hepatic lobe torsion in a rabbit (Oryctolagus cuniculus). Prat Med Chir Anim Comp. 2013;48(3):91-8.

Quesenberry KE, Orcutt CJ, Mans C, Carpenter JW. Ferrets, rabbits, and rodents: Clinical medicine and surgery. St. Louis, MO: Elsevier; 2021.

Rhody JL. Unilateral nephrectomy for hydronephrosis in a pet rabbit. Vet Clin North Am Exotic Anim Pract. 2006;9(3):633-41.

Sheen JC, Vella D, Hung L. Retrospective analysis of liver lobe torsion in pet rabbits: 40 cases (2016–2021). Vet Rec. 2022;191(7):e1971.

Stanke NJ, Graham JE, Orcutt CJ, Reese CJ, Bretz BK, Ewing PJ, et al. Successful outcome of hepatectomy as treatment for liver lobe torsion in four domestic rabbits. J Am Vet Med Assoc. 2011;238(9):1176-83.

Stock E, Vanderperren K, Moeremans I, de Rooster H, Hermans K, Saunders JH. Use of contrast-enhanced ultrasonography in the diagnosis of a liver lobe torsion in a rabbit (Oryctolagus cuniculus). Vet Radiol Ultrasound. 2019;61(4):31-5.

Swann HM, Brown DC. Hepatic lobe torsion in 3 dogs and a cat. Vet Surg. 2001;30(5):482-6.

Weerakhun S. Exotic Animal Medicine: Gastrointestinal Diseases in Domestic Rabbits. Department of Domestic Animal Medicine, Faculty of Veterinary Medicine, Khon Kaen University; 2024.

Wenger S, Barrett EL, Pearson GR, Sayers I, Blakey C, Redrobe S. Liver lobe torsion in three adult rabbits. J Small Anim Pract. 2009;50(6):301-5.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-08-23

รูปแบบการอ้างอิง

อยู่พัฒนะวงศ์ จ. ., ปั้นสมบูรณ์ เ. ., & ยินหาญมิ่งมงคล เ. . (2024). รายงานสัตว์ป่วย: การจัดการภาวะตับบิดและโรคถุงน้ำในไตด้วยการผ่าตัดพร้อมกันในกระต่าย. วารสารสัตวศาสตร์ประยุกต์, 17(1), 19–28. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jaas_muvs/article/view/268185

ฉบับ

ประเภทบทความ

รายงานกรณีศึกษา