การศึกษาแบบย้อนหลังพยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle ในทางเดินอาหารของสัตว์เคี้ยวเอื้องในจังหวัดกาญจนบุรีและราชบุรี

ผู้แต่ง

  • วิษณุ วงษ์สว่าง โรงพยาบาลปศุสัตว์และสัตว์ป่า ปศุปาลัน คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี ประเทศไทย
  • สุภัทร ประสพศิลป์ งานปฏิบัติการวิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี ประเทศไทย

คำสำคัญ:

พยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle, สัตว์เคี้ยวเอื้อง, กาญจนบุรี, ราชบุรี

บทคัดย่อ

การติดพยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle เป็นสาเหตุหลักของการติดพยาธิในสัตว์เคี้ยวเอื้องของประเทศไทย ที่สามารถสร้างความเสียหายให้กับสุขภาพสัตว์และลดมูลค่าของผลิตภัณฑ์เป็นอย่างมาก การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการติดพยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle ในทางเดินอาหารของสัตว์เคี้ยวเอื้องในพื้นที่จังหวัดกาญจนบุรีและราชบุรี ระหว่างปี พ.ศ. 2561-2565 พบความชุกของพยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle โดยรวมเท่ากับร้อยละ 60.28 (95% CI = 56.90-63.58) พบความชุกของพยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle ในแพะมากที่สุด เท่ากับร้อยละ 71.08 (95% CI = 66.84-75.05) พบความชุกของพยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle ในแกะเท่ากับร้อยละ 48.78 (95% CI = 40.90-56.69) พบความชุกของพยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle ในโคเนื้อเท่ากับร้อยละ 48.67 (95% CI = 40.43-56.95) พบความชุกของพยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle ในโคนมเท่ากับร้อยละ 31.25 (95% CI = 16.11-50.00) และพบความชุกของพยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle ในกระบือเท่ากับร้อยละ 7.14 (95% CI = 0.18-33.86) นอกจากนี้ ยังพบว่าชนิดของสัตว์เคี้ยวเอื้องเป็นปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อความชุกการติดพยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle ในทางเดินอาหารของสัตว์เคี้ยวเอื้องอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P < 0.01) รวมทั้งยังพบว่าสภาพการเลี้ยงแบบปล่อยในแปลงหญ้ามีความสัมพันธ์ต่อความชุกของการติดพยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle มากกว่าสภาพการเลี้ยงแบบขังคอกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P < 0.01) จากผลการวิจัยนี้ ทำให้ทราบถึงความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อความชุกของการติดพยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle ของสัตว์เคี้ยวเอื้อง ซึ่งมีประโยชน์เป็นอย่างมากในการใช้เป็นข้อมูลเบื้องต้นประกอบการวินิจฉัยโรค การเฝ้าระวัง การควบคุมและป้องกันการติดพยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle ในทางเดินอาหารของสัตว์เคี้ยวเอื้องในพื้นที่จังหวัดกาญจนบุรีและราชบุรี

เอกสารอ้างอิง

นงนุช ภิญโญภานุวัฒน์. เทคนิคการตรวจไข่พยาธิ. เอกสารประกอบการเรียน ปฏิบัติการปาราสิตวิทยาคลินิค (520353). โครงการตำรา คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์; 2545. หน้า 21-8.

สิริกาญดา ธนาสุวรรณ, สุภาวดี ปิระเต, อนุพงษ์ ทานกระโทก, สมจิตร์ กันธาพรม, ศราวุธ ดวงมะวงศ์. ความชุกของการติดพยาธิภายในทางเดินอาหารของโค อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารแก่นเกษตร. 2562;47(6):1151-62.

เสาวลักษณ์ พาด้วง, รัตนีย์ ทองทา. การศึกษาการดื้อยาถ่ายพยาธิของพยาธิตัวกลมในระบบทางเดินอาหารของแพะในจังหวัดราชบุรี. วารสารสัตวแพทย์. 2563;30(1):1-10.

___________. จำนวนเกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์และปศุสัตว์ รายจังหวัด ปี 2565. กลุ่มสารสนเทศและข้อมูลสถิติ ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. 2565.

Chan AHE, Kaenkaew C, Pakdee W, Sungpradit S, Thaenkham U. Emergence of dual drug-resistant strongylids in goats: first phenotypic and genotypic evidence from Ratchaburi Province, central Thailand. BMC Vet Res. 2025;21(1):245.

Dorny P, Symoens C, Jalila A, Vercruysse J, Sani R. Strongyle infections in sheep and goats under the traditional husbandry system in peninsular Malaysia. Vet Parasitol. 1995;56(1-3):121-36.

Income N, Tongshoob J, Taksinoros S, Adisakwattana P, Rotejanaprasert C, Maneekan P, et al. Helminth infections in cattle and goats in Kanchanaburi, Thailand, with focus on strongyle nematode infections. Vet Sci. 2021;8(12):324.

Jittapalapong S, Sangwaranond A, Nimsuphan B, Inpankaew T, Phasuk C, Pinyopanuwat N, et al. Prevalence of gastro-Intestinal parasites of dairy cows in Thailand. Kasetsart J (Nat Sci). 2011;45:40-5.

Junsiri W, Tapo P, Chawengkirttikul R, Watthanadirek A, Poolsawat N, Minsakorn S, et al. The occurrence of gastrointestinal parasitic infections of goats in Ratchaburi, Thailand. Thai J Vet Med. 2021;51(1):151-60.

Kaewnoi D, Kaewmanee S, Wiriyaprom R, Prachantasena S, Pitaksakulrat O, Ngasaman R. Prevalence of zoonotic intestinal parasites in meat goats in southern Thailand. Vector Borne Zoonotic Dis. 2024;24(2):111-7.

Kaewthamasorn M, Wongsamee S. A preliminary survey of gastrointestinal and haemoparasites of beef cattle in the tropical livestock farming system in Nan province, northern Thailand. Parasitol Res. 2006;99:306-8.

Grisada Khumpool. Prevalence of gastrointestinal parasitic infections of goats in Nongchok district, Bangkok checked by modified formalin-ether sedimentation and McMaster technique. J. Mahanakorn Vet. Med. 2015;10(1):49-58.

Rerkyusuke S, Lerk-U-Suke S, Mektrirat R, Wiratsudakul A, Kanjampa P, Chaimongkol S, et al. Prevalence and associated risk factors of gastrointestinal parasite infections among meat goats in Khon Kaen Thailand. Vet Med Int. 2024:3267028.

Ratanapob N, Arunvipas P, Kasemsuwan S, Phimpraphai W, Panneum S. Prevalence and risk factors for intestinal parasites infection in goat raised in Nakhon Pathom province Thailand. Trop Anim Health Prod. 2012;44:741-5.

Taylor A, Coop R L, Wall R L. Parasites of sheep and goat. 2007. In Veterinary Parasitology (3rd ed.). Oxford: Blackwell Publishing. pp: 398-585.

Wongrak K, Bunpook P, Numhom R, Baingen N. Prevalence of gastrointestinal nematodes in goats in Chainat province. J Mahanakorn Vet Med. 2023;18(1):137-45.

Wongsawang W, Sanyutitham S, Nakthong C. The survey of gastro-intestinal parasites in beef, Sai-Yok district, Kanchanaburi province. J Appl Anim Sci. 2015;7(1):1-10.

Wongsawang W, Sanyuttitham S, Lanamteing Y, Keawsa-ard T, Jiemtaweeboon S. Prevalence and factors associated of gastrointestinal parasitic infection in meat goats. J. Mahanakorn Vet. Med. 2020;15(2):93-102.

Wuthijaree K, Tatsapong P, Lambertz C. The prevalence of intestinal parasites infections in goats from smallholder farms in northern Thailand. Helminthologia. 2022;59(1):64-73.

Yuwajita C, Pruangka S, Sukwong T. Prevalence of gastro-intestinal parasites of cattle in Udon Thani, Thailand. Khon Kaen Agr J. 2014;42(Suppl 4):20-4.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-01

รูปแบบการอ้างอิง

วงษ์สว่าง ว., & ประสพศิลป์ ส. (2025). การศึกษาแบบย้อนหลังพยาธิตัวกลมกลุ่ม strongyle ในทางเดินอาหารของสัตว์เคี้ยวเอื้องในจังหวัดกาญจนบุรีและราชบุรี. วารสารสัตวศาสตร์ประยุกต์, 18(1), 19–30. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jaas_muvs/article/view/274082

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย