การตรวจวิเคราะห์ทางโมเลกุลและการวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงวิวัฒนาการของเชื้อก่อโรคที่นำโดยเห็บจากตัวอย่างเลือดแพะในจังหวัดกาญจนบุรี ขอนแก่น และชัยภูมิ ประเทศไทย
คำสำคัญ:
เชื้อก่อโรคที่นำโดยเห็บ, Theileria luwenshuni, แพะ, การตรวจวินิจฉัยระดับโมเลกุล, การวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงวิวัฒนาการ, ประเทศไทยบทคัดย่อ
เชื้อก่อโรคจากเห็บ (Tick-borne pathogens: TBPs) เป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของสัตว์เคี้ยวเอื้องขนาดเล็ก และก่อให้เกิดความเสียหายทางเศรษฐกิจจากผลผลิตที่ลดลงและอัตราการตายที่เพิ่มขึ้น งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการติดเชื้อและความหลากหลายทางพันธุกรรมของ TBPs ในแพะจาก 3 จังหวัดของประเทศไทย ได้แก่ กาญจนบุรี ขอนแก่น และชัยภูมิ โดยใช้เทคนิค PCR ตรวจหาเชื้อ Theileria spp., Theileria ovis, Theileria orientalis, Babesia ovis, Anaplasma ovis และ Anaplasma marginale ในตัวอย่างเลือดแพะจำนวน 258 ตัวอย่าง พบเฉพาะเชื้อ Theileria spp. (8/258; ร้อยละ 3.10) เท่านั้นที่ให้ผลบวก โดยเชื้อที่ตรวจพบได้ถูกนำมาหาลำดับเบส และผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงวิวัฒนาการบริเวณยีน 18S rRNA และพบว่าเชื้อจัดอยู่ในกลุ่มเดียวกับ Theileria luwenshuni ที่เคยมีรายงานจากประเทศไทย จีน และเมียนมา ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นถึงการมีอยู่ของ T. luwenshuni ในแพะในพื้นที่ศึกษา และแสดงให้เห็นถึงความเกี่ยวข้องทางพันธุกรรมกับสายพันธุ์ในภูมิภาค จึงควรมีการเฝ้าระวังและติดตามทางโมเลกุลอย่างต่อเนื่อง เพื่อเข้าใจระบาดวิทยาของเชื้อ TBPs ในประชากรแพะของประเทศไทยให้ดียิ่งขึ้น
เอกสารอ้างอิง
Aktaş M, Altay K, Dumanlh N. Development of a polymerase chain reaction method for diagnosis of Babesia ovis infection in sheep and goats. Vet Parasitol. 2005;133(4):277-81.
Alessandra T, Santo C. Tick-borne diseases in sheep and goats: Clinical and diagnostic aspects. Small Rumin Res. 2012;106:S11-6.
Altangerel K, Sivakumar T, Inpankaew T, Jittapalapong S, Terkawi MA, Ueno A, et al. Molecular prevalence of different genotypes of Theileria orientalis detected from cattle and water buffaloes in Thailand. J Parasitol. 2011;97(6):1075-9.
Altay K, Dumanli N, Holman PJ, Aktas M. Detection of Theileria ovis in naturally infected sheep by nested PCR. Vet Parasitol. 2005;127(2):99-104.
Aung A, Kaewlamun W, Narapakdeesakul D, Poofery J, Kaewthamasorn M. Molecular detection and characterization of tick-borne parasites in goats and ticks from Thailand. Ticks Tick Borne Dis. 2022;13(3):101938.
Aung A, Narapakdeesakul D, Arnuphapprasert A, Nugraheni YR, Wattanachant C, Kaewlamun W, et al. Multi-locus sequence analysis of Anaplasma bovis in goats and ticks from Thailand, with the initial identification of an uncultured Anaplasma species closely related to Anaplasma phagocytophilum-like 1. Comp Immunol Microbiol Infect Dis. 2024;109:102011.
Bawm S, Kakisaka K, Thu MJ, Chel HM, Oo YMN, Soe NC, et al. First molecular detection of Theileria luwenshuni from goats in Myanmar. Parasitol Res. 2018;117(10):3361-4.
Cao S, Zhang S, Jia L, Xue S, Yu L, Kamyingkird K, et al. Molecular detection of Theileria species in sheep from northern China. J Vet Med Sci. 2013;75(9):1227-30.
Han XY, Du LF, Lin ZT, Li C, Xiong T, Zhu WJ, et al. Genomic characters of Anaplasma bovis and genetic diversity in China. Emerg Microbes Infect. 2024;13(1):2323153.
Ijaz M, Rehman A, Ali MM, Umair M, Khalid S, Mehmood K, et al. Clinico-epidemiology and therapeutical trials on babesiosis in sheep and goats in Lahore, Pakistan. J Anim Plant Sci. 2013;23(2):666-9.
Islam MF, Rudra PG, Singha S, Das T, Gebrekidan H, Uddin MB, et al. Molecular epidemiology and characterization of Theileria in goats. Protist. 2021;172(2):125804.
Jirapattharasate C, Moumouni PFA, Cao S, Iguchi A, Liu MM, Wang G, et al. Molecular detection and genetic diversity of bovine Babesia spp., Theileria orientalis, and Anaplasma marginale in beef cattle in Thailand. Parasitol Res. 2017;116(2):751-62.
Jirapattharasate C, Moumouni PFA, Cao S, Iguchi A, Liu MM, Wang G, et al. Molecular epidemiology of bovine Babesia spp. and Theileria orientalis parasites in beef cattle from northern and northeastern Thailand. Parasitol Int. 2016;65(1):62-9.
Kaewhom P, Thitasarn W. The prevalence of Theileria spp. of goat in Watthana Nakhon district, Sa Kaeo province. J Mahanakorn Vet Med. 2017;12(2):57-66.
Mason KL, González MV, Chung C, Mousel MR, White SN, Taylor JB, et al. Validation of an improved Anaplasma antibody competitive ELISA for detection of Anaplasma ovis antibody in domestic sheep. J Vet Diagn Invest. 2017;29(5):763-6.
Metwally DM, Alajmi R, Alsulami MN, Al-Turaiki IM, Abdel-Gaber R, Alkhuriji AF, et al. Identification of Theileria spp. in sheep and goats from Jeddah, Saudi Arabia, using molecular techniques. Peer J. 2021;9: e12596.
Mushtaq A, Shoukat T, Mumtaz T, Qasim M, Ajmal K, Fatima N, et al. Tick-borne diseases in sheep and goats in Pakistan: A systematic review and meta-analysis. Acta Parasitol. 2021;66(4):1316-25.
Ota N, Mizuno D, Kuboki N, Igarashi I, Nakamura Y, Yamashina H, et al. Epidemiological survey of Theileria orientalis infection in grazing cattle in the eastern part of Hokkaido, Japan. J Vet Med Sci. 2009;71(7):937-44.
Tamura K, Stecher G, Kumar S. MEGA11: Molecular evolutionary genetics analysis version 11. Mol Biol Evol. 2021;38(7):3022-7.
Torina A, Agnone A, Blanda V, Alongi A, D’Agostino R, Caracappa S, et al. Development and validation of two PCR tests for the detection of and differentiation between Anaplasma ovis and Anaplasma marginale. Ticks Tick Borne Dis. 2012;3(5):283-7.
Udonsom R, Mahittikorn A, Jirapattharasate C. Molecular detection and genetic diversity of tick-borne pathogens in goats from the southern part of Thailand. Pathogens. 2022;11(4):477.
Yan Y, Cui Y, Zhao S, Jing J, Shi K, Jian F, et al. Development of a duplex PCR assay for detecting Theileria luwenshuni and Anaplasma phagocytophilum in sheep and goats. Exp Appl Acarol. 2021;85(2):319-30.
Yean S, Prasetyo DB, Marcombe S, Hadi UK, Kazim AR, Tiawsirisup S, et al. Challenges for ticks and tick-borne diseases research in Southeast Asia: Insight from the first international symposium in Cambodia. PLoS Negl Trop Dis. 2024;18(7):e0012269.
Yin H, Luo J, Schnittger L, Lu B, Beyer D, Ma M, et al. Phylogenetic analysis of Theileria species transmitted by Haemaphysalis qinghaiensis. Parasitol Res. 2004;92(1):36-42.
Yousefi A, Rahbari S, Shayan P, Sadeghi-dehkordi Z, Bahonar A. Molecular detection of Anaplasma marginale and Anaplasma ovis in sheep and goat in west highland pasture of Iran. Asian Pac J Trop Biomed. 2017;7(5):455-9.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Applied Animal Science ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Applied Animal Science ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร Journal of Applied Animal Science หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสาร Journal of Applied Animal Science ก่อนเท่านั้น
