รายงานสัตว์ป่วย: มะเร็งตับอ่อนรุนแรงชนิดอะซีนาเซลล์คาร์ซีโนมาในแมวอายุน้อย
คำสำคัญ:
มะเร็งตับอ่อนชนิดอะซินาร์เซลล์คาร์ซิโนมา, แมว, ตับอ่อน, เนื้องอกในช่องท้อง, ลำไส้ดูโอดีนัมอุดตันบทคัดย่อ
มะเร็งตับอ่อนชนิดอะซินาร์เซลล์คาร์ซิโนมา (Pancreatic acinar cell carcinoma; PAC) เป็นเนื้องอกชนิดร้ายแรงที่พบได้ยากในแมว โดยมะเร็งชนิดนี้มีการพยากรณ์โรคที่ไม่ดีเนื่องจากมีอัตราการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็งสูง รายงานสัตว์ป่วยฉบับนี้กล่าวถึงแมวพันธุ์สก๊อตทิช โฟลด์ เพศเมียทำหมันแล้ว อายุ 3 ปี มีน้ำหนักตัวลดลงอย่างต่อเนื่องร่วมกับมีอาการซึม ท้องเสีย และอาเจียนอย่างเฉียบพลัน ผลการตรวจร่างกายพบก้อนเนื้อที่บริเวณช่องท้องด้านหน้าขวาและด้านซ้ายส่วนท้าย ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการพบภาวะเม็ดเลือดขาวสูง และระดับเอนไซม์ไลเปสที่จำเพาะต่อตับอ่อนในแมวสูง ผลตรวจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูงพบก้อนเนื้อภายในผนังลำไส้เล็กส่วนดูโอดีนัม ตับอ่อนมีขนาดใหญ่และเนื้อเยื่อมีลักษณะไม่สม่ำเสมอ รวมถึงพบต่อมน้ำเหลืองในช่องท้องโต ผลเอกซเรย์คอมพิวเตอร์บ่งชี้ว่าตับอ่อนมีขนาดใหญ่ร่วมกับพบก้อนเนื้อขนาดเล็กที่มีความหนาแน่นน้อยกว่าเนื้อเยื่อรอบข้างหลายจุด ท่อน้ำดีจากตับอ่อนขยาย และพบก้อนเนื้อขนาดใหญ่ที่ส่งผลให้เกิดการกดเบียดลำไส้เล็กส่วนดูโอดีนัม ผลตรวจทางพยาธิวิทยาจากการเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อด้วยวิธี incisional biopsy ยืนยันการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งตับอ่อนชนิด PAC เนื่องจากเนื้องอกมีขนาดใหญ่และพบการแพร่กระจายไปอวัยวะข้างเคียงจึงไม่สามารถรักษาได้ด้วยวิธีการผ่าตัด ด้วยเหตุนี้ แมวตัวดังกล่าวจึงได้รับการรักษาทางยาด้วย toceranib phosphate ร่วมกับการรักษาตามอาการ อย่างไรก็ตาม ก้อนเนื้อที่ตับอ่อนมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วส่งผลให้เกิดการอุดตันที่บริเวณลำไส้เล็กส่วนดูโอดีนัมภายใน 1 เดือนหลังการวินิจฉัยและนำไปสู่การเสียชีวิต ผลการชันสูตรซาก พบการแพร่กระจายของมะเร็งไปยังลำไส้เล็กส่วนดูโอดีนัม ตับ และม้าม กล่าวโดยสรุป รายงานสัตว์ป่วยฉบับนี้กล่าวถึงมะเร็งตับอ่อนรุนแรงชนิด PAC ในแมวอายุน้อย และความสำคัญของการตรวจพบโรคในระยะเริ่มต้นรวมถึงข้อจำกัดในการเลือกวิธีการรักษาโรค
เอกสารอ้างอิง
Amores-Fuster I, Cripps P, Graham P, Marrington AM, Blackwood L. The diagnostic utility of lymph node cytology samples in dogs and cats. J Small Anim Pract. 2015;56(2):125-9.
Bembde NS, Gadhave PD, Dhaygude VS, Bomble PB, Deshpande RR, Meshram PV, et al. Pancreatic acinar cell carcinoma in non-descript cat. Indian J Vet Res. 2019;28(2):41-2.
Bigge LA, Brown DJ, Penninck DG. Correlation between coagulation profile findings and bleeding complications after ultrasound-guided biopsies: 434 cases (1993-1996). J Am Anim Hosp Assoc. 2001;37(3):228-33.
Christensen J, Johnson K, Ettinger S, Garrett L, Gordon I, Ireifej S, et al. AAHA Oncology Guidelines for Dogs and Cats. J Am Anim Hosp Assoc. 2026;62(1):1-37.
Cony FG, Slaviero M, Santos IR, Cecco BS, Bandinelli MB, Panziera W, et al. Pathological and immunohistochemical characterization of pancreatic carcinoma in cats. J Comp Pathol. 2023;201:123-9.
Cordner AP, Sharkey LC, Armstrong PJ, McAteer KD. Cytologic findings and diagnostic yield in 92 dogs undergoing fine-needle aspiration of the pancreas. J Vet Diagn Invest. 2015;27(2):236-40.
Crain SK, Sharkey LC, Cordner AP, Knudson C, Armstrong PJ. Safety of ultrasound-guided fine-needle aspiration of the feline pancreas: a case-control study. J Feline Med Surg. 2015;17(10):858-63.
Gaitan-Cobo AL, Griffin LR, Kruckman-Gatesy CR. Use of stereotactic body radiation therapy for treatment of a pancreatic tumor in a cat. J Am Vet Med Assoc. 2021;259(2):184-9.
Guillén A, Kropp K, Rogato F, Yale AD, Hetesy G, Béguin J, et al. Evaluation of tumour biomarkers associated with invasion, metastasis and immune escape in cats with exocrine pancreatic carcinoma. J Comp Pathol. 2025;220:47-55.
Hecht S, Penninck DG, Keating JH. Imaging findings in pancreatic neoplasia and nodular hyperplasia in 19 cats. Vet Radiol Ultrasound. 2007;48(1):45-50.
Jegatheeson S, Dandrieux JR, Cannon CM. Suspected pancreatic carcinoma needle tract seeding in a cat. JFMS Open Rep. 2020;6(1):2055116920918161.
Latimer KS. Duncan and Prasse's veterinary laboratory medicine: clinical pathology. 5th ed. Ames: Wiley-Blackwell; 2011.
Lemmon MA, Schlessinger J. Cell signaling by receptor tyrosine kinases. Cell. 2010;141(7):1117-34.
Lewitowicz P, Matykiewicz J, Heciak J, Koziel D, Gluszek S. Percutaneous fine needle biopsy in pancreatic tumors: a study of 42 cases. Gastroenterol Res Pract. 2012;2012(1):908963.
Liffman R, Courtman N. Fine needle aspiration of abdominal organs: a review of current recommendations for achieving a diagnostic sample. J Small Anim Pract. 2017;58(11):599-609.
Linderman MJ, Brodsky EM, de Lorimier LP, Clifford CA, Post GS. Feline exocrine pancreatic carcinoma: A retrospective study of 34 cases. Vet Comp Oncol. 2013;11(3):208-18.
Martinez-Ruzafa I, Dominguez PA, Dervisis NG, Sarbu L, Newman RG, Cadile CD, et al. Tolerability of gemcitabine and carboplatin doublet therapy in cats with carcinomas. J Vet Intern Med. 2009;23(3):570-7.
Newkirk KM, Brannick EM, Kusewitt DF. Neoplasia and tumor biology. In: Zachary JF, editor. Pathologic basis of veterinary disease. 6th ed. St. Louis: Elsevier; 2018. p. 286-321.
Nicoletti R, Chun R, Curran KM, de Lorimier LP, Morges MA, Rau S, et al. Postsurgical Outcome in Cats with Exocrine Pancreatic Carcinoma: Nine Cases (2007-2016). J Am Anim Hosp Assoc. 2018;54(5):291-5.
Rosario CO, Musser ML, Yuan L, Mochel JP, Talbott J, Johannes CM, et al. Retrospective evaluation of toceranib phosphate (Palladia) use in the treatment of feline pancreatic carcinoma. Can Vet J. 2023;64(12):1143-8.
Rosatelli P, Menicagli F, Citro G, Baldi A, Spugnini EP. Long-Term Survival in a Cat with Pancreatic Carcinoma and Splenic Involvement after Surgical Excision. Case Rep Vet Med. 2012;2012(1):653859.
Rozolen JM, Carvalho DG, Santos TB, Teixeira TF. Solid acinar pancreatic adenocarcinoma in a young feline treated with conventional and metronomic chemotherapies: case report. Ars Vet. 2023;39(3):77-83.
Seaman RL. Exocrine pancreatic neoplasia in the cat: a case series. J Am Anim Hosp Assoc. 2004;40(3):238-45.
Törner K, Staudacher M, Tress U, Weber CN, Stadler C, Grassinger JM, et al. Histopathology and Feline Pancreatic Lipase Immunoreactivity in Inflammatory, Hyperplastic and Neoplastic Pancreatic Diseases in Cats. J Comp Pathol. 2020;174:63-72.
Withrow SJ, Vail DM, Page RL. Small Animal Clinical Oncology. 5th ed. St Louis: Elsevier Saunders; 2013. p. 401-22.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Applied Animal Science ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Applied Animal Science ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร Journal of Applied Animal Science หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสาร Journal of Applied Animal Science ก่อนเท่านั้น
