การพัฒนาอาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าวในการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค จังหวัดราชบุรี

ผู้แต่ง

  • ประนอม จิตต์ทนงศักดิ์ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี

คำสำคัญ:

อาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าว, แรงงานต่างด้าว, การส่งเสริมสุขภาพ, การป้องกันโรค, การพัฒนา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง แบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลัง มีวัตถุประสงค์เพื่อ เปรียบเทียบค่าคะแนนเฉลี่ยการรับรู้บทบาทหน้าที่และความรู้ด้านสิทธิประโยชน์บัตรประกันสุขภาพ โรคติดต่อและการป้องกัน การรักษาและการส่งเสริมสุขภาพ ระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม ก่อนและหลังการพัฒนา และศึกษาความพึงพอใจต่อการพัฒนาในการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคของอาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าว กลุ่มตัวอย่าง คือ อาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าว ในจังหวัดราชบุรี จำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ คู่มือการพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าวที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น และเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและสถิติเชิงอ้างอิง ใช้สถิติ Dependent sample t-test และ Independent sample t-test ผลการวิจัยพบว่า หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีค่าคะแนนเฉลี่ยการรับรู้บทบาทหน้าที่และความรู้ ด้านสิทธิประโยชน์บัตรประกันสุขภาพ โรคติดต่อและการป้องกัน การรักษาและการส่งเสริมสุขภาพ เพิ่มขึ้นมากกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.01) และอาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าว มีความพึงพอใจต่อการพัฒนาอยู่ในระดับมาก ข้อเสนอแนะจากการวิจัย คือ การปรับรูปแบบการเรียนรู้โดยเน้นสถานการณ์จำลอง การใช้สื่อภาพประกอบในจุดปฏิบัติงานจริง และการพัฒนาระบบพี่เลี้ยงเพื่อเสริมความต่อเนื่องในการปฏิบัติงาน

เอกสารอ้างอิง

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. คู่มืออาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าว ฉบับปรับปรุง. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2564.

สำนักบริหารแรงงานต่างด้าว. สถิติจำนวนคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตทำงานคงเหลือทั่วราชอาณาจักร ม.ค. 68 [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 9 กุมภาพันธ์ 2568]; เข้าถึงได้จาก: https://www.doe.go.th/prd/assets/upload/files/alien_th/062fef9fd17d7015c1e81f96d908db64.pdf

Moyce SC, Schenker M. Migrant workers and their occupational health and safety. Annu Rev Public Health. 2018;39:351-65.

กองเศรษฐกิจสุขภาพและหลักประกันสุขภาพ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดำเนินงานด้านสาธารณสุขในการดูแลสุขภาพแรงงานต่างด้าว. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2563.

Rakprasit J, Nakamura K, Seino K, Morita A. Healthcare use for communicable diseases among migrant workers in comparison with Thai workers. Ind Health. 2017;55(1):67-75.

Homkaew S. Access to public health services for migrant workers in Thailand. Chalermkarnchana Acad J. 2025;11(1):119-33.

สำนักงานแรงงานจังหวัดราชบุรี. รายงานสถานการณ์และดัชนีชี้วัดภาวะแรงงานจังหวัดราชบุรี ไตรมาสที่ 1 ปี 2568 (มกราคม-มีนาคม 2568). ราชบุรี: สำนักงานแรงงานจังหวัดราชบุรี; 2568.

Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale (NJ): Lawrence Erlbaum Associates; 1988.

Polit DF, Beck CT. Nursing research: Principles and methods. 7th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2004.

Rovinelli RJ, Hambleton RK. On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch J Educ Res. 1977;2:49-60.

Cronbach LJ. Essentials of psychological testing. 5th ed. New York: Harper Collins Publishers; 1990.

Knowles MS. The modern practice of adult education: From pedagogy to andragogy. Revised and updated. Englewood Cliffs (NJ): Cambridge Adult Education; 1980.

Rosenstock IM. Historical origins of the Health Belief Model. Health Educ Monogr. 1974;2(4):328-35.

กระทรวงสาธารณสุข. คู่มืออาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าวและหลักสูตรครูฝึกอบรมมาตรฐานอาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าว [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 9 กุมภาพันธ์ 2568]; เข้าถึงได้จาก: https://www.hss.moph.go.th/show_topic.php?id=5029

อรพันธ์ อันติมานนท์. การพัฒนาหลักสูตรอบรมอาสาสมัครแรงงานต่างด้าวด้านสุขภาพอาชีวอนามัยและความปลอดภัย (อสต.อช.) ด้วยเทคนิคการเรียนรู้แบบร่วมมือ. กองโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2563.

วนัสนันท์ จันทะนะ. ผลการพัฒนาอาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าวในการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคจังหวัดปทุมธานี. การศึกษาค้นคว้าอิสระปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัย สุโขทัยธรรมาธิราช; 2557.

ศิริวรรณ อุทธา, นงนุช แย้มวงษ์, ภานุวัฒน์ ปานเกตุ, สุรศักดิ์ ธไนศวรรยางกูร. ประเมินผลการดำเนินงานมาตรการอาสาสมัครสาธารณสุขต่างชาติ (อสต.) ตามแนวชายแดนระหว่างประเทศไทยกับประเทศพม่า ลาว กัมพูชา. วารสารควบคุมโรค. 2565;48(3): 652-66.

สรชัย หลำสาคร. การพัฒนาต้นแบบและเครือข่ายอาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าวจังหวัดสมุทรสาคร. วารสารแพทย์เขต 4-5. 2566; 42(3) กรกฎาคม-กันยายน 2566: 457-470.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-20

รูปแบบการอ้างอิง

1.
จิตต์ทนงศักดิ์ ป. การพัฒนาอาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าวในการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค จังหวัดราชบุรี. JKKPHO [อินเทอร์เน็ต]. 20 มีนาคม 2026 [อ้างถึง 2 เมษายน 2026];8(1):e279873. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jkkpho/article/view/279873

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ