ปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อความล่าช้าในการให้ยาละลายลิ่มเลือดทาง หลอดเลือดดำ rt-PA ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลันที่เข้ารับการรักษาตามแนวทาง Stroke Fast Track  ที่โรงพยาบาลพล จังหวัดขอนแก่น

วิศิษฎ์ สินจัตุรัส

ผู้แต่ง

วิศิษฎ์ สินจัตุรัส โรงพยาบาลพล จังหวัดขอนแก่น

คำสำคัญ:

โรคหลอดเลือดสมอง, ยาละลายลิ่มเลือด, ความล่าช้า, โรงพยาบาลชุมชน

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการวิจัยแบบ Retrospective cohort study ศึกษาข้อมูลจากฐานข้อมูลผู้ป่วย Acute ischemic stroke ที่เข้ารับการรักษาตามแนวทาง Stroke Fast Track และได้รับยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำ rt-PA ในโรงพยาบาลพล จังหวัดขอนแก่น ระหว่าง เดือนพฤศจิกายน 2564 ถึง เดือนสิงหาคม 2568 วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อความล่าช้าในการให้ยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำ rt-PA ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลัน ผลการศึกษา ปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อความล่าช้าในการให้ยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลัน คือ ระยะเวลา Door to CT scan > 25 นาที AOR เท่ากับ 3.73 (95% CI: 1.27 - 10.97, P = 0.017), รูปแบบการนำส่งโดย EMS AOR เท่ากับ 2.68 (95% CI: 1.18 - 6.07, P = 0.018) และพบว่าผู้ป่วยที่ได้รับยาละลายลิ่มเลือดล่าช้ากว่าเกณฑ์มาตรฐาน (DNT>60นาที) เท่ากับร้อยละ 58.2 บทสรุป ผลการวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่า การปรับปรุง DNT ในโรงพยาบาลพล ควรเน้นที่การปรับปรุงระบบการทำงาน ในการดูแลผู้ป่วย Stroke fast track โดยมุ่งเน้นลดเวลา Door to CT scan ซึ่งควรกำหนดข้อตกลง เช่น การอนุญาตให้พยาบาลคัดกรองสั่ง CT scan ได้ทันทีตามเกณฑ์ หรือแนวทางการนำส่งผู้ป่วยตรงเข้าห้อง CT scan เพื่อตัดขั้นตอน รวมถึงการปรับปรุงระบบ EMS Fast Track เช่น การทบทวนกระบวนการรับผู้ป่วยจาก EMS เพื่อลดขั้นตอนการส่งเวรที่ซ้ำซ้อน และพัฒนาระบบแจ้งเตือนล่วงหน้าให้ทีม Stroke เพื่อให้กลุ่ม EMS ได้รับประโยชน์จากการนำส่งอย่างแท้จริง

เอกสารอ้างอิง

Feigin VL, Brainin M, Norrving B, Martins SO, Sacco RL, Hacke W, et al. World Stroke Organization (WSO): Global Stroke Fact Sheet 2022. International Journal of Stroke. 2022; 17(1): 18-29.

Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, Adeoye OM, Bambakidis NC, Becker K, et al. Guidelines for the early management of patients with acute ischemic stroke: 2019 update to the 2018 guidelines for the early management of acute ischemic stroke: a guideline for healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2019; 50(12): e344-e418.

Emberson J, Lees KR, Lyden P, Blackwell L, Albers G, Bluhmki E, et al. Effect of treatment delay, age, and stroke severity on the effects of intravenous thrombolysis with alteplase for acute ischaemic stroke: a meta-analysis of individual patient data from randomised trials. The Lancet. 2014; 384(9958): 1929-1935.

Hacke W, Kaste M, Bluhmki E, Brozman M, Dávalos A, Guidetti D, et al. Thrombolysis with Alteplase 3 to 4.5 Hours after Acute Ischemic Stroke. N Engl J Med. 2008; 359(13): 1317-1329.

The National Institute of Neurological Disorders and Stroke rt-PA Stroke Study Group. Tissue Plasminogen Activator for Acute Ischemic Stroke. N Engl J Med. 1995; 333(24): 1581-1588.

Jauch EC, Saver JL, Adams HP Jr, Bruno A, Connors JJ, Demaerschalk BM, et al. Guidelines for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke: A Guideline for Healthcare Professionals From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2013; 44(3): 870-947.

Fonarow GC, Smith EE, Saver JL, Reeves MJ, Bhatt DL, Grau-Sepulveda MV, et al. Timeliness of tissue-type plasminogen activator therapy in acute ischemic stroke: patient characteristics, hospital factors, and outcomes associated with door-to-needle times within 60 minutes. Circulation. 2011; 123(7): 750-758.

Albers GW, Bates VE, Clark WM, Bell R, Verro P, Hamilton SA. Intravenous tissue-type plasminogen activator for treatment of acute stroke: the Standard Treatment with Alteplase to Reverse Stroke (STARS) study. JAMA. 2000; 283(9): 1145-1150.

Wahlgren N, Ahmed N, Dávalos A, Ford GA, Grond M, Hacke W, et al. Thrombolysis with alteplase for acute ischaemic stroke in the Safe Implementation of Thrombolysis in Stroke-Monitoring Study (SITS-MOST): an observational study. Lancet. 2007; 369(9558): 275-282.

Fonarow GC, Smith EE, Saver JL, Reeves MJ, Hernandez AF, Peterson ED, et al. Improving door-to-needle times in acute ischemic stroke: the design and rationale for the American Heart Association/American Stroke Association's Target: Stroke initiative. Stroke. 2011; 42(10): 2983-2989.

Xian Y, Xu H, Lytle B, Blevins J, Peterson ED, Wang TY, et al. Use of Strategies to Improve Door-to-Needle Times with Tissue-Type Plasminogen Activator in Acute Ischemic Stroke in Clinical Practice: Findings from Target: Stroke. Circ Cardiovasc Qual Outcomes. 2017; 10(1): e003227.

Peduzzi P, Concato J, Kemper E, Holford TR, Feinstein AR. A simulation study of the number of events per variable in logistic regression analysis. J Clin Epidemiol. 1996; 49(12): 1373-1379.

Sirijinda P, Tiamkao S, Jariyapongpaiboon P. Factors related to door-to-needle time in acute ischemic stroke patients at a tertiary hospital in Thailand. Thai J Neurol. 2019; 35(2): 98-107.

Kamal N, Sheng S, Xian Y, Matsouaka R, Hill MD, Bhatt DL, et al. Delays in Door-to-Needle Times and Their Impact on Treatment Time and Outcomes in Get With The Guidelines-Stroke. Stroke. 2017; 48(4): 946-954.

Hsieh MJ, Tang SC, Chiang WC, Tsai LK, Jeng JS, Ma MH. Effect of prehospital notification on acute stroke care: a multicenter study. Scand J Trauma Resusc Emerg Med. 2016; 24: 57.

Mckinney JS, Mylavarapu K, Lane J, Roberts V, Ohman-Strickland P, Merlin MA. Hospital prenotification of stroke patients by emergency medical services improves stroke time targets. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2013; 22(2): 113-118.

Dharmasaroja PA, Muengtaweepongsa S, Pattaraarchachai J. Benefit of ambulance use in acute stroke patients in Bangkok, Thailand. Crit Care Res Pract. 2013; 2013: 9065620.

Zhu H, Li H, Zhou P, Sun Y. Analysis of factors affecting the door-to-needle time in patients with acute ischemic stroke. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2015; 24(1): 21-25.

Spiegelman R, Khizanischvili B, Haranhalli N, Esenwa C, Labovitz DM. Impact of Hypertension on Door-to-Needle Time in Acute Ischemic Stroke. Stroke. 2018; 49(Suppl 1): A56.