การพัฒนาคุณภาพระบบส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉิน โรงพยาบาลบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น
คำสำคัญ:
วิจัยเชิงปฏิบัติการ, การพัฒนา, ระบบส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉิน, โรงพยาบาลชุมชนบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินให้มีคุณภาพ มาตรฐาน และเกิดความปลอดภัยแก่ผู้ป่วย โดยประยุกต์ใช้แนวคิดวงล้อ PAOR (การวางแผน การปฏิบัติ การสังเกต และการสะท้อนผล) กลุ่มเป้าหมาย ประกอบด้วย ผู้บริหาร 14 คน ผู้ให้บริการ 81 คน และผู้ป่วยฉุกเฉินพร้อมญาติทั้งหมดในช่วงเก็บข้อมูล ดำเนินการระหว่างเดือนเมษายนถึงธันวาคม พ.ศ. 2568 เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แบบสำรวจการปฏิบัติ และแบบประเมินความพึงพอใจผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (CVI=0.85) และค่าความเชื่อมั่น (α = 0.785)
ผลการวิจัย พบว่า ได้แนวปฏิบัติระบบส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินรวม 12 มาตรฐาน แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ 1) มาตรฐานเชิงโครงสร้าง 8 มาตรฐาน ได้แก่ ความพร้อมของรถพยาบาล อุปกรณ์ บุคลากร ข้อมูลการส่งต่อ ยาและเวชภัณฑ์ ค่าใช้จ่าย ความปลอดภัย และระบบธรรมาภิบาล และ 2) มาตรฐานด้านกระบวนการและผลลัพธ์ 4 มาตรฐาน ได้แก่ ความพร้อมของผู้ป่วย การเคลื่อนย้ายและยึดตรึงผู้ป่วย ความพร้อมระหว่างการส่งต่อ และการลดความวิตกกังวลของผู้ป่วย ภายหลังการพัฒนาบุคลากรมีความมั่นใจในการดูแลผู้ป่วยมากขึ้น และความพึงพอใจโดยรวมของผู้ป่วยและญาติอยู่ในระดับมากที่สุด ตลอดช่วงการติดตาม (ค่าเฉลี่ย 4.93±0.10, 4.95±0.09 และ 4.97±0.06 ตามลำดับ) การวิจัยนี้ดำเนินการในบริบทเฉพาะของโรงพยาบาลบ้านไผ่ส่งผลให้ระบบส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินมีมาตรฐานและคุณภาพดีขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเป็นวิจัยดำเนินการในบริบทเฉพาะ จึงมีข้อจำกัดในการนำผลไปประยุกต์ใช้กับโรงพยาบาลอื่น จึงมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ควรส่งเสริมให้โรงพยาบาลพัฒนามาตรฐานระบบส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินที่เหมาะสมกับบริบทของตน เพื่อให้การส่งต่อผู้ป่วยมีความรวดเร็ว ปลอดภัย และมีคุณภาพยิ่งขึ้น
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข.แผนพัฒนาสุขภาพแห่งชาติฉบับที่ 13. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2564.
กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. คู่มือแนวทางการพัฒนาระบบรับส่งต่อผู้ป่วย. นนทบุรี: กองบริหารการสาธารณสุข; 2562.
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการรับส่งต่อผู้ป่วย. นนทบุรี: กรมการแพทย์; 2563.
ศิริภรณ์ คุ้มครองวงศ์. คู่มือการปฏิบัติงานการรับ-ส่งต่อผู้ป่วยโดยวิธีปกติ. กรุงเทพฯ: โรงพยาบาลวชิรพยาบาล คณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช; 2565.
วาสิทธิ์ นงนุช, วิศิษฐ์, ทองคำ, วัชระ เอี่ยมรัศมีกุล. การพัฒนาคุณภาพระบบส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินระหว่างสถานพยาบาล โรงพยาบาลเชียงขวัญ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยสาธารณสุข มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2560;10(2):49-57.
สุวิทย์ โรจนศักดิ์โสธร. การพัฒนาระบบรับ-ส่งต่อผู้ป่วย (Smart Refer) เขตสุขภาพที่ 10. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา. 2565;8(1):125-134.
วรรณา กรีทอง. การพัฒนาระบบการบริหารการรับและการส่งต่อผู้ป่วยของพยาบาลวิชาชีพแผนกอุบัติเหตุและฉุกเฉินในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิแห่งหนึ่ง. นครปฐม: มหาวิทยาลัยคริสเตียน; 2558.
สุภาวดี สุทธิอาจ, สุบรรณ อาจสมัย. การพัฒนาแนวทางปฏิบัติการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินที่มีภาวะวิกฤตแผนกอุบัติเหตุฉุกเฉิน โรงพยาบาลไชยวาน จังหวัดอุดรธานี. อุดรธานี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี; 2566.
อรชร ประเคนคะชา. การพัฒนาศักยภาพบุคลากรด้านการใช้แนวทางปฏิบัติการพยาบาลในการรับส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉิน แผนกผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลบึงกาฬ. วารสารโรงพยาบาลนครพนม, 2566; 8(2): 94-104.
โรงพยาบาลขอนแก่น. คู่มือการรับส่งต่อผู้ป่วย โรงพยาบาลขอนแก่น. ขอนแก่น: เพ็ญพริ้นติ้ง; 2555.
Kemmis S, McTaggart R. The action research planner. 3rd ed. Victoria: Brown Prior Anderson; 1990.
สะอาด วรบุตร. การพัฒนาคุณภาพระบบส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินระหว่างสถานพยาบาล โรงพยาบาลกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี [อินเทอร์เน็ต]. อุดรธานี: โรงพยาบาลกุมภวาปี; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 12 มิ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก:https://kumpawapihospital.go.th/newsite/activity_detail.php?id=165
Fan E, MacDonald RD, Adhikari NKJ, Scales DC, Wax RS, Stewart TE, et al. Outcomes of interfacility critical care adult patient transport: a systematic
review. Critical Care (London, England) [Internet]. 2006 Feb 1 [cited 2021 Feb 7];10(1):R6. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16356212/
สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. 6 เสาหลักของระบบสุขภาพ. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2557.
กองสาธารณสุขฉุกเฉิน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. คู่มือมาตรฐานรถพยาบาลกระบวนการปฏิบัติงานเพื่อส่งต่อผู้ป่วยให้ปลอดภัย. นนทบุรี: กลุ่มพัฒนาระบบการแพทย์. ฉุกเฉิน; 2563.
จักรพงศ์ ปิติโชติโภคิน, มยุนา ศรีสุภนันต์, สุรีย์ จันทรโมรี, ประภาเพ็ญ สุวรรณ. การพัฒนารูปแบบการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินที่มีภาวะวิกฤต โรงพยาบาลนาตาล จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 25613;7(1):88-97.
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. แผนหลักการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ ฉบับที่ 4 พ.ศ.2566-2570. นนทบุรี: สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ; 2565.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น กระทรวงสาธารณสุข
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น และบุคลากรท่านอื่นๆในสำนักงานฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว