ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะโลหิตจางในผู้ป่วยเด็ก อายุ 6 เดือนถึง 5 ปี ที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลห้วยยอด จังหวัดตรัง

บทคัดย่อ

ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ ส่งผลกระทบต่อพัฒนาการทางสมองและระบบภูมิคุ้มกัน โดยอำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง พบความชุกเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 6.27 ในปี 2565 เป็นร้อยละ 21.41 ในปี 2567 วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะโลหิตจางในผู้ป่วยเด็กอายุ 6 เดือนถึง 5 ปี ในโรงพยาบาลห้วยยอด จังหวัดตรัง วิธีการศึกษา: การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง ในผู้ป่วยเด็กอายุ 6 เดือนถึง 5 ปี จำนวน 686 ราย ระหว่างปีงบประมาณ 2565–2567 เด็กที่มีระดับ Hb<11 g/dLหรือ Hct<33% จัดอยู่ในกลุ่มภาวะโลหิตจาง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Multiple Logistic Regression นำเสนอผลด้วยค่า Adjusted Odds Ratio (AOR) และ 95% CI ผลการวิจัย: พบความชุกของภาวะโลหิตจางสูงถึงร้อยละ 30.8 (95% CI: 27.3–34.4) ส่วนใหญ่เป็นระดับรุนแรงน้อย ร้อยละ 68.7 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ กลุ่มอายุ 6-12 เดือน ซึ่งมีความเสี่ยงสูงถึง 9.20 เท่า (AOR = 9.20, 95% CI: 3.45–24.51) เมื่อเทียบกับกลุ่มอายุ 48-60 เดือน และการไม่ได้บริโภคยาน้ำเสริมธาตุเหล็กทุกสัปดาห์ เพิ่มความเสี่ยง 7.04 เท่า (AOR = 7.04, 95% CI: 2.13–23.23) นอกจากนี้ ภาวะโลหิตจางยังสัมพันธ์กับการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนล่าง การใช้ออกซิเจนแบบผสมอากาศอัตราการไหลสูง และระยะเวลานอนโรงพยาบาลที่นานขึ้น สรุป: ภาวะโลหิตจางเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญในพื้นที่ โดยเฉพาะในเด็กอายุต่ำกว่า 1 ปีและกลุ่มที่ไม่ได้บริโภคยาน้ำเสริมธาตุเหล็กทุกสัปดาห์ โรงพยาบาลควรพัฒนาระบบคัดกรองเชิงรุกในผู้ป่วย และเพิ่มประสิทธิภาพระบบติดตามการบริโภคยาน้ำเสริมธาตุเหล็ก