การพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อวิเคราะห์ความสูญเสียปีแห่งชีวิตจากการตายก่อนวัยอันควร (Years of Life Lost: YLL) และจัดลำดับความสำคัญปัญหาสุขภาพเชิงนโยบาย จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบสารสนเทศภาระโรค (Maha Sarakham Burden of Disease: MSK-BOD) เพื่อเปรียบเทียบสัดส่วนรหัสสาเหตุการตายที่ไม่ชัดเจน ประเมินประสิทธิภาพการใช้งาน และจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายสนับสนุนคณะกรรมการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ จังหวัดมหาสารคาม โดยกลุ่มเป้าหมายเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วยผู้ปฏิบัติงานด้านเวชสถิติ จำนวน 34 คน จาก 13 โรงพยาบาลและใช้ฐานข้อมูลผู้เสียชีวิตของจังหวัดมหาสารคาม ปี พ.ศ. 2568 เป็นข้อมูลนำเข้าในการประมวลผล ดำเนินการวิจัย 2 วงรอบ ครอบคลุมการพัฒนานวัตกรรมและการปฏิบัติจริง เครื่องมือรวบรวมข้อมูล ได้แก่ ระบบสารสนเทศ  และแนวคำถามสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติ Paired t-test และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า 1) ระบบ MSK-BOD สามารถประมวลผลดักจับรหัสสาเหตุการตายที่ไม่ชัดเจนและคำนวณ ความสูญเสียปีแห่งชีวิตจากการตายก่อนวัยอันควร ได้อย่างมีประสิทธิภาพ 2) สัดส่วนรหัสสาเหตุการตายที่ไม่ชัดเจนหลังใช้ระบบร่วมกับการทบทวนรหัสโรค ลดลงจากค่าเฉลี่ยร้อยละ 21.68 เหลือ 9.66 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3) ระบบช่วยลดเวลาค้นหาข้อมูลได้แม่นยำ แต่มีข้อจำกัดด้านความซับซ้อนของเวชระเบียนกลุ่มโรคเรื้อรัง(NCDs) และพบว่าข้อมูลผู้เสียชีวิตบางรายไม่ปรากฏในฐานข้อมูลเวชระเบียนของโรงพยาบาล 4) โรคหลอดเลือดสมองการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนล่าง และภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด สร้างความสูญเสีย YLL สูงสุดตามลำดับ ซึ่งข้อมูลนี้ได้ถูกนำไปจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบาย เพื่อสนับสนุนการจัดสรรทรัพยากรทางการแพทย์ของคณะกรรมการพัฒนาระบบบริการสุขภาพอย่างเป็นรูปธรรม