ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการติดเชื้อวัณโรคแฝงในผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่รักษาในโรงพยาบาลกันตัง จังหวัดตรัง

ผู้แต่ง

  • ภัทธร ฮายุกต์ โรงพยาบาลกันตัง สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตรัง

คำสำคัญ:

วัณโรคแฝง, ผู้ติดเชื้อเอชไอวี, การทดสอบปฏิกิริยาทางผิวหนังต่อการติดเชื้อวัณโรค, การสูบบุหรี่, ปัจจัยเสี่ยง

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการติดเชื้อวัณโรคแฝงในผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่เข้ารับการรักษา ณ โรงพยาบาลกันตัง จังหวัดตรัง โดยเป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง ดำเนินการระหว่างเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2567 ถึงพฤษภาคม พ.ศ. 2568 ในผู้ติดเชื้อเอชไอวีอายุ ≥18 ปี จำนวน 194 ราย วินิจฉัยติดเชื้อวัณโรคแฝงด้วยการทดสอบปฏิกิริยาทางผิวหนังต่อการติดเชื้อวัณโรค โดยกำหนดผลบวกเมื่อรอยนูน ≥5 มิลลิเมตร ร่วมกับไม่มีอาการหรือหลักฐานทางรังสีวิทยาที่เข้าได้กับวัณโรค วิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการติดเชื้อวัณโรคแฝง ด้วยการวิเคราะห์โลจิสติกรีเกรสชันแบบตัวแปรเดียวและหลายตัวแปร กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05 จากการศึกษาพบผู้มีผลการทดสอบปฏิกิริยาทางผิวหนังต่อการติดเชื้อวัณโรค เป็นบวก 30 ราย คิดเป็นความชุกของการติดเชื้อวัณโรคแฝงร้อยละ 15.5 การวิเคราะห์แบบตัวแปรเดียว พบว่า เพศ ภาวะไขมันในเลือดสูง จำนวนเม็ดเลือดขาวรวม และการสูบบุหรี่ มีแนวโน้มสัมพันธ์กับการติดเชื้อวัณโรคแฝง (p<0.10) หลังการวิเคราะห์แบบหลายตัวแปร พบว่าการสูบบุหรี่เป็นปัจจัยเดียวที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับการติดเชื้อวัณโรคแฝง(adjusted OR 51.74; 95% CI 15.21–176.02; p<0.001) โดยสรุปการสูบบุหรี่เป็นปัจจัยเสี่ยงอิสระที่สำคัญ จากผลการศึกษาสนับสนุนการคัดกรองการติดเชื้อวัณโรคแฝง และการส่งเสริมการเลิกสูบบุหรี่ในผู้ติดเชื้อเอชไอวี เพื่อป้องกันการเกิดวัณโรคระยะแสดงอาการในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Global tuberculosis report 2022. Geneva: World Health Organization; 2022.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตรัง. National Tuberculosis Information Program. ตรัง: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตรัง; 2567.

Yang Q, Han J, Shen J, Peng X, Zhou L, Yin X. Diagnosis and treatment of tuberculosis in adults with HIV. Medicine (Baltimore). 2022;101(35): e30405.

Bruchfeld J, Correia-Neves M, Källenius G. Tuberculosis and HIV coinfection. Cold Spring Harb Perspect Med. 2015;5(7): a017871.

Meintjes G, Brust JCM, Nuttall J, Maartens G. Management of active tuberculosis in adults with HIV. Lancet HIV. 2019;6(7): e463-e474.

Widiyanti M, Adiningsih S, Kridaningsih TN, Fitrianingtyas R. Viral load and CD4(+) markers as determinants of tuberculosis coinfection among people living with HIV/AIDS in Papua, Indonesia. Asia Pac J Public Health. 2023;35(8):510-515.

กองวัณโรค. การทดสอบการติดเชื้อวัณโรคแฝง. In: แนวทางการควบคุมวัณโรคประเทศไทย 2021. นนทบุรี: กองวัณโรค กรมควบคุมโรค; 2564. p.128.

Paquette K, Cheng MP, Kadatz MJ, Cook VJ, Chen W, Johnston JC. Chest radiography for active tuberculosis case finding in the homeless: a systematic review and meta-analysis. Int J Tuberc Lung Dis. 2014;18(10):1231-1236.

Ajayi BD, Ogunkoya JO, Onunu A, Okwara B, Ehondor O, Ajayi FO. Latent tuberculosis among human immunodeficiency virus (HIV) positive patients: prevalence and correlates. West Afr J Med. 2022;39(7):670-677.

Radfar SR, Nematollahi P, Tayeri K, Dehghan H, Janani M, Higgs P, et al. Prevalence of latent tuberculosis infection and HIV among people who inject drugs in Iran. Drug Alcohol Rev. 2021;40(4):572-579.

Hu X, Liu J, Shao Y, Li G, Song H, Liu Q, et al. Smoking exposure and the risk of latent tuberculosis infection: results from NHANES 2011–2012. Toxics. 2024;12(1):1-14.

Torres M, Carranza C, Sarkar S, Gonzalez Y, Osornio Vargas A, Black K, et al. Urban airborne particle exposure impairs human lung and blood Mycobacterium tuberculosis immunity. Thorax. 2019;74(7):675-683.

Pourali F, Khademloo M, Abedi S, Roozbeh F, Barzegari S, Moosazadeh M. Relationship between smoking and tuberculosis recurrence: a systematic review and meta-analysis. Indian J Tuberc. 2023;70(4):475-482.

Pourali F, Khademloo M, Abedi S, Roozbeh F, Barzegari S, Moosazadeh M. Relationship between smoking and tuberculosis recurrence: a systematic review and meta-analysis. Indian J Tuberc. 2023;70(4):475-482.

Farhat M, Greenaway C, Pai M, Menzies D. False-positive tuberculin skin tests: what is the absolute effect of BCG and non-tuberculous mycobacteria? Int J Tuberc Lung Dis. 2006;10(11):1192-1204.

Salamaikina S, Kulabukhova E, Korchagin V, Khokhlova O, Mironov K, Akimkin V. Toll-like receptor genes and risk of latent tuberculosis infection in people infected with HIV-1. Viruses. 2024;16(9):1464.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-10-05

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ฮายุกต์ ภ. ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการติดเชื้อวัณโรคแฝงในผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่รักษาในโรงพยาบาลกันตัง จังหวัดตรัง. JKKPHO [อินเทอร์เน็ต]. 5 ตุลาคม 2026 [อ้างถึง 1 พฤศจิกายน 2026];8(3):e283673. Available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jkkpho/article/view/283673

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ