การติดตามและประเมินผลสมรรถนะทางการพยาบาลของพยาบาลเวชปฏิบัติทั่วไป ในหน่วยบริการระดับปฐมภูมิ ที่สำเร็จการอบรมหลักสูตรการพยาบาลเฉพาะทาง สาขาการพยาบาลเวชปฏิบัติทั่วไป (การรักษาโรคเบื้องต้น)

ผู้แต่ง

  • หฤทัย กงมหา
  • จงกลณี ตุ้ยเจริญ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา ต.ในเมือง อ.เมือง จ.นครราชสีมา
  • ประทุ่ม กงมหา

คำสำคัญ:

การติดตาม, การประเมินผลสมรรถนะทางการพยาบาล, การพยาบาลเฉพาะทางสาขาเวชปฏิบัติทั่วไป

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงบรรยายนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินสมรรถนะของพยาบาลเวชปฏิบัติที่สำเร็จการอบรมระยะสั้น 4 เดือน หลักสูตรการพยาบาลเฉพาะทางสาขาการพยาบาลเวชปฏิบัติทั่วไป       (การรักษาโรคเบื้องต้น) จากวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สำเร็จ   การอบรมและปฏิบัติงานที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล รุ่นที่ 11 ถึงรุ่นที่ 14 จำนวน 202 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบประเมินสมรรถนะของพยาบาลทางเฉพาะทาง สาขาการพยาบาลเวชปฏิบัติทั่วไป (การรักษาโรคเบื้องต้น) ซึ่งเป็นมาตราประมาณค่า 4 ระดับ มี 8 สมรรถนะ จำนวน 50 ข้อ  ผ่านการประเมินความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 3 คน ค่าดัชนีความตรงตามเนื้อหา (CVI) เท่ากับ 0.98 และค่าความเชื่อมั่น (Reliability Cronbach’s alpha coefficient) เท่ากับ 0.90 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา

ผลการวิจัย พบว่า ผู้เข้าอบรมมีสมรรถนะ 8 ด้าน เรียงตามลำดับดังนี้ สมรรถนะที่ 3 คุณลักษณะเชิงวิชาชีพ (M = 3.72, SD = 0.45)  สมรรถนะที่ 1 ด้านจริยธรรม จรรยาบรรณวิชาชีพ และกฎหมาย (M = 3.70, SD = 0.45) สมรรถนะที่ 6 ด้านการสื่อสารและสัมพันธภาพ (M = 3.67, SD =0.52) สมรรถนะที่ 4 ด้านภาวะผู้นำ การจัดการ และการพัฒนาคุณภาพ (M =3.66 S.D.=0.53) สมรรถนะที่ 8 ด้านสมรรถนะด้านสังคม (M  = 3.64, SD = 0.49) และสมรรถนะที่ 7 ด้านเทคโนโลยีและสารสนเทศ (M =3.54, SD = 0.55) ส่วนสมรรถนะที่ 5 ด้านวิชาการและการวิจัย (M  = 3.49, SD = 0.60) และสมรรถนะที่ 2  ด้านการปฏิบัติการพยาบาล  (M = 3.48, SD = 0.60) การปรับปรุงหลักสูตรการอบรมจึงควรเน้นการเสริมสร้างสมรรถนะด้านการปฏิบัติการพยาบาลและด้านวิชาการและการวิจัย ควรมีการติดตามและประเมินสมรรถนะของผู้สำเร็จการอบรมเป็นระยะ เพื่อพัฒนาคุณภาพการพยาบาลอย่างต่อเนื่อง และควรมีการศึกษาเชิงคุณภาพเพิ่มเติมเพื่อให้เข้าใจปัจจัยที่ส่งผลต่อระดับสมรรถนะในแต่ละด้านอย่างลึกซึ้ง

เอกสารอ้างอิง

Thailand Nursing and Midwifery Council. Prakad saphakarn payabarn reung khob-khet laesamathana phu patibat karn phayabarn khan sung sakha tang [Thailand Nursing and Midwifery Council Announcement: Scope and competencies of advanced nursing practitioners in various field, Government Gazette]. [Online]. (2019). [cited January 16, 2025]. Available from : https://www.tnmc.or.th

Rabeab, K., Wonpen, K., Surintorn, K., et al. Factor Related to Quality of work Life among Nurses Practitioners in Primary Care Unit of the Health Service Region 4. Journal of Health Science of Thailand 2017; 26(4) : 780 – 800.

ราชกิจจานุเบกษา. ประกาศสภาการพยาบาล เรื่อง กำหนดรายการยาและสารวินิจฉัย สำหรับพยาบาลวิชาชีพและพยาบาลเวชปฏิบัติทั่วไปในการรักษาโรคเบื้องต้น พ.ศ. 2565: 31 ตุลาคม 2565.

วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา. คู่มือหลักสูตรการพยาบาลเฉพาะทาง สาขาการพยาบาลเวช ปฏิบัติทั่วไป (การรักษาโรคเบื้องต้น). นครราชสีมา: วิทยาลัยพยาบาลฯ; 2562.

National Organization of Nurse Practitioner Faculties (NONPF). [Online]. (2018). [cited January 16, 2025]. Available from : https://www.nonpf.org

สภาการพยาบาล. หลักสูตรต้นแบบสภาการพยาบาลรับรองเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2564. นครราชสีมา : วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา; 2564.

บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ : สุวีริยาสาส์น; 2560.

รัชตวรรณ ศรีตระกูลและขนิษฐา นันทบุตร. การปฏิบัติงานของพยาบาลเวชปฏิบัติในบริบทการดูแลสุขภาพปฐมภูมิของประเทศไทย. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ 2564; 14(2) : 265 – 79.

กิษรา มาศโอสถ วนิดา ดุรงค์ฤทธิชัยและกมลทิพย์ ขลังธรรมเนียม. ปัจจัยทำนายการรับรู้สมรรถนะในการปฏิบัติการพยาบาลของพยาบาลเวชปฏิบัติชุมชน. การประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 5 “งานวิชาการรับใช้สังคม” มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ; 2560.

อัญชัญ วัฒนะพันธ์ศักดิ์ และเสาวลักษณ์ ทรัพย์อาภรณ์. การพัฒนาพฤติกรรมจริยธรรมทางการพยาบาล: ความไวทางจริยธรรม. วารสารสุขภาพและอาหารเชิงสร้างสรรค์ 2566; 1(2) : 46 – 53.

ทีปทัศน์ชินตาปัญญากุล สุวิมล ว่องวาณิชและวรรณี แกมเกตุ. การเชื่อมโยงการวิจัยกับการปฏิบัติงานทางคลินิกตามการรับรู้ของพยาบาล: การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. วารสารพยาบาลตำรวจ 2563; 12(2) : 251 – 64.

Hanucharurnkul, S. Improvement science. Thai Journal of Nursing and Midwifery Practice 2016; 3(2) : 1 – 14.

McKeon, P. O., & McKeon, J. M. M. Evidencebased practice or practice-based evidence: What’s in a name?. International Journal of Athletic Therapy & Training 2015; 20(4) : 1 – 4 .

สภาการพยาบาล. ราชกิจจานุเบกษา ข้อบังคับสภาการพยาบาล : ว่าด้วยข้อจำกัดและเงื่อนไขในการประกอบวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ พ.ศ. 2564. 10 มีนาคม 2564; 2564.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-07-08

รูปแบบการอ้างอิง

1.
กงมหา ห, ตุ้ยเจริญ จ, กงมหา ป. การติดตามและประเมินผลสมรรถนะทางการพยาบาลของพยาบาลเวชปฏิบัติทั่วไป ในหน่วยบริการระดับปฐมภูมิ ที่สำเร็จการอบรมหลักสูตรการพยาบาลเฉพาะทาง สาขาการพยาบาลเวชปฏิบัติทั่วไป (การรักษาโรคเบื้องต้น). journalkorat [อินเทอร์เน็ต]. 8 กรกฎาคม 2025 [อ้างถึง 27 มกราคม 2026];11(1):20-34. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/journalkorat/article/view/271812

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย