ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อระบบธรรมาภิบาลกระทรวงสาธารณสุข : กรณีศึกษาระบบการควบคุมภายในและการตรวจสอบภายใน

ผู้แต่ง

  • วรกมล อยู่นาค -

คำสำคัญ:

ระบบธรรมาภิบาล, ระบบการควบคุมภายใน, ระบบการตรวจสอบภายใน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อระบบธรรมาภิบาลของกระทรวงสาธารณสุข ในมิติของระบบการควบคุมภายในและการตรวจสอบภายใน เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างระบบการควบคุมภายใน การตรวจสอบภายใน และธรรมาภิบาลในกระทรวงสาธารณสุข เพื่อระบุปัญหา อุปสรรค และข้อจำกัดของระบบการควบคุมภายในและการตรวจสอบภายในที่ส่งผลต่อธรรมาภิบาล ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงผสมผสาน ระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างคือ บุคลากรในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จำนวน 242 คน ซึ่งคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางสำเร็จรูปของเครจซี่และมอร์แกน มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.95 และสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ สำหรับแบบสอบถาม และสุ่มแบบเจาะจง สำหรับการสัมภาษณ์และการอภิปรายกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามความคิดเห็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อระบบธรรมาภิบาลกระทรวงสาธารณสุข : กรณีศึกษา ระบบการควบคุมภายในและการตรวจสอบภายใน แบบสัมภาษณ์ และแบบเก็บข้อมูลจากการอภิปรายกลุ่ม สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน

ผลการวิจัย พบว่า (1) กลุ่มตัวอย่างมีความคิดเห็นต่อปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อระบบธรรมาภิบาลของกระทรวงสาธารณสุข ทั้งด้านระบบการควบคุมภายในและการตรวจสอบภายในในระดับมาก (2) ระบบธรรมาภิบาลกับระบบการควบคุมภายในและการตรวจสอบภายใน โดยภาพรวมมีค่าความสัมพันธ์กันในระดับสูง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (3) ปัญหา อุปสรรค และข้อจำกัดที่ส่งผลต่อธรรมาภิบาล ได้แก่ การขาดการสนับสนุนจากผู้บริหารระดับสูง ข้อจำกัดด้านจำนวนและศักยภาพของบุคลากร กระบวนการที่ขาดความโปร่งใสบางขั้นตอน การมีส่วนร่วมของเจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติการยังมีน้อย การประเมินความเสี่ยงยังไม่เป็นระบบและต่อเนื่อง และวัฒนธรรมองค์กรที่ไม่ส่งเสริมการเปิดเผยข้อมูลและการรายงานปัญหาอย่างตรงไปตรงมา ซึ่งล้วนเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการเสริมสร้างระบบธรรมาภิบาลที่ยั่งยืนในกระทรวงสาธารณสุข

เอกสารอ้างอิง

พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546. เล่ม 120 ตอนที่ 100 ก9 ตุลาคม 2546.

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก, 6 สิงหาคม 2560.

ศิรประภา พัดลม. การนำหลักธรรมาภิบาลไปใช้ในการบริหารจัดการขององค์การบริหารส่วนตำบลห้วยหิน อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี. ลพบุรี: มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี; 2564.

Lee J. Cronbach. Essential of Psychological Testing. Newyork Harper & Row Publisher; 1974.

Rensis Likert. New Patterns of Management. Tokyo: McGraw – Hill Book company; 1961.

ชูศรี วงศ์รัตนะ. การวิจัยเพื่อการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: ทิปพับลิเคชั่น; 2544.

D.E. Hinkle, W. William, and G.J. Stephen. Applied Statistics for the Behavior Sciences. New York: Houghton Mifflin; 1998.

ทิพวรรณ หล่อสุวรรณรัตน์. ธรรมาภิบาล: การบริหารจัดการที่ดีภาครัฐ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2561.

ศิริพร แก้วคำ. ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของการบริหารงานภาครัฐตามหลักธรรมาภิบาล. วารสารวิชาการบริหารธุรกิจ 2562; 12(1): 88 - 102.

COSO. Internal Control—Integrated Framework. Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission; 2013.

วิโรจน์ สุขสวัสดิ์. การวิเคราะห์ความเสี่ยงและการตรวจสอบภายในในองค์กรภาครัฐ. วารสารบริหารและจัดการ 2560; 3(3): 33 - 48.

วิลาวัณย์ ศิริวัฒน์. การประเมินระบบการตรวจสอบภายในภาครัฐ. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ 2561; 18(2): 44 - 59.

สุภาวดี เจริญพานิช. ปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงานควบคุมภายในในหน่วยงานราชการ. วารสารรัฐศาสตร์ปริทรรศน์ 2560; 19(2): 45 - 60.

Mihret, D. G., & Grant, B. The role of internal audit in strategic alignment and organizational performance. Accounting Research Journal 2017; 30(2): 238 - 57.

Chambers, A. D., & Odar, M. A new vision for internal audit. Managerial Auditing Journal 2018; 33(2): 174 - 88.

Zhang, Y., Dai, J., & Vasarhelyi, M. A. The impact of emerging technologies on internal audit. Journal of Information Systems 2021; 35(3): 199 - 214.

COSO. Enterprise Risk Management – Integrating with Strategy and Performance. Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission; 2017.

Bame-Aldred, C. W., Cullen, J. B., Martin, K. D., & O’Connor, N. G. Internal audit’s impact on organizational effectiveness: The role of continuous improvement. Journal of Accounting and Organizational Change 2020; 16(1): 1 - 19.

OECD. Public Integrity Handbook. Paris: OECD Publishing; 2020.

Gao, J. Performance Management in the Public Sector: The Role of Internal Control and Audit. Public Administration Review 2015; 75(1): 82 –91.

Roth, J. A. Effective Internal Auditing in Governmental Organizations: Lessons from International Practices. The Institute of Internal Auditors Research Foundation; 2019.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-07-08

รูปแบบการอ้างอิง

1.
อยู่นาค ว. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อระบบธรรมาภิบาลกระทรวงสาธารณสุข : กรณีศึกษาระบบการควบคุมภายในและการตรวจสอบภายใน. journalkorat [อินเทอร์เน็ต]. 8 กรกฎาคม 2025 [อ้างถึง 27 มกราคม 2026];11(1):166-8. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/journalkorat/article/view/275289

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย