การใช้ดัชนีข้อเท้า-แขนร่วมกับคะแนนความเสี่ยงหัวใจหลอดเลือดไทยสำหรับการคัดกรองโรคหัวใจและหลอดเลือดในผู้สูงอายุในชุมชน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นเชิงพรรณนาภาคตัดขวาง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายโรคเพื่อการตรวจหาโรคหัวใจและหลอดเลือดสำหรับผู้สูงอายุ ประเมินประสิทธิภาพของดัชนีข้อเท้า-แขน (ABI) และประเมินประสิทธิภาพของการใช้ Thai Cardiovascular Risk Score (TCVR) ร่วมกับ ABI ในการคัดกรองโรคหลอดเลือดตีบในผู้สูงอายุ การเก็บข้อมูลจากผู้สูงอายุที่ได้รับการตรวจความตีบของหลอดเลือด โดยวัดดัชนีข้อเท้า-แขน ที่โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี ตั้งแต่ 1 ธันวาคม 2567 ถึง 31 พฤษภาคม 2568 รวบรวมข้อมูลทั่วไป ปัจจัยเสี่ยง และผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ นำข้อมูลมาวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการถดถอยโลจิสติกพหุคูณ

ผลการวิจัย พบว่าผู้สูงอายุที่ได้รับการตรวจความตีบของหลอดเลือด โดยวัดดัชนีข้อเท้า-แขน จำนวน 129 คน พบว่าอายุเฉลี่ย 68.56 ปี และเพศหญิง 49.61%ปัจจัยพื้นฐานของผู้สูงอายุในชุมชน ได้แก่ น้ำหนัก ส่วนสูง เส้นรอบเอว ของผู้ชายสูงกว่าผู้หญิง แต่ปัจจัยด้านอายุ ดัชนีมวลกาย ไม่แตกต่างกันระหว่างชายและหญิง การใช้จุดตัดคะแนน TCVR ต่างกัน ให้ผลลัพธ์ต่างกันในการทำนายภาวะตีบของหลอดเลือดในผู้สูงอายุ คือ ความเสี่ยงต่ำ ปานกลาง และสูง คะแนน TCVR ≥ 20% มีค่า aOR 2.45 สำหรับการทำนายภาวะดัชนีข้อเท้า-แขนผิดปกติ สรุปว่า การใช้จุดตัดคะแนน TCVR ต่างกัน ให้ผลลัพธ์ต่างกันในการทำนายภาวะตีบของหลอดเลือดในผู้สูงอายุ โดยมีจุดตัดคะแนน 20 การใช้ค่าดัชนีข้อเท้า–แขนร่วมกับคะแนนความเสี่ยงหัวใจไทย ช่วยเพิ่มความแม่นยำของการคัดกรองความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดในผู้สูงอายุได้อย่างมีนัยสำคัญ แบบจำลองดังกล่าวมีต้นทุนต่ำและสามารถประยุกต์ใช้ได้จริงในระดับบริการสุขภาพปฐมภูมิของประเทศไทย อีกทั้งยังสอดคล้องกับยุทธศาสตร์การป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของประเทศและองค์การอนามัยโลก