ผลของโปรแกรมการฝึกสมองแบบผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นไทยร่วมกับการสอนแนะ  ต่อการรู้คิดของผู้สูงอายุที่มีภาวะรู้คิดบกพร่อง

พิจิตรา ยอดสง่า; ศกุนตลา อนุเรือง

ผู้แต่ง

พิจิตรา ยอดสง่า คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ศกุนตลา อนุเรือง คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

ผู้สูงอายุที่มีภาวะรู้คิดบกพร่อง, โปรแกรมการฝึกสมอง, การสอนแนะ, ภูมิปัญญาท้องถิ่นไทย

บทคัดย่อ

งานวิจัยแบบกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการฝึกสมองแบบผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นไทย ร่วมกับการสอนแนะ ต่อการรู้คิดของผู้สูงอายุที่มีภาวะรู้คิดบกพร่อง กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้สูงอายุที่มีการรู้คิดบกพร่อง อายุ 60 ปีบริบูรณ์ขึ้นไปไม่มีภาวะซึมเศร้า การปฏิบัติกิจวัตรประจำวันขั้นพื้นฐานอยู่ในเกณฑ์ปกติ มีภาวะรู้คิดบกพร่อง จำนวน 44 คน จัดแบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 22 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมฯ โดยใช้แนวคิดกระตุ้นการรู้คิดของ Spector และแนวคิดการสอนแนะของ Girvin ประกอบด้วยการรับรู้ตามความเป็นจริง การเคลื่อนไหวร่างกาย การกระตุ้นประสาทสัมผัส และการระลึกถึงความหลัง จัดกิจกรรม 1 ครั้ง/สัปดาห์ ทั้งหมด 6 สัปดาห์ต่อเนื่องกัน ครั้งละ 90 นาที ที่คลินิกเสริมสุขสูงวัย โรงพยาบาลบ้านใหม่ไชยพจน์ อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์ จังหวัดบุรีรัมย์ ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ โปรแกรมการฝึกสมองแบบผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นไทย ร่วมกับ การสอนแนะ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล และแบบประเมินภาวะพุทธิปัญญา วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติพรรณนาและสถิติทดสอบค่าที

ผลการวิจัย พบว่า (1) คะแนนเฉลี่ยการทำหน้าที่ด้านการรู้คิดของกลุ่มทดลอง หลังการทดลอง (M=25.73, SD=0.88) สูงกว่าก่อนการทดลอง (M=18.05, SD=1.46) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t=40.31) (2) ผลต่างคะแนนเฉลี่ยการรู้คิด หลังการทดลองระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t=36.8) จากผลวิจัยโปรแกรมการฝึกสมองแบบผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นไทย ร่วมกับการสอนแนะ สามารถกระตุ้นการทำหน้าที่ด้านการรู้คิดในผู้สูงอายุที่มีการรู้คิดบกพร่องได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

Gillis, C., Mirzaei, F., Potashman, M., Ikram, M. A., & Maserejian, N. The incidence of mild cognitive impairment: A systematic review and data synthesis. Alzheimer's & Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring 2019; 11(2019 Mar 8:11) : 248-56.

Langa, K. M., & Levine, D. A. The diagnosis and management of mild cognitive impairment: a clinical review. Jama 2014; 312(23) : 2551-61.

Kirshner, H. S. Mild cognitive impairment: to treat or not to treat. Current neurology and neuroscience reports 2005; 5(6) : 455-7.

ปัณณทัต บนขุนทด และกัลยา มั่นล้วน. ภาวะการรู้คิดบกพร่อง: ก่อนป่วยด้วยสมองเสื่อม Mild Cognitive Impairment: Before getting sick with Dementia.วารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. 2565; 4(1) (มกราคม-เมษายน 2565) : e2723

ปิยะภร ไพรสนธิ์ และพรสวรรค์ เชื้อเจ็ดตน. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวการณ์รู้คิดบกพร่องในผู้สูงอายุจังหวัดเชียงราย. วารสารสภาการพยาบาล 2560; 32(1) : 64-80.

Jia, L., Du, Y., Chu, L., Zhang, Z., Li, F., Lyu, D., ... & Qiu, Q. Prevalence, risk factors, and management of dementia and mild cognitive impairment in adults aged 60 years or older in China: a cross-sectional study. The Lancet public health 2020; 5(12) : e661-71.

วลี รัตนวัตร์ ดาวชมพู นาคะวิโรจน์ และภัทรพร วิสาจันทร์. ความชุกของภาวะความสามารถของสมองบกพร่องเล็กน้อยในบุคลากรโรงพยาบาลช่วยวัยก่อนเกษียร. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย 2561; 63(1) : 55-64.

รินดา เจวประเสริฐพันธ์. ผลของโปรแกรมกระตุ้นการรู้คิดในผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิด บกพร่องเล็กน้อยThe Effects of Cognitive Stimulation Program in Elderly Peoplewith Mild Cognitive Impairment.พุทธชินราชเวชสาร 2563; 37(2) : 219

วิยะการ แสงหัวช้าง กุลิสรา ขุนพินิจ และกันยารัตน์ อุบลวรรณ. การบริหารสมองตามทฤษฎีนิวโรบิคส์ เอ็กเซอร์ไซส์ เพื่อส่งเสริมความจำแก่ผู้สูงอายุที่มีภาวการณ์รู้คิดบกพร่อง เล็กน้อย. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม 2566; 17(3) : 859

Hemrungrojn S. The Montreal Cognitive Assessment (MoCA) Thai version [Internet]. 2011 [cited 2022 Oct 10]. Available from: https://doi.org/ 10.1111/jgs.13820

Spector, A. Overview of CST and related approaches : Introduction. In Lauren A. Yates, Jen Yates, Martin Orrell, Aimee Spector, & Bob Wood (Eds.), Cognitive stimulation therapy for dementia: History, evalution and internationalism. New York: Routledge/Taylor & Francis group; 2018.

Girvin, J. Coaching for improving job performance and satisfaction. Nursingtimes 1999; 95(50) : 55-7.

Gray, J, R., Grove, S, K., & Sutherland, S. Burns and Grove’s the Practice of Nursing Research. Philadelphia: Elsevier; 2016.

Cook, S. E., Marsiske, M., Thomas, K. R., Unverzagt, F. W., Wadley, V. G., Langbaum, J. B., & Crowe, M. Identification of mild cognitive impairment in active: algorithmic classification and stability. Journal of the International Neuropsychological Society: JINS 2013; 19(1) : 73-87.

Li, J. Q., Tan, L., Wang, H. F., Tan, M. S., Tan, L., Xu, W., Zhao, Q.-F., Wang, J., Jiang, T., & Yu, J. T. Risk factors for predicting progression from mild cognitiveimpairment to Alzheimer’s disease: a systematic review and meta-analysis of cohort studies. Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry 2016; 87(5) : 476-84.

Miller, C. A. Nursing for wellness in older adults: Theory and practice. (6th ed). Lippincott Williams & Wilkins; 2004.

Spector, A., Thorgrimsen, L., Woods, B., Royan, L., Davies, S., Butterworth, M., & Orrel M. Efficacy of an evidence-based cognitive stimulation therapy programme for people with dementia: Randomised controlled trial. The British Journal of Psychiatry 2003; 183(3) : 248-54.

ณัชชา แรมกิ่ง รังสิมันต์ สุนทรไชยา และสารรัตน์ วุฒิอาภา. ผลของโปรแกรมพัฒนาศักยภาพสมองต่อการทำหน้าที่ด้านการรู้คิดในผู้สูงอายุที่มีการรู้คิดบกพร่อง.วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ 2561; 36(2) : 114-22.

อรวรรณ์ คูหา และพงางาม พงศ์จตุรวิทย์. การพัฒนาศักยภาพสมองของผู้ที่มีสมรรถภาพสมองบกพร่องในระยะต้น. กรุงเทพฯ: สถาบันเวชศาสตร์พระสังฆราชญาณสังวรเพื่อผู้สูงอายุกรมการแพทย์; 2555.

Chiu, H. Y., Chen, P. Y., Chen, Y. T., & Huang, H. C. Reality Orientation Therapy BenefitsCognition in Older People with Dementia: A Meta-Analysis.International Journal of Nursing Studies 2018;86:20-8.

Park, Y., Chang, H., Kim, J., & Kwak, J. H. Patient-tailored self-management intervention for older adults with hypertension in a nursing home. Journal of Clinical Nursing 2013; 22(5) : 710-22.