การพัฒนารูปแบบการดำเนินงาน Green and Clean Sub-district Health Promoting Hospital (GCSh.) ภายใต้การถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ไปสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา

ผู้แต่ง

  • อนัน โกนสันเทียะ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา
  • ชัยภัทร ธีรชาญไชย สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา

คำสำคัญ:

การดำเนินงาน Green and Clean Sub-district Health Promoting Hospital (GCSh.), การถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลไปสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาสถานการณ์ปัจจุบัน พัฒนารูปแบบ และประเมินผลรูปแบบ การดำเนินงาน Green and Clean Sub-district Health Promoting Hospital(GCSh.) ภายใต้การถ่ายโอน รพ.สต.ไปสังกัด อบจ.นครราชสีมา โดยกลุ่มตัวอย่าง เลือกแบบเจาะจง ได้แก่ ผู้บริหารงาน จำนวน 18 คน ผู้ปฏิบัติงาน จำนวน 30 คน และภาคีเครือข่ายที่มีส่วนร่วมใน การดำเนินงานฯ จำนวน 72 คน เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วย การวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์เจาะลึก แบบสนทนากลุ่ม แบบติดตามระดับพื้นที่ แบบประเมินความถูกต้อง ความเหมาะสมและความเป็นไปได้ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ด้วยค่าเฉลี่ย ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการจำแนก จัดกลุ่มข้อมูล และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา

ผลการวิจัย พบว่า (1) สถานการณ์ปัจจุบัน รพ.สต.ทั้ง 2 สังกัด ผ่านมาตรฐานงานอนามัยสิ่งแวดล้อมตามเกณฑ์ GCSh. จำนวน 9 แห่ง จากเป้าหมาย 51 แห่ง(ร้อยละ 17.6 ) พบองค์ประกอบที่เป็นปัญหา ได้แก่ นโยบายที่ไม่ชัดเจน แผนยุทธศาสตร์ขาดการบูรณาการ บุคลากรขาดความรู้/สมรรถนะ งบประมาณไม่ชัดเจน การมีส่วนร่วมของ CUP และภาคีเครือข่ายไม่เป็นรูปธรรม ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่ไม่เอื้ออำนวย และกระบวนงานสำคัญของ รพ.สต ไม่ผ่านเกณฑ์ ฯลฯ (2) การพัฒนารูปแบบการดำเนินงาน ประกอบด้วย 1 เป้าหมาย 9 องค์ประกอบสำคัญ 25 กิจกรรม โดย 9 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ นโยบายแบบหุ้นส่วน การบริหารแผนยุทธศาสตร์แบบบูรณาการการพัฒนาบุคลากร การสนับสนุนงบประมาณ/วัสดุ/ครุภัณฑ์/สิ่งก่อสร้าง  ระบบข้อมูลเทคโนโลยีสารสนเทศ ระบบสนับสนุนของ CUPและภาคีเครือข่าย ระบบควบคุมกำกับและประเมินคุณภาพ การปฏิบัติตามกฎหมาย การพัฒนา 6 กระบวนงานสำคัญของ รพ.สต. (3) การประเมินผลความถูกต้อง เหมาะสม ความเป็นไปได้ของรูปแบบฯ โดยรวมอยู่ในระดับมาก การประเมินผลความสำเร็จ พบว่าผ่านเป้าหมายทั้ง 2 ตัวชี้วัด ข้อเสนอแนะ สสจ.และ อบจ.ควรเป็นเจ้าภาพหลักร่วมกันในการดำเนินงานอนามัยสิ่งแวดล้อมตามเกณฑ์ GCSh.ไปปฏิบัติอย่างจริงจัง

เอกสารอ้างอิง

สุระ วิเศษศักดิ์. Hfocus เจาะลึกระบบสุขภาพ.49 อบจ เตรียมรับการถ่ายโอน รพ. สต.3.264 แห่ง. [ออนไลน์]. (2567). [เข้าถึงเมื่อวันที่ 13 เมษายน 2566]. เข้าถึงได้จาก https://www.hfocus.org/content/2022/09/ 26078

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา. ผลการดำเนินงานด้านสาธารณสุข. นครราชสีมา :โรงพิมพ์โคราชปริ้นติ้ง; 2567.

สุจินต์ งามแสง และคณะ. การพัฒนาต่อยอดรูปแบบตามนโยบาย GREEN & CLEAN Sub-district Health Promoting Hospital (GCSh.) โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบัวหุ่ง จังหวัด ศรีสะเกษ. วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพศรีสะเกษ 3 2567; 2 (เมษายน–มิถุนายน 2567) : 1–14.

ศรัญรัตน์ ธานี และ เทอดศักดิ์ พรหมอารักษ์. การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานโรงพยาบาล GREEN and CLEAN Hospital ของโรงพยาบาลน้ำขุ่น อำเภอน้ำขุ่น จังหวัดอุบลราชธานี.” วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี 12 2566; 1 (มกราคม–เมษายน 2566): 5–14.

ธัญญามาศ เทพสาร และคณะ. การพัฒนารูปแบบการดำเนินงาน GREEN & CLEAN Hospital Challenge โรงพยาบาลยางสีสุราช จังหวัดมหาสารคาม. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ 9 2567; 4 (ตุลาคม–ธันวาคม 2567) : 89 – 98.

วราภรณ์ เส็นสมมาตร และคณะ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการมีส่วนร่วมการดำเนินงานอนามัยสิ่งแวดล้อมตามเกณฑ์ GREEN & CLEAN ของบุคลากรโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดสตูล. วารสารวิชาการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม 9 2567; 2 (1): 34–47.

นริศรา นพคุณ และ สุรพงษ์ ชูเดช. ปัจจัยที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมในการดำเนินงานพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมตามเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital ของบุคลากรโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัย ขอนแก่น 2564; 14(4) : 8–21.

สงครามชัย ลีทองดี และคณะ. ผลของกองทุนหลักประกันสุขภาพตำบลต่อการเสริมพลังอำนาจ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและองค์กรชุมชนในการจัดการปัญหาสุขภาพชุมชน กรณีศึกษา อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์. งานวิจัยเสนอสำนักงานวิจัยเพื่อพัฒนาหลักประกันสุขภาพไทย (สวปก.); 2554.

สันติ ทวยมีฤทธิ์. การนำนโยบายสาธารณะด้านสุขภาพไปปฏิบัติจากการกระจายอำนาจด้านสุขภาพไปสู่องค์การบริหารส่วนตำบลในประเทศไทย. วารสารการวิจัยทางธุรกิจ และการบริหาร 2556; 1(1) : 1 – 20.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-01-22

รูปแบบการอ้างอิง

1.
โกนสันเทียะ อ, ธีรชาญไชย ช. การพัฒนารูปแบบการดำเนินงาน Green and Clean Sub-district Health Promoting Hospital (GCSh.) ภายใต้การถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ไปสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา. journalkorat [อินเทอร์เน็ต]. 22 มกราคม 2026 [อ้างถึง 27 มกราคม 2026];11(2):242-6. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/journalkorat/article/view/278854

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย