ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับอาการซึมเศร้าและวิตกกังวลในวัยรุ่นตอนกลาง ภายหลังการระบาดของโรคโควิด-19 สองปี ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อสำรวจความชุกของอาการซึมเศร้าและ อาการวิตกกังวลในวัยรุ่นตอนกลางหลังจากการระบาดของโรคโควิด-19 สองปี และเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างเพศ การตระหนักรู้เกี่ยวกับการติดเชื้อโควิด-19 รายได้ของครอบครัว ความสัมพันธ์ในครอบครัว เหตุการณ์ในชีวิตที่ไม่พึงประสงค์ และการติดอินเทอร์เน็ต กับอาการซึมเศร้าและวิตกกังวลในระดับปานกลางถึงรุนแรง       

รูปแบบการวิจัย: การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง

วิธีดำเนินการวิจัย: การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง โดยศึกษาในกลุ่มวัยรุ่นที่มีอายุระหว่าง 15-18 ปี ที่อยู่ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล เก็บข้อมูลช่วงเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2564 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 โดยใช้แบบสอบถามออนไลน์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติการวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติก

ผลการวิจัย: การศึกษาครั้งนี้พบความชุกของอาการซึมเศร้าในวัยรุ่นตอนกลางร้อยละ 55.1 และอาการวิตกกังวลร้อยละ 65.2 ในช่วงภายหลังการระบาดของโรคโควิด-19 สองปี โดยอาการทั้งสองอาจเกิดร่วมกันได้ในวัยรุ่นบางราย โมเดลการถดถอยโลจิสติกสามารถอธิบายความแปรปรวนของอาการซึมเศร้าในระดับปานกลางถึงรุนแรงได้ร้อยละ 21 และอธิบายความแปรปรวนของอาการวิตกกังวลในระดับปานกลางถึงรุนแรงได้ร้อยละ 31 ความสัมพันธ์ในครอบครัวที่ดีสามารถเป็นปัจจัยปกป้องต่อการเกิดอาการซึมเศร้าและวิตกกังวลได้ ในวัยรุ่นตอนกลางที่เคยมีเหตุการณ์ร้ายแรงในชีวิตมีโอกาสเกิดอาการซึมเศร้าและวิตกกังวลระดับปานกลางถึงรุนแรงเพิ่มขึ้นประมาณ 2 เท่า และวัยรุ่นที่ติดอินเทอร์เน็ตมีโอกาสเกิดอาการซึมเศร้าและวิตกกังวลเพิ่มขึ้น 4 เท่า ภายหลังควบคุมตัวแปรอื่นแล้ว

สรุปและข้อเสนอแนะ: การศึกษานี้ได้ระบุปัจจัยปกป้องและปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดอาการซึมเศร้าและความวิตกกังวลระดับปานกลางถึงรุนแรงในภาวะวิกฤต พยาบาลโรงเรียนและบุคลากรสาธารณสุขควรมีการคัดกรองและจัดการแผนการดูแลที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการเกิดอาการซึมเศร้าและความวิตกกังวลในกลุ่มวัยรุ่นตอนกลางในช่วงสถานการณ์วิกฤต