การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างระดับ C-reactive protein ในเลือดและอัตราการตกตะกอนของเม็ดเลือดแดงกับความรุนแรงของโรคข้อเข่าเสื่อมในทางคลินิกและภาพถ่ายรังสี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่างระดับ C-reactive protein (CRP) ในเลือดและอัตราการตกตะกอนของเม็ดเลือดแดง (erythrocyte sedimentation rate, ESR) ในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมระยะต่างๆโดยใช้เกณฑ์ของผลการรักษาแบบอนุรักษ์นิยมและภาพถ่ายรังสีเอกซเรย์
วิธีการศึกษา: เปรียบเทียบระดับ CRP และ ESR ระหว่างกลุ่มผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมที่พึงพอใจกับการรักษาโดยวิธีอนุรักษ์นิยมกับกลุ่มผู้ป่วยที่รอรับการผ่าตัดข้อเข่าเทียม และเปรียบเทียบระดับ CRP และ ESR ในผู้ป่วยทั้งสองกลุ่มโดยจำแนกกลุ่มผู้ป่วยตามภาพถ่ายรังสีเอกซเรย์โดย Ahlbäck classification และสภาพการคงอยู่ของช่องข้อ (joint space)
ผลการศึกษา: จำนวนผู้ป่วยในการศึกษา 110 ราย โดยแบ่งเป็นผู้ป่วยที่รักษาโดยวิธีอนุรักษ์นิยมจำนวน 54 รายโดยมีอายุเฉลี่ย 69.4 ปี และกลุ่มผู้ป่วยที่รอรับการผ่าตัดข้อเข่าเทียมจำนวน 56 ราย โดยมีอายุเฉลี่ย 68.2 ปี ผลตรวจระดับ CRP เฉลี่ยในผู้ป่วยที่รอรับการผ่าตัดข้อเข่าเทียมมีค่า 6.4±7.4 มก./ล. ส่วนกลุ่มอนุรักษ์นิยมมีค่า 3.6±1.0 มก./ล. โดยความแตกต่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (P=0.80) ค่า ESR เฉลี่ยในผู้ป่วยที่รอรับการผ่าตัดข้อเข่าเทียมเท่ากับ 26.8±16.9 มม./ชม. ส่วนกลุ่มอนุรักษ์นิยมมีค่า 23.1±16.4 มม./ชม. โดยความแตกต่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (P=0.17) เมื่อแบ่งกลุ่มผู้ป่วยตามภาพถ่ายรังสีเอกซเรย์โดย Ahlbäck classification พบว่าความแตกต่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติของทั้งค่า CRP และ ESR (P=0.20 และ 0.83ตามลำดับ) และเมื่อแบ่งผู้ป่วยตามภาพถ่ายรังสีเอกซเรย์ว่ายังมีช่องว่างในข้อเหลืออยู่หรือไม่ ก็ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติของ CRP และ ESR เช่นเดียวกัน (P=0.65 และ 0.37 ตามลำดับ)
สรุป: ระดับ CRP และ ESR สามารถใช้เพื่อประเมินระดับการอักเสบในร่างกายรวมถึงการอักเสบของข้อด้วย อย่างไรก็ตามการศึกษานี้ไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างระดับของ CRP และ ESR กับความรุนแรงของข้อเข่าเสื่อมทั้งในด้านผลของการรักษาและภาพถ่ายรังสีเอกซเรย์ ทั้งนี้อาจเป็นเพราะมีปัจจัยอื่นๆที่มีผลต่อความรุนแรงของโรคข้อเข่าเสื่อมนอกเหนือจากการอักเสบ เช่น อาการปวด การผิดรูปและความไม่มั่นคงของข้อเข่า เป็นต้น
Article Details
เอกสารอ้างอิง
2. Keenan RT, Swearingen CJ, Yazici Y. Erythrocyte sedimentation rate and C-reactive protein levels are poorly correlated with clinical measures of disease activity in rheumatoid arthritis, systemic lupus erythematosus and osteoarthritis patients. Clin Exp Rheumatol 2008; 26: 814-9.
3. Pearle A, Scanzello C, George S, Mandl L, Dicarlo E, Peterson M, et al. Elevated high-sensitivity C-reactive protein levels are associated with local inflammatory findings in patients with osteoarthritis. Osteoarthritis and Cartilage 2007; 15: 516-23.
4. Takahashi M, Naito K, Abe M, Sawada T, Nagano A. Relationship between radiographic grading of osteoarthritis and the biochemical markers for arthritis in knee osteoarthritis. Arthritis Research & Therapy 2004; 6: R208.
5. Ahlback S. Osteoarthrosis of the knee. A radiographic investigation. Acta Radiol Diagn (Stockh) 1968: Suppl 277: 7-72.
6. Rowe IF, Sheldon J, Riches PG, Keat AC. Comparative studies of serum and synovial fluid C reactive protein concentrations. Ann Rheum Dis 1987; 46: 721-6.
7. Larsson S, Thelander U, Friberg S. C-reactive protein (CRP) levels after elective orthopedic surgery. Clin Orthop Relat Res 1992: 237-42.
8. Wolfe F. The C-reactive protein but not erythrocyte sedimentation rate is associated with clinical severity in patients with osteoarthritis of the knee or hip. J Rheumatol 1997; 24: 1486-8.
9. Weidow J, Cederlund C-G, Ranstam J, Kärrholm J. Ahlbäck grading of osteoarthritis of the knee: Poor reproducibility and validity based on visual inspection of the joint. Acta Orthopaedica 2006; 77: 262-6.
10. Galli M. Reliability of the Ahlbäck classification of knee osteoarthritis. Osteoarthritis and Cartilage 2003; 11: 580-4.
