การรับรู้วัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วยของพยาบาลโรงพยาบาลตติยภูมิแห่งหนึ่งในเขตกรุงเทพมหานคร
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมา: ความปลอดภัยผู้ป่วยเป็นผลลัพธ์และเกณฑ์สำคัญของการเป็นโรงพยาบาลคุณภาพ วัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วยเป็นกระบวนการหนึ่งที่มุ่งเน้นการป้องกันและลดความผิดพลาดที่อาจก่ออันตรายต่อผู้ป่วย
วัตถุประสงค์: การวิจัยเชิงพรรณานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วย และศึกษาเปรียบเทียบวัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วยตามการรับรู้ของผู้บริหารการพยาบาลและพยาบาลปฏิบัติการ โรงพยาบาลตติยภูมิแห่งหนึ่งในเขตกรุงเทพมหานคร กลุ่มตัวอย่างเป็นพยาบาลที่มีประสบการณ์ 1 ปีขึ้นไป จำนวน 664 คน ใช้แบบสอบถามวัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วยในโรงพยาบาลของ Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ) ประกอบด้วย 12 ด้าน จำนวน 44 ข้อ ค่าความเชื่อมั่น 0.84 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การแจกแจงความถี่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบที
ผลการศึกษา: พบว่า ค่าเฉลี่ยการรับรู้วัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วยของพยาบาลโดยรวม (X=3.74, SD=0.32) และเป็นรายด้านจำนวน 9 ด้านอยู่ในระดับมาก โดย 3 ลำดับแรกที่มีคะแนนสูงสุด ได้แก่ ด้านการทำงานเป็นทีม (X=4.27, SD=0.48) ด้านการพัฒนาการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง (X=4.11, SD=0.42) และด้านความคาดหวังของผู้บริหารและกิจกรรมส่งเสริมความปลอดภัยผู้ป่วย (X=4.09, SD=0.51) ส่วนด้านที่มีคะแนนเฉลี่ยต่ำสุด คือ การตอบสนองที่ไม่ใช้การลงโทษต่อการผิดพลั้ง (X = 3.06, SD = 0.85)
วัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วยโดยรวมและเป็นรายด้าน 7 ใน 12 ด้าน ตามการรับรู้ของผู้บริหารการพยาบาลสูงกว่าพยาบาลปฏิบัติการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=.006) การรับรู้ระดับความปลอดภัยผู้ป่วยในหน่วยงานของกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่อยู่ในระดับดีมาก (ร้อยละ 67.8) โดยมีการบันทึกและส่งรายงานเหตุการณ์มากกว่า 20 เหตุการณ์ในรอบ 1 ปีที่ผ่านมา (ร้อยละ 24.1)
สรุป: ผลการศึกษาจะเป็นแนวทางให้ผู้บริหารนำไปใช้ในการสร้างเสริม ปรับปรุงและพัฒนาวัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วยขององค์กรต่อไป
Article Details
บทความที่ได้รับการตีพิมพฺเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
2. Sammer CE, Lykens K, Singh KP, Mains DA, Lackan NA. What is patient safety culture? A review of the literature. Journal of Nursing Scholarship. 2010;42(2):156-165.
3. Ulrich B, Kear T. Patient safety and patient safety culture: Foundations of excellent health care delivery. Nephrology nursing Journal 2014;41(5):447-505.
4. อนุชา กาศลังกา. การศึกษาปัญหาแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์สังกัดกระทรวงสาธารณสุขและสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขถูกฟ้องเนื่องจากการรักษาพยาบาล. วารสารวิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ 2556;9(1):57-69.
5. สำนักการพยาบาล สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. รายงานข้อมูลสำคัญด้านการพยาบาล [Internet] ปี 2557. [cited 2018 Jan 16]; Available from
6. สะแกวัลย์ ผดุงศักดิ์, เรมวล นันท์ศุภวัฒน์, เพชรสุนีย์ ทั้งเจริญกุล. การรับรู้วัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วยของพยาบาลและอุบัติการณ์ของเหตุการณ์ที่ไม่พึงประสงค์ในโรงพยาบาลศูนย์เขตภาคเหนือ. พยาบาลสาร 2553;37(2): 95-108.
7. เรมวล นันท์ศุภวัฒน์ และคณะ. วัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วยและผลลัพธ์ทางการพยาบาลของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลเขตภาคเหนือ. พยาบาลสาร 2554;38(4): 1-14.
8. วันเพ็ญ รักษ์ปวงชน. ผลกระทบของกฎหมายคุ้มครองผู้เสียหายจากการรับบริการสาธารณสุขต่อวิชาชีพพยาบาล. วารสารสมาคมพยาบาลฯ สาขาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. 2554;29(1):5-11
9. วีณา จีระแพทย์, เกรียงศักดิ์ จีระแพทย์. การบริหารความปลอดภัยของผู้ป่วย: แนวคิด กระบวนการและแนวทางปฏิบัติความปลอดภัยทางคลินิก. กรุงเทพฯ: ด่านสุธาการพิมพ์. 2555.
10. อนุวัฒน์ ศุภชุติกุล. HA Update 2013. นนทบุรี: สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน). 2556.
11. Xuanyue M, Yanli N, Hao C, Pengli J, Mingming Z. Literature review regarding patient safety culture. Journal of Evidence-Based Medicine. 2013; 6: 43-49.
12. ประกาศสภาการพยาบาล เรื่อง มาตรฐานการพยาบาลและการผดุงครรภ์ พ.ศ.2544. ลงวันที่ 24 เมษายน 2544.
13. บุญใจ ศรีสถิตย์นรากูร. ระเบียบวิธีการวิจัยทางพยาบาลศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่5). กรุงเทพฯ: ยูแอนด์ไอ อินเตอร์มีเดีย จำกัด 2553.
14. พร บุญมี, เฉลิมพรรณ์ เฆมลอย. วัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วยและการพัฒนาวัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วยตามการรับรู้ของพยาบาลวิชาชีพ. การพยาบาลและการศึกษา 2554;4(3):48-62.
15. สาธกา ธาตรีนรานนท์, พรทิพย์ เกยุรานนท์, อารยา ประเสริฐชัย. ปัจจัยที่มีผลต่อวัฒนธรรมความปลอดภัยของผู้ป่วยในสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต 2556; 27(2):43-55.
16. ศุภจรีย์ เมืองสุริยา. การรับรู้วัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วยและอุบัติการณ์ของเหตุการณไม่พึงประสงค์ในโรงพยาบาลเชียงแสน จังหวัดเชียงราย. วารสารการพยาบาลการสาธารณสุขและการศึกษา 2556;14(3):42-53.
17. สุกัญญา โคตรศรีวงศ์, อภิญญา จำปามูล. วัฒนธรรมความปลอดภัยของผู้ป่วยตามการรับรู้ของพยาบาลประจำการ ในโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชของประเทศไทย. วารสารโรงพยาบาลสกลนคร2558;18(2): 57-76.
18. สมบูรณ์ สุโฆสิต. วัฒนธรรมความปลอดภัยของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลตำรวจ. วารสารพยาบาลตำรวจ 2557);6(1):219-229.
19. สุมาลี ยุทธวรวิทย์. การจัดการความขัดแย้งในการทำงาน: ประสบการณ์ของหัวหน้าหอผู้ป่วย. วิทยานิพนธ์หลักสูตรพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการพยาบาล) บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2550
20. วิจิตร ศรีสุพรรณ, กฤษดา แสวงดี. ข้อเสนอเชิงนโยบายในการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนพยาบาลวิชาชีพในประเทศไทย. วารสารสภาการพยาบาล 2555; 27(1):5-12.
21. Rogers AE, Hwang W, Scott LD, Aiken LH, Dinges DF. The working hours of hospital staff nurses and patient safety. Health Affairs 2004; 23(4):202-12.
22. ปราณี มีหาญพงษ์, เนตรชนก ศรีทุมมา. ภาวะผู้นำของหัวหน้าหอผู้ป่วยกับผลการดำเนินงานของหอผู้ป่วย. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา 2559; 24(4):15-22.
23. อนงค์ ถาวร, พร บุญมี, เกสร เกตุชู. วัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วยและการพัฒนาวัฒนธรรมความปลอดภัยผู้ป่วยตามการรับรู้ของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลพะเยา จังหวัดพะเยา. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2557;8(2):6-16.