อุบัติการณ์ภาวะกระเพาะอาหารไม่ว่างในผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดแบบไม่เร่งด่วนฉุกเฉิน ณ โรงพยาบาล ป่าตอง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมา: การสูดสำลักลงปอดเป็นภาวะแทรกซ้อนด้านทางเดินหายใจที่พบบ่อยในระหว่างการให้ยาระงับความรู้สึก และ ทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงหากสูดสำลักปริมาณมาก ซึ่งสัมพันธ์กับปริมาณสิ่งตกค้างในกระเพาะอาหาร ปัจจุบันยังคงพบ ภาวะกระเพาะอาหารไม่ว่างในผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดชนิดไม่เร่งด่วนฉุกเฉิน ทั้งจากความผิดพลาดไม่ได้งดน้ำงดอาหารตาม แนวทาง และปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ การใช้คลื่นเสียงความถี่สูงตรวจกระเพาะอาหาร เป็นวิธีที่ช่วยประเมินปริมาตรและลักษณะ สิ่งตกค้างในกระเพาะอาหารได้อย่างแม่นยำ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอุบัติการณ์ภาวะกระเพาะอาหารไม่ว่างในผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดแบบไม่เร่งด่วนของโรงพยาบาลป่าตอง และศึกษาปัจจัยเสี่ยงที่สัมพันธ์กับการเกิดภาวะกระเพาะอาหารไม่ว่าง
วิธีการศึกษา: การวิจัยแบบพรรณนาไปข้างหน้า ทำในผู้ป่วยอายุ 18–70 ปี ที่เข้ารับการผ่าตัดแบบไม่เร่งด่วน และงดน้ำ งดอาหารครบตามแนวทาง เกณฑ์คัดออกได้แก่ ผู้ตั้งครรภ์ >20 สัปดาห์, ผู้ที่มีก้อนในท้องหรือก้อนในอุ้งเชิงกรานขนาดใหญ่ เกินระดับสะดือ, ดัชนีมวลกาย >35 กก./ตรม. และผู้ที่ไม่สามารถนอนตะแคงขวา ได้ทำการตรวจประเมินกระเพาะอาหาร ส่วน antrum เชิงคุณภาพและเชิงปริมาณด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง
ผลการศึกษา: พบอุบัติการณ์ภาวะกระเพาะอาหารไม่ว่าง 19 ราย จาก 79 ราย (ร้อยละ 24.1) ในจำนวนนี้ 4 ราย พบอนุภาค ของแข็ง และ 15 ราย พบของเหลวใสปริมาณมากกว่า 1.5 มล./กก. หรือ >100 มล. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะกระเพาะ อาหารไม่ว่าง ได้แก่ ภาวะอ้วน (ดัชนีมวลกาย >30 กก./ตรม.): adjusted OR 8.4 (95% CI 1.40–50.08; p=0.020), ASA physical status 3: adjusted OR 10.9 (95% CI 2.10–56.86; p=0.005)
สรุป: อุบัติการณ์ภาวะกระเพาะอาหารไม่ว่างในผู้ป่วยผ่าตัดแบบไม่เร่งด่วนฉุกเฉินของโรงพยาบาลป่าตองเท่ากับ ร้อยละ 24.1 โดยปัจจัยเสี่ยงสำคัญคือภาวะอ้วนและ ASA physical status 3
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพฺเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Cook T.M., Oglesby F., Kane A.D., Armstrong R.A., Kursumovic E., Soar J. Airway and respiratory complications during anaesthesia and associated with peri-operative cardiac arrest as reported to the 7th National Audit Project of the Royal College of Anaesthetists. Anaesthesia 2024;79:368-379
Mandelson CL. The aspiration of stomach contents into the lungs during obstetric anesthesia. Obstet Gynecol Surv1946; 1: 837-9
Son YG, Shin J, Ryu HG. Pneumonitis and pneumonia after aspiration. J Dent Anesth Pain Med. 2017; 17(1):1-12. Doi:10.5372/1905-7415.1101.535
Charuluxananan S, Sriraj W, Punjasawadwong Y, Pitimana-aree S, Lekprasert V, Werawataganon T, et al. Perioperative and Anesthetic Adverse events in Thailand (PAAd Thai) incident reporting study: anesthetic profiles and outcomes. Asian Biomedicine 2017;11:21-32
American Society of Anesthesiologists Committee. Practice guideline for preoperative fasting and the use of pharmacologic agents to reduce the risk of pulmonary aspiration: Application to healthy patients undergoing elective procedures: An update report by the American Society of Anesthesiologists Committee on standards and Practice Parameters. Anesthesiology. 2011; 114:495-511
Perlas A, Davis L, Khan M, Mitsakakis N, Chan V. Gastric sonography in the fasted surgical patient: A prospective descriptive study. Anesth Analg 2011; 113:93-7
Van de Putte P, Vernieuwe L, Jerjir A, Verschueren L, Tacken M, Perlas A. When fasted is not empty: a retrospective cohort study of gastric content in fasted surgical patients. Br J Anaesth 2017; 118:363-71.
Bouvet L, Desgranges FP, Aubergy C, Boselli E, Dupont G, Allaouchiche B et al. Prevalence and factors predictive of full stomach in elective and emergency surgical patients: a prospective cohort study. Br J Anaesth 2017; 118 :372-9
Chaitra T.S., Palta S, Saroa R, Jindal S, Jain A. Assessment of residual gastric volume using point-of-care ultrasonography in adult patients who underwent elective surgery. The Ultrasound Journal 2023; 15:7:1-9
Van de Putte P, Perlas A. Ultrasound assessment of gastric content and volume. Br J Anesth 2014; 113: 12-22
Perlas A, Mitsakakis N, Liu L, Cino M, Haldipur N, Davis L et al. Validation of a mathematical model for ultrasound assessment of gastric volume by gastroscopic examination. Anesth Analg 2013; 116: 357-63
Perlas A, Chan V, Lupu C, Mitsakakis N, Hanbidge A. Ultrasound assessment of gastric content and volume. Anesthesiology 2009; 111:82-9
ประกาศกรมการแพทย์. แนวปฏิบัติการทำหัตถการการผ่าตัดในสถานการณ์การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 2568 เมษายน 30]. เข้าถึงได้จาก https://www.rcst.or.th/web-upload/filecenter/COVID-19_update12-6-63.pdf
Baettig S.J, Filipovic M.G, Hebeisen M, Meierhans R, Ganter M.T. Pre-operative gastric ultrasound in patients at risk of pulmonary aspiration: a prospective observational cohort study. Anaesthesia. 2023;78:1327-1337
Mueller M, Canfora E.E, Blaak E.E. Gastrointestinal Transit Time, Glucose Homeostasis and Metabolic Health: Modulation by Dietary Fibers. Nutrients. 2018;10:(275):1-18
Voigt R.M, Forsyth C.B, Keshavarzian A. Circadian rhythms: a regulator of gastrointestinal health and dysfunction. Expert Rev Gastroenterol Hepatol. 2019;13(5): 411-424
