การหาค่าปริมาณรังสีของผู้ป่วยที่มารับบริการตรวจวินิจฉัยด้วยการถ่ายภาพรังสีเต้านมแบบ 2 มิติ และ 3 มิติ ในโรงพยาบาลมะเร็งอุดรธานี

บทคัดย่อ

บทนำ: การถ่ายภาพรังสีเต้านมใช้สำหรับตรวจคัดกรองเพื่อค้นหามะเร็งในระยะเริ่มแรก ซึ่งส่งผลให้ผู้รับบริการได้รับรังสีดูดกลืนที่บริเวณเต้านม จึงต้องมีการเฝ้าระวังและควบคุมปริมาณรังสีที่ใช้ให้อยู่ในระดับมาตรฐานสากล การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาค่าปริมาณรังสีของผู้ป่วยที่มารับบริการการตรวจวินิจฉัยด้วยการถ่ายภาพรังสีเต้านมแบบ 2 มิติ และ 3 มิติ ในโรงพยาบาลมะเร็งอุดรธานี วิธีการศึกษา: ทำการเก็บข้อมูลย้อนหลังระหว่างเดือนมกราคมถึงธันวาคม ปี พ.ศ. 2562 จากฐานข้อมูลโรงพยาบาลมะเร็งอุดรธานี โดยการสุ่มเฉพาะเพศหญิงที่มารับการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม จำนวนทั้งสิ้น 280 ราย มีอายุ 40 ปี ขึ้นไป และมีน้ำหนักระหว่าง 40-70 กิโลกรัม ทำการวิเคราะห์ค่าปริมาณรังสีด้วยสถิติเชิงพรรณนา และหาความสัมพันธ์ระหว่างค่าปริมาณรังสีกับค่าพารามิเตอร์ต่างๆ ด้วยสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์วิธีการของเพียร์สัน ผลการศึกษา: พบค่ามัธยฐานของปริมาณรังสีดูดกลืนเฉลี่ยที่ต่อมน้ำนมในการถ่ายภาพท่า Craniocaudal views (CC) มีค่า 1.74 มิลลิเกรย์ ท่า Mediolateral oblique view (MLO) มีค่า 2.01 มิลลิเกรย์ ในการถ่ายภาพรังสีเต้านมแบบ 2 มิติ และในการถ่ายภาพรังสีเต้านมแบบ 3 มิติ ในท่า Craniocaudal views (CC) มีค่ามัธยฐานของปริมาณรังสีดูดกลืนเฉลี่ยที่ต่อมน้ำนม 2.09 มิลลิเกรย์ ท่า Mediolateral oblique view (MLO) มีค่า 2.34 มิลลิเกรย์ สำหรับตัวแปรที่มีความสัมพันธ์สูงกับปริมาณรังสีสามอันดับแรกที่พบคือ ค่ากระแสหลอดคูณเวลา ความหนาของเต้านมที่ถูกกดทับ และค่าความต่างศักย์ไฟฟ้า ตามลำดับ โดยปริมาณรังสีดูดกลืนเฉลี่ยที่ต่อมน้ำนมแตกต่างกันเล็กน้อยในเต้านมด้านขวาและด้านซ้าย สรุปผลการศึกษา: ค่าปริมาณรังสีที่ใช้ถ่ายภาพรังสีเต้านมในโรงพยาบาลมะเร็งอุดรธานี มีค่าไม่เกินค่าปริมาณรังสีอ้างอิงในการถ่ายภาพรังสีวินิจฉัยทางการแพทย์ของประเทศไทย พ.ศ. 2564 ที่รายงานไว้ ซึ่งถือว่ามีการใช้ปริมาณรังสีอย่างเหมาะสมสำหรับการถ่ายภาพรังสีเต้านมของผู้มารับบริการ แต่อย่างไรก็ตามนักรังสีการแพทย์ยังคงวิเคราะห์ และติดตามการใช้ปริมาณรังสีอย่างสม่ำเสมอ