ความชุกของการฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความตั้งใจฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV ของนักศึกษาหญิงปริญญาตรี ชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ จังหวัดชลบุรี

ผู้แต่ง

  • ชัญญาภัค วงษ์ษา โรงพยาบาลมะเร็งชลบุรี
  • รุ่งรัตน์ ศรีสุริยเวศน์ มหาวิทยาลัยบูรพา
  • พรนภา หอมสินธุ์ มหาวิทยาลัยบูรพา

คำสำคัญ:

มะเร็งปากมดลูก, วัคซีนป้องกันการติดเชื้อ HPV, ความตั้งใจในการฉีดวัคซีน

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: มะเร็งปากมดลูกเป็นปัญหาด้านสาธารณสุข ที่สำคัญในประเทศไทย จากข้อมูลอัตราการฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV ที่ผ่านมาในนักศึกษาหญิงระดับอุดมศึกษามีจำกัดอัตราการฉีดต่ำมาก และกลุ่มที่ไม่ได้การฉีดวัคซีน มีความตั้งใจที่จะไปรับฉีดวัคซีนค่อนข้างต่ำ การให้คำแนะนำ จึงเป็นสิ่งสำคัญจะทำให้มีความเข้าใจและความตั้งใจในการฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV อันนำไปสู่การลดอุบัติการณ์ ของมะเร็งปากมดลูกได้ วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกของการฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความตั้งใจในการฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV ของนักศึกษาหญิงชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ จังหวัดชลบุรี วิธีการ: การศึกษาเชิงภาคตัดขวางคัดเลือก กลุ่มตัวอย่างโดยการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งหลายขั้นตอน จากนักศึกษาหญิงชั้นปีที่ 1 อายุ 18-26 ปีในปีการศึกษา 2567 จำนวน 314 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและ สถิติการถดถอยโลจิสติก ผล: อัตราชุกของการฉีดวัคซีนป้องกัน เชื้อ HPV ในนักศึกษาหญิงระดับอุดมศึกษาพบร้อยละ 21.3 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความตั้งใจในการฉีดวัคซีนป้องกัน เชื้อ HPV ของนักศึกษาหญิงชั้นปีที่ 1 ได้แก่ การรับรู้ความสามารถของตนเองในการฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV (adjOR = 2.75, 95%CI: 1.571, 4.822) คล้อยตามกลุ่มอ้างอิงในการฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV (adjOR = 2.32, 95%CI: 1.373, 3.936) การรับรู้ความรุนแรงของโรคมะเร็งปากมดลูก (adjOR = 2.19, 95%CI: 1.289, 3.724) และทัศนคติต่อการฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV (adjOR = 1.74, 95%CI: 1.024, 2.959) สรุป: หน่วยบริการสุขภาพ หน่วยงานสาธารณสุข และสถาบันการศึกษาควรร่วมมือกันในการดำเนินมาตรการที่มุ่งเน้นสร้าง การรับรู้ความสามารถของตนเองด้วยการจัดการกับอุปสรรคในทางปฏิบัติต่อการฉีดวัคซีน ใช้อิทธิพลทางสังคมเชิงบวกผ่านการให้ความรู้โดยเพื่อน สื่อสารข้อมูลที่เหมาะสมเกี่ยวกับ ความเสี่ยงของมะเร็งปากมดลูก และส่งเสริมทัศนคติเชิงบวก ต่อการฉีดวัคซีน ซึ่งอาจช่วยเพิ่มความตั้งใจในการฉีดวัคซีน ป้องกันเชื้อ HPV และอัตราการฉีดวัคซีนในกลุ่มนักศึกษาหญิง ระดับอุดมศึกษา

เอกสารอ้างอิง

Saraiya M, Unger ER, Thompson TD, Lynch CF, Hernandez BY, Lyu CW, et al. US Assessment of HPV types in cancers: Implications for current and 9-Valent HPV vaccines. J Natl Cancer Inst 2015;107(6):djv086.

WHO. Cervical cancer [Internet]. 2022 [2024 Mar 20]. Available from: https://www.who.int/news-room/ fact-sheets/detail/cervical-cancer.

Rojanamatin J, Wkranun W, Chaiwerawattana A, Laowahutanont P, Chitapanarux I, Vatanasapt P. Cancer in Thailand. Bangkok: National Cancer Institute; 2021. p. 215-34

Ghebreyesus TA. Global strategy to accelerate the elimination of cervical cancer as a public health problem. [Internet]. 2020 [2024 Mar 20]. Available from: https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/33 6583/9789240014107-eng.pdf?sequence=1.

National Cancer Institute. Hospital-based cancer registry 2022. [Internet]. 2022 [2024 Mar 20]. Available 5. from: https://www.nci.go.th/th/cancer_record/ download/Hos-2022-1.pdf.

Chonburi Cancer Hospital. Hospital-based cancer registry 2023. [Internet]. 2023 [2024 Mar 27]. Available from: https://www.cch.go.th/main/images/registry/hos/Hos-2023.pdf

American Cancer Society. Cancer Facts & Figures 2022. [Internet]. 2022 [2024 Mar 20]. Available from: https://www.cancer.org/content/dam/cancer-org/research/cancer-facts-and-statistics/ annual-cancer-facts-and-figures/2022/2022-cancer-facts-and-figures.pdf.

HPV Information Centre. Human Papillomavirus and Related Diseases Report. [Internet]. 2021 [2024 Mar 20]. Available from: https://hpvcentre.net/statistics/ reports/XWX.pdf.

National Vaccine Institute. 1 million doses of HPV vaccine administered before 100 days: "Chonnan" moves forward to build immunity for Thai women aged 11-20, with 1.6 million more to go, and presents awards to network partners. [Internet]. 2023 [2024 Mar 20]. Available from: https://nvi.go.th/2023/12/13/ hpv1m-13-12-66/.

Juntasopeepun P, Thana K. Parental acceptance of HPV vaccines in Chiang Mai, Thailand. Int J Gynaecol Obstet 2018;142(3):343-8.

Chanprasertpinyo W, Rerkswattavorn C. Human papillomavirus (HPV) vaccine status and knowledge of students at a university in rural Thailand. Heliyon 2020;6(8):e04625.

Santhanes D, Yong C, Yap Y, San S, Chaiyakunapruk N, Khan T. Factors influencing intention to obtain the HPV vaccine in South East Asian and Western Pacific regions: a systematic review and meta-analysis. Sci Rep 2018;8(1):3640.

Juntasopeepun P, Suwan N, Phianmongkhol Y, Srisomboon J. Factors influencing acceptance of human papillomavirus vaccine among young female college students in Thailand. Int J Gynaecol Obstet 2012;118(3):247-50.

Ratanasiripong NT, Sri-Umporn S, Kathalae D, Hanklang S, Ratanasiripong P. Humanpapillo mavirus vaccination and factors related to intention to obtain the vaccine among young college women in Thailand. J Health Res 2018;32(12):142-51. 21.

Sukmadewi S, Wiwattanawongsa K, Chunuan S, Widayati A. Predictors of intention to obtain HPV vaccination among Thai female college students. Walailak J Sci & Tech 2021;18(14):10968.

Fishbein M. An integrative model for behavioral prediction and its application to health promotion. In: DiClemente RJ, Crosby RA, Kegler MC, editors. Emerging theories in health promotion practice and research. Hoboken: Jossey-Bass/Wiley; 2009. p. 215-34.

Parel CP, Caldito GC, Ferrer PI, De Guzman GG, Sinsioco CS, Tan RH. Sampling Design and Procedures. Quezon: PSSC Social Survey Series 1; 1973.

Lemeshow S, Hosmer DW, Klar J, Lwanga SK. Adequacy of sample size in health studies. Chichester: John Wiley & Sons .; 1990.

Health Data Center MoPH. Coverage of HPV vaccination among grade 5 female students, 2022. [Internet]. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2022 [2025 May 27]. Available from: https://hdc.moph.go.th/ center/public/standard-report-detail/163944c7bb609801325653aa36cc71a4.

Bloom BS. What we are learning about teaching and learning: a summary of recent research. Principal 1986;66:6-10.

Srisatnarakun B. Research methodology in nursing science. 4th ed. Bangkok: U & I; 2007.

Bandura A. Self-efficacy: The Exercise of Control. New York: Freeman; 1997.

Si M, Jiang Y, Su X, Wang W, Zhang X, Gu X. Willingness to accept human papillomavirus vaccination and its influencing factors using information-motivation-behavior skills model: a cross-sectional study of female college freshmen in Mainland China. Cancer Control 2021;28:10732748211032899.

Rosenstock IM, Strecher VJ, Becker MH. Social learning theory and the Health Belief Model. Health Educ Q 1988;15(2):175-83.

Wheldon CW, Daley EM, Walsh-Buhi ER, Baldwin JA, Nyitray AG, Giuliano AR. An integrative theoretical framework for HPV vaccine promotion among male sexual minorities. Am J Mens Health 2018;12(5):1409-20.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

18-03-2026

รูปแบบการอ้างอิง

1.
วงษ์ษา ช, ศรีสุริยเวศน์ ร, หอมสินธุ์ พ. ความชุกของการฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความตั้งใจฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV ของนักศึกษาหญิงปริญญาตรี ชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ จังหวัดชลบุรี. J DMS [อินเทอร์เน็ต]. 18 มีนาคม 2026 [อ้างถึง 19 มีนาคม 2026];51(1):91-101. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JDMS/article/view/274592

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ