การนำวิธีการ "ตรวจและตัด" มาใช้ในการดูแลรักษาสตรีที่มีผลการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกผิดปกติที่มีความเสี่ยงสูงในโรงพยาบาลลำพูน
คำสำคัญ:
ผลการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกผิดปกติที่มีความเสี่ยงสูง, มะเร็งปากมดลูก, การตรวจด้วยคอลโปสโคป, การรักษาเกินความจำเป็น, วิธีการ "ตรวจและตัด"บทคัดย่อ
ภูมิหลัง: การนำวิธีการ "ตรวจและตัด" มาใช้ใน การดูแลรักษาสตรีที่มีผลการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกผิดปกติที่มีความเสี่ยงสูงที่จะพัฒนาไปสู่มะเร็งปากมดลูก มีข้อดีกว่าการดูแลตามขั้นตอนปกติ ในแง่ของการค้นหา และรักษารอยโรคในระยะแรกเริ่มก่อนการเป็นมะเร็งที่มีความรุนแรง และมะเร็งปากมดลูกในระยะเริ่มต้นที่แฝงอยู่ ลดจำนวนครั้งที่ต้องมาโรงพยาบาล ลดระยะเวลารอคอยการรักษา ลดความกังวลและค่าใช้จ่าย โดยไม่เพิ่มอุบัติการณ์ของ การรักษาเกินความจำเป็นและภาวะแทรกซ้อนของผู้มารับบริการ วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาถึงอุบัติการณ์ของการรักษา เกินความจำเป็น ภาวะแทรกซ้อนของการตัดปากมดลูกด้วยห่วงไฟฟ้า ระยะเวลารอคอยการรักษารอยโรคภายใน เยื่อบุปากมดลูกขั้นสูง มะเร็งปากมดลูก และปัจจัยที่สัมพันธ์ กับการรักษาเกินความจำเป็นในสตรีที่มีผลการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกผิดปกติที่มีความเสี่ยงสูงที่ได้รับการดูแลรักษา ด้วยวิธีการ "ตรวจและตัด" วิธีการ: เป็นการศึกษาแบบ retrospective cohort study ในสตรีที่มีผลการตรวจคัดกรอง มะเร็งปากมดลูกผิดปกติที่มีความเสี่ยงสูงที่มารับการรักษาด้วยวิธีการ "ตรวจและตัด" ที่คลินิกคอลโปสโคป โรงพยาบาลลำพูน ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2563 ถึง 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา univariate และ multivariate logistic regression ผล: ในสตรีทั้งหมด 246 ราย ที่ได้รับการดูแลรักษาโดย วิธีการ "ตรวจและตัด" (see and treat approach) พบอุบัติการณ์ของการรักษาเกินความจำเป็น ร้อยละ 9.75 และ ภาวะแทรกซ้อนภายหลังการรักษา ได้แก่ การตกเลือด 4 ราย (ร้อยละ 1.63) การติดเชื้อ 14 ราย (ร้อยละ 5.69) และพบทั้ง 2 ภาวะ 1 ราย (ร้อยละ 0.40) พบรอยโรคภายในเยื่อบุปากมดลูก ขั้นสูงและมะเร็งปากมดลูกภายหลังการตัดปากมดลูกด้วยห่วงไฟฟ้า 222 ราย (ร้อยละ 90.25) ปัจจัยที่สามารถทำนายหรือมีความสัมพันธ์กับการรักษาเกินความจำเป็นเมื่อวิเคราะห์ด้วย วิธี univariate logistic regression ได้แก่ อายุสตรีมากกว่า หรือเท่ากับ 50 ปี สตรีที่อยู่ในภาวะหมดระดู และผลการตรวจเซลล์วิทยาของปากมดลูกผิดปกติชนิด atypical squamous cells cannot exclude HSIL (ASC-H) และเมื่อวิเคราะห์ด้วยวิธี multivariate logistic regression มีเพียงปัจจัยผลการตรวจ เซลล์วิทยาของปากมดลูกผิดปกติชนิด ASC-H ที่สัมพันธ์กับการรักษาเกินความจำเป็น(adjOR 23.10, 95%Cl:5.11,104.51, p-value < .001) สรุป: วิธีการ "ตรวจและตัด" (see and treat approach) สามารถนำมาใช้เป็นทางเลือก ในการรักษาให้กับสตรีที่มีผลการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกผิดปกติที่มีความเสี่ยงสูง เพื่อลดระยะเวลารอคอย การรักษาโดยไม่เพิ่มอุบัติการณ์ของการรักษาเกินความจำเป็น และภาวะแทรกซ้อนสตรีที่มีผลการตรวจเซลล์วิทยาของปากมดลูกผิดปกติชนิด ASC-H ควรได้รับการดูแลรักษาตาม ขั้นตอนปกติ
เอกสารอ้างอิง
Arbyn M, Weiderpass E, Bruni L, de Sanjose S, Saraiya M, Ferlay J, et al. Estimates of incidence and mortality of cervical cancer in 2018: a worldwide analysis. Lancet Glob Health. 2020;8(2):e191-e203.
Thanasitthichai S, Ingsirorat R, Chairat C, Chiawiriyabunya I, Wongsena M, Sripratak K, et al. Cancer in Thailand Vol.XI, 2019-2021. Bangkok,2025.
Bouvard V, Wentzensen N, Mackie A, Berkhof J, Brotherton J, Giorgi-Rossi P, et al. The IARC Perspective on Cervical Cancer Screening. N Engl J Med. 2021;385(20):1908-18.
Srisomboon J, Kietpeerakool C. Gynecologic Oncology. Vol. 11. Bangkok: Thr Royal Thai Collage of the Obstetricians aand Gynaecologists; 2011. p. 1-468.
Kietpeerakool C, Cheewakriangkrai C, Suprasert P, Srisomboon J. Feasibility of the 'see and treat' approach in management of women with 'atypical squamous cell, cannot exclude high-grade squamous intraepithelial lesion' smears. J Obstet Gynaecol Res. 2009;35(3):507-13.
Zhang S, Wang J, Zhu L. The overtreatment rate, medical cost and psychological affection of see-and-treat versus three-step approaches in the treatment of cervical intraepithelial neoplasia: a systematic review and meta-analysis. BMC Womens Health. 2025;25(1):179.
Ebisch RM, Rovers MM, Bosgraaf RP, van der Pluijm-Schouten HW, Melchers WJ, van den Akker PA, et al. Evidence supporting see-and-treat management of cervical intraepithelial neoplasia: a systematic review and meta-analysis. BJOG. 2016;123(1):59-66
Rongthongaram W, Plumworasawat S, Charakorn C, Lertkhachonsuk AA, Satitniramai S. Overtreatment in the see-and-treat approach for high-grade squamous cervical cytology. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol X. 2023;19:100205.
Ngamjarus C, Pattanittum P. n4Studies: application for sample size calculation in health science research. Version 2.3. App store; 2024.
Ngamjarus C. Sample size calculation for health science research. 1st ed. Khon Kaen, Thailand: Khon Kaen University Printing House 2021.
Wayne WD. Biostatistics: A foundations of analysis in the health sciences (6th ed.): John Wiley&Sons, Inc .; 1995.
Egemen D, Cheung LC, Chen X, Demarco M, Perkins RB, Kinney W, et al. Risk Estimates Supporting the 2019 ASCCP Risk-Based Management Consensus Guidelines. J Low Genit Tract Dis. 2020;24(2):132-43.
Perkins RB, Guido RS, Castle PE, Chelmow D, Einstein MH, Garcia F, et al. 2019 ASCCP Risk-Based Management Consensus Guidelines for Abnormal Cervical Cancer Screening Tests and Cancer Precursors. J Low Genit Tract Dis. 2020;24(2):102-31.
Aue-Aungkul A, Punyawatanasin S, Natprathan A, Srisomboon J, Kietpeerakool C. "See and treat" approach is appropriate in women with high-grade lesions on either cervical cytology or colposcopy. Asian Pac J Cancer Prev. 2011;12(7):1723-6.
Srisuwan S, Hamontri S, Kongsomboon K, Bhamarapravatana K, Suwannarurk K. See-and-treat approach to cervical intraepithelial lesions in HRH Princess Maha Chakri Sirindhorn Medical Center. Asian Pac J Cancer Prev. 2014;15(8):3483-6.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
ข้อความและข้อคิดเห็นต่างๆ เป็นของผู้เขียนบทความ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการหรือของวารสารกรมการแพทย์
