การเปรียบเทียบภาวะแทรกซ้อนทางหลอดเลือดระหว่างกลุ่มผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อ ภาวะเลือดออกในระดับสูงและระดับต่ำ ซึ่งเข้ารับการทำหัตถการรักษา โรคหลอดเลือดแดงโคโรนารี ผ่านทางสายสวน

ปรารถนา กันธรรม; แคทรียา ธะนะจักร; คุณัสปกรณ์ มัคคัปผลานนท์

ผู้แต่ง

ปรารถนา กันธรรม หอผู้ป่วยหนักโรคหัวใจและหลอดเลือด โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
แคทรียา ธะนะจักร หน่วยตรวจสวนหัวใจและหลอดเลือด โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
คุณัสปกรณ์ มัคคัปผลานนท์ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

การขยายหลอดเลือดโคโรนารีผ่านสายสวน, ความเสี่ยงสูงต่อการเกิดเลือดออก, ภาวะแทรกซ้อนทางหลอดเลือด, ภาวะเลือดออกชนิดรุนแรง, โรคหลอดเลือดโคโรนารี

บทคัดย่อ

ภาวะแทรกซ้อนทางหลอดเลือดและภาวะเลือดออกรุนแรงยังคงเป็นประเด็นอุบัติการณ์สำคัญในผู้ป่วยที่เข้ารับการขยายหลอดเลือดหัวใจผ่านสายสวน แม้จะมีการนำเกณฑ์ Academic Research Consortium for High Bleeding Risk (ARC-HBR) มาใช้เพื่อคัดกรองกลุ่มเสี่ยง ทว่าข้อมูลการศึกษาในประชากรไทยยังคงมีจำกัดการศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อประเมินความสัมพันธ์ระหว่างการจำแนกผู้ป่วย ตามเกณฑ์ ARC-HBR กับการเกิดภาวะเลือดออกชนิดรุนแรง (BARC type 3 หรือ 5) และภาวะแทรกซ้อนทางหลอดเลือดภายหลังการทำหัตถการขยายหลอดเลือดโคโรนารีผ่านสายสวนในประชากรไทย วิธีการวิจัยเป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบย้อนหลังจากศูนย์เดียว จากข้อมูลเวชระเบียนผู้ป่วยจำนวน 498 ราย ที่ได้รับ การรักษาด้วยการขยายหลอดเลือดโคโรนารีผ่านสายสวนในช่วงปี พ.ศ. 2563–2565 และติดตามผล จนถึงวันที่ 31 ตุลาคม 2567 โดยใช้เกณฑ์ ARC-HBR ในการจำแนกกลุ่มผู้ป่วย เก็บข้อมูลจากเวชระเบียน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Chi-square test,Fisher's exact test, Independent t-test, Kaplan–Meier survival analysis ร่วมกับ log-rank test และการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติก แบบตัวแปรเดี่ยวและตัวแปรพหุ

ผลการวิจัย: ผู้ป่วยกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดเลือดออกตามเกณฑ์ ARC-HBR มีอัตราการเกิดภาวะเลือดออกชนิดรุนแรงสูงกว่ากลุ่มความเสี่ยงต่ำอย่างมีนัยสำคัญ (ร้อยละ 5.90 เทียบกับ 2.60, p = .041) และมีอัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางหลอดเลือดสูงกว่า (ร้อยละ 37.60 เทียบกับ 28.50, p = .044) นอกจากนี้การวิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดเลือดออกพบว่า อายุ ≥75 ปี เป็นปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Adjusted OR = 3.63, 95% CI: 1.41–9.30, p = .019)

สรุปผลการวิจัย: เกณฑ์ ARC-HBR มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะเลือดออกชนิดรุนแรงและภาวะ แทรกซ้อนทางหลอดเลือดหลังการทำ PCI ในประชากรไทย และเป็นประโยชน์ในการวางแผนการดูแล และเฝ้าระวัง ผู้ป่วยอย่างเหมาะสมตามระดับความเสี่ยง

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Cardiovascular diseases (CVDs) [Internet]. Geneva: WHO; 2023 [cited 2024 Nov 15]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases

Neumann FJ, Sousa-Uva M, Ahlsson A, Alfonso F, Banning AP, Benedetto U, et al. 2018 ESC/EACTS guidelines

on myocardial revascularization. Eur Heart J. 2019;40(2):87-165. doi:10.1093/eurheartj/ehy394

Urban P, Mehran R, Colleran R, Angiolillo DJ, Byrne RA, Capodanno D, et al. Defining high bleeding risk in patients undergoing percutaneous coronary intervention. Circulation. 2019;140(3):240-61. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.119.040167

Natsuaki M, Morimoto T, Yamaji K, Watanabe H, Yoshikawa Y, Shiomi H, et al. Application of the Academic Research Consortium high bleeding risk criteria in an all-comers registry of percutaneous coronary intervention. Circ Cardiovasc Interv. 2020;13(11):e008307. doi:10.1161/CIRCINTERVENTIONS.119.008307

Tresukosol D, Buddhari W, Kuanprasert S, Jiamsripong P, Boonsom W, Hutayanon P, et al. Thai Registry in Acute Coronary Syndrome (TRACS): rationale, design and current results. J Med Assoc Thai. 2014;97(2):139-50. PMID: 22612004.

Ueki Y, Bär S, Losdat S, Otsuka T, Zanchin C, Zanchin T, et al. Validation of the Academic Research Consortium for High Bleeding Risk (ARC-HBR) criteria in patients undergoing percutaneous coronary intervention and comparison with contemporary bleeding risk scores. EuroIntervention. 2020;16(5):371-9. doi:10.4244/EIJ-D-20-00052

Silverio A, Cancro FP, Esposito L, Bellino M, D'Elia D, Verdoia M, et al. Academic Research Consortium high bleeding risk definition and outcomes after percutaneous coronary intervention: a systematic review and meta-analysis. Int J Cardiol. 2022;357:67-73. doi:10.1016/j.ijcard.2022.03.055

Mehran R, Pocock SJ, Stone GW, Clayton TC, Dangas GD, Feit F, et al. Associations of major bleeding and myocardial infarction with the incidence and timing of mortality in patients presenting with non-ST-elevation acute coronary syndromes: a risk model from the ACUITY trial. Eur Heart J. 2009;30(12):1457-66. doi:10.1093/eurheartj/ehp110

Nakamura M, Kadota K, Nakao K, Nakagawa Y, Shite J, Yokoi H, et al. High bleeding risk and clinical outcomes in East Asian patients undergoing percutaneous coronary intervention: the PENDULUM registry. EuroIntervention. 2021;16(14):1154-62. doi:10.4244/EIJ-D-20-00345

Roongsangmanoon W, Phrommintikul A, Tantisiriwat W, Buddhari W, Sansanayudh N, Tresukosol D, et al. Validation of the Academic Research Consortium definition of high bleeding risk in Thai patients undergoing percutaneous coronary intervention. Cardiol Res Pract. 2023;2023:8855171. doi:10.1155/2023/8855171

Capodanno D, Angiolillo DJ. Antithrombotic therapy after percutaneous coronary intervention: balancing ischaemic and bleeding risk. Nat Rev Cardiol. 2016;13(6):361-77. doi:10.1038/nrcardio.2016.45

Fucharoen S, Winichagoon P. Haemoglobinopathies in southeast Asia. Indian J Med Res. 2011;134 (4):498-506. PMID: 22089614; PMCID: PMC3237250.