การพัฒนารูปแบบการจัดบริการตรวจเต้านมด้วยตนเองผ่านโปรแกรม BSE (BSE App) โดยการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

Wasana Norseeda; Wilawan Youngseenakh; Somthawin Srisawat

Authors

Wasana Norseeda Boromarajonani College of Nursing, Udon Thani, Faculty of Nursing, Praboromarajchanok Institute
Wilawan Youngseenakh Registered Nurse, Phra That Bang Phuan Health Promoting Hospital
Somthawin Srisawat Registered Nurse, Khai Bok Wan Health Promoting Hospital

Keywords:

breast self-examination, health application, village health volunteers

Abstract

Introduction: Regular breast self-examination (BSE) is the most effective method for early detection of breast cancer, significantly increasing treatment opportunities and patient survival rates. Previous data indicated that the high-risk group in the study area lacked consistent BSE practices due to a deficiency in both knowledge and examination skills.
Aims: This study aimed to analyze the current situation, to develop a BSE service model via the BSE Application (BSE App) through the participation of Village Health Volunteers (VHVs), and to evaluate the program's outcomes.
Methods: This action research consisted of 140 Village Health Volunteers (VHVs) selected through purposive sampling, and the entire population of women aged 30–70 years old, totaling 2,303 individuals in Phra That Bang Phuan Sub-district, Mueang District, Nong Khai Province. The study was conducted from August 2023 to July 2024. The research instruments included a Breast Self-Examination (BSE) service delivery model integrated with a BSE mobile application. Data were collected through the BSE application’s tracking records and a satisfaction questionnaire. Statistical analysis was performed using descriptive statistics, including frequency, percentage, mean and paired samples t-test.
Results: The frequency of breast self-examination via the BSE application among the sample group in 2024 (post-development) was statistically significantly higher than in 2023 (pre-development) at level .05 (t = -5.45, p < .001). Regarding overall satisfaction with the service model, the mean satisfaction score was 4.91, which was at the highest level across all dimensions.
Conclusion and recommendations: The development of a BSE service model using the BSE App, supported by Village Health Volunteers, effectively encourages women aged 30–70 to perform breast self-examinations more frequently. This BSE service model should be scaled up and implemented for other target populations to enhance broader access to early breast cancer screening.

References

ขวัญเรือน บุพศิริ. (2568). ผลของการใช้แรงสนับสนุนทางสังคมร่วมกับการใช้แอพพลิเคชั่น BSE ในการตรวจเต้านมด้วยตนเองของสตรี อำเพอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ, 6(1), 374-383.

ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล. (2559). ประสิทธิผลของการตรวจเต้านมด้วยตนเองอย่างสม่ำเสมอร่วมกับการใช้สมุดบันทึกการตรวจเต้านมด้วยตนเองในการคัดกรองมะเร็งเต้านมในประเทศไทย: การศึกษาไปข้างหน้า. ศูนย์อนามัยที่ 5 ราชบุรี กรมอนามัย.

พรรษกาล โลสันเทียะ. (2568). การพัฒนารูปแบบการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธี HPV Self Sampling โดยการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุข โรงพยาบาลยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 10(3), 1011–1023.

ภัทรนัย ไชยพรม, ชิสาพัชร์ ชูทอง, ฉัตรสุดา มาทา, และ ศิริพันธ์ หอมแก่นจันทร์. (2567). ความชุกและปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการตรวจเต้านมด้วยตนเอง ของหญิงไทยในเขตชุมชนกึ่งเมือง. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี, 18(2), 37–48.

ละออ เชื้อฉุน. (2567). ประสิทธิผลของโปรแกรมสร้างเสริมพฤติกรรมการตรวจเต้านมด้วยตนเอง ในประชากรเพศหญิง กลุ่มอายุ 30-70 ปี เขตรับผิดชอบโรงพยาบาลเฉลิมพระเกียรติ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 10(3), 139–152.

ศิริวรรณ ตุรงค์เรือง และ เพ็ญศิริ สันตโยภาส. (2567). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันมะเร็งเต้านมของนักศึกษาหญิงมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในจังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 25(49), 44-56.

สถาบันมะเร็งแห่งชาติ. (2563). ทะเบียนมะเร็งระดับโรงพยาบาล พ.ศ. 2563. http://www.nci.go.th/e-book/hosbase_2563_main.pdf

สุภาพร นนทพจน์, จรูญศรี มีหนองหว้า และนงนภัส นกงาม. (2564). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมการดูแลตนเองของผู้ป่วยมะเร็งเต้านม. วารสารพยาบาลโรงพยาบาลนครปฐม, 8(2), 84–97.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดหนองคาย. (2566). รายงานระบบคลังข้อมูลสุขภาพ (HDC): ผลการดำเนินงานคัดกรองมะเร็งเต้านมในสตรีอายุ 30–70 ปี อำเภอเมืองหนองคาย. กระทรวงสาธารณสุข. https://nko.hdc.moph.go.th

อรุณี ขุมทอง และกฤติยาณี ธรรมสาร. (2568). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยตนเองของประชากรเพศหญิง อำเภอโนนนารายณ์ จังหวัดสุรินทร์. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์, 15(2), 18–36.

อมรา ดวงเตชะ. (2567). ประสิทธิผลโปรแกรมส่งเสริมการตรวจเต้านมต่อการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลภูเวียง อำเภอภูเวียง จังหวัดขอนแก่น. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 9(4), 99–107.

Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner (3rd ed.). Deakin University Press.

VOA Thai. (14 กันยายน 2561). องค์การอนามัยโลกชี้ยอดผู้ป่วยมะเร็งรายใหม่ทั่วโลกทะลุ 18 ล้านรายในปีนี้. https://www.voathai.com/a/growing-global-cancer-crisis-2018/4571296.html