การพัฒนารูปแบบการบริหารยุทธศาสตร์ด้านสุขภาพ โดยประยุกต์ใช้เกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ จังหวัดอุดรธานี
คำสำคัญ:
การพัฒนารูปแบบ, การบริหารยุทธศาสตร์ด้านสุขภาพ, PMQAบทคัดย่อ
บทนำ: เกณฑ์รางวัลคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (Public Sector Management Quality Award; PMQA) เป็นเกณฑ์มาตรฐานระดับโลกและเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้องค์กรสามารถประเมินองค์กรตนเอง นำไปสู่องค์กรสมรรถนะสูง
วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารยุทธศาสตร์ด้านสุขภาพโดยประยุกต์ใช้เกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ จังหวัดอุดรธานี
วิธีการดำเนินการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา เก็บข้อมูลจากแบบบันทึกการประชุมทีมนำการพัฒนา 38 คน และแบบสอบถามบุคลากร 176 คน เป็นเครื่องมือที่ทีมวิจัยสร้างขึ้นค่าเชื่อมั่นทั้งฉบับ 0.89 วิเคราะห์โดยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัย: ผลการพัฒนาได้รูปแบบการบริหารยุทธศาสตร์ด้านสุขภาพ จังหวัดอุดรธานี มี 5 องค์ประกอบ ดังนี้ 1) โครงสร้างการดำเนินการ 2) การขับเคลื่อนงานแบบ Directing Integrate Program Teamwork (DIPT) คือ การอำนวยการ/สั่งการ การบูรณาการ การทำงานเป็นทีม และ มุ่งเน้นผลลัพธ์ 3) แผนงาน/โครงการ 4) นวัตกรรมการพัฒนาโปรแกรมบนเว็บไซต์ และ 5) การประเมินผล หลังพัฒนาบุคลากรมีส่วนร่วมในกระบวนการตามเกณฑ์ PMQA โดยรวมอยู่ในระดับปานกลางเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) และความพึงพอใจต่อรูปแบบการบริหารแผนยุทธศาสตร์อยู่ในระดับสูง (4.78±0.46) ผลการประเมินคุณภาพองค์กรตามเกณฑ์ PMQA ปีงบประมาณ 2569 ได้คะแนน ร้อยละ 79.34 มากกว่าปีงบประมาณ 2568 ได้คะแนน ร้อยละ 77.11
สรุปผลและข้อเสนอแนะ: ผลที่ได้จากการพัฒนารูปแบบการบริหารยุทธศาสตร์ด้านสุขภาพโดยประยุกต์ใช้เกณฑ์ PMQA ครั้งนี้ เป็นการบริหารยุทธศาสตร์ด้านสุขภาพอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้มีผลลัพธ์ตามตัวชี้วัดเพิ่มขึ้น การศึกษานี้เสนอแนะว่า การบริหารยุทธศาสตร์สุขภาพโดยประยุกต์ใช้เกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ ควรดำเนินการอย่างต่อเนื่องในระดับจังหวัดและอำเภอเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย
เอกสารอ้างอิง
จิรชาย ประสพธัญญา. (2568). การมีส่วนร่วมของบุคลากรในการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA) ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครพนม. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 10(3), 433-44.
นิภาพรรณ เจนสันติกุล. (2568). ปัญหาและอุปสรรคการนำเกณฑ์รางวัลคุณภาพแห่งชาติไปใช้. วารสารเมธีวิจัย, 2(2), 88-98.
พงศธร พอกเพิ่มดี, กฤติยา สุขพัฒนา, โศรดากรณ์ พิมลา, วันวิสา เพ็ญสุริยะ, นาฏอนงค์ เจริญสันติสุข, ปุณณิกา คงสืบ และคณะ. (2567). Assessment of Thailand’s Health System Performance in 2022-2023. Journal of Health Systems Research, 18(3), 292-313.
รติวัน พิสัยพันธ์, ศิวพร เลยวานิชย์เจริญ. (2567). การพัฒนารูปแบบการบริหารยุทธศาสตร์สุขภาพ จังหวัดหนองคาย. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น, 31(1), 122-33.
รัชนีวิภา จิตรากุล, สงัด เชื้อลิ้นฟ้า, ศุภนาถ รัตนดาดาษ. (2567). ประสิทธิผลของแผนยุทธศาสตร์ระบบสุขภาพจังหวัดมหาสารคาม ปี 2566. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม, 8(17), 165-98.
ลักษณาพรรณ แก้วมูลมุข. (2567). รูปแบบการดำเนินงานพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐของ สำนักงานสาธารณสุขอำเภอโคกโพธิ์ไชย จังหวัดขอนแก่น. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อม และสุขภาพชุมชน, 9(5),
-16.
วิจิตรา พวงเกาะ, ปาริชาติ จิตกลาง, เปรมปรีดิ์ ชวนะนรเศรษฐ์. (2567). การพัฒนารููปแบบการจัดชุดบริการสุขภาพและวิธีการจ่ายเงินแบบมุ่งเน้นคุณค่า Value-Based Payment สำหรับการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคเบาหวานในประชาชนกลุ่มเสี่่ยงโรคเบาหวาน เขตสุขภาพที่่ 9. วารสารวิชาการสำนักงานควบคุมโรค
ที่ 9, 30(3), 94-104.
สว่างทิพย์ มีดี. (2567). การประเมินผลการดำเนินงานตามแผนยุทธศาสตร์สาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ, 5(3), 380-89.
สิริมาพร นาศพัฒน์. (2567). การยกระดับคุณภาพการบริหารจัดการของส านักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม ปี 2564-2566. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น, 6(4), 1-17.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2567). คู่มือการประเมินสถานะของหน่วยงานภาครัฐในการเป็นระบบราชการ 4.0 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2566. https://www.ocsc.go.th/wp-content/uploads/2024/09/PMQA4.0-2567
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี. (2025). รายงานการประเมินตนเอง ประจำปี 2567-2568. https://udpho.moph.go.th
อรุณ จิรวัฒน์กุล. (2557). สถิติในงานวิจัย เลือกใช้อย่างไรให้เหมาะสม. กรุงเทพฯ: วิทยพัฒน์.
อิทธิพล ดวงแก้ว. (2568). การพัฒนาโปรแกรมกำกับติดตาม และประเมินผลการปฏิบัติราชการตามแผนยุทธศาสตร์สุขภาพ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ, 6(3) ,498-502.
Best, J.W., (1977). Research in Education. New Jersey: Prentice hall Inc.
de Waal, A., Heijtel, I. (2016). Searching for effective change interventions for the transformation into a high performance organization. Management Research Review, 39(9), 1080-104. DOI 10.1108/MRR-04-2015-0094
Khan, K., Khan, Q., Jamil, S.H., Akbar, S. (2024). A study on high performance organization framework and organization performance: lens of dynamic capability theory. Cogent Business & Management, 11(1), 2285415. DOI: 10.1080/23311975.2023.2285415
Likert, R., (1974). "The Method of Constructing an Attitude Scale," Reading in Attitude Theory and Measurement. edited by Martin Fishbein. New York: John Wiley & Son.
Purnomo, Y.J., Siminto, Ausat, A.M.A. (2024). The Role of Value-Based Leadership in Shaping an Organizational Culture that Supports Sustainable Change. Journal of Contemporary Administration and Management (ADMAN), 2(1), 430-35. https://doi.org/10.61100/adman.v2i1.165
Snyder, K., Ingelsson, P., Bäckström, I. (2024). Developing value-based leadership for sustainable quality development: a meta-analysis from a study of Lean manufacturing. International Journal of Lean Six Sigma, 15(6), 1245-64. DOI 10.1108/IJLSS-12-2023-0226
Teisberg, E., Wallace, S., O’Hara, S. (2020). Defining and Implementing Value-Based Health Care: A Strategic Framework. Acad Med, 95, 682-5. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7185050/pdf/acm-95-682.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีอุดรธานี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
