การประเมินมาตรฐานเครื่องพ่นหมอกควันกำจัดยุงลายขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อำเภอพุทไธสง จังหวัดบุรีรัมย์ ปี พ.ศ. 2564

ผู้แต่ง

  • นที ชาวนา สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา
  • วศิน เทพเนาว์ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา
  • ชูชาติ ภู่หมื่นไวย สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา

คำสำคัญ:

การประเมิน, เครื่องพ่นหมอกควัน, ยุงลาย, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

บทคัดย่อ

การศึกษาภาคตัดขวางเพื่อประเมินเครื่องพ่นหมอกควันขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อำเภอ  พุทไธสง จังหวัดบุรีรัมย์  จำนวน 8 แห่ง  คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง  ดำเนินการตรวจความพร้อมของเครื่องพ่น วัดอัตราการไหลของน้ำยาเคมี และประเมินมาตรฐานเครื่องพ่นหมอกควันตามเกณฑ์ 3 ด้าน คือ 1) การวัดอุณหภูมิปลายท่อพ่น  2) การวัดขนาดละอองน้ำยาเคมี (Volume Median Diameter: VMD)  และ 3) การวัดค่าความสม่ำเสมอในการผลิตละอองน้ำยา หรือค่า Span ดำเนินการระหว่างเดือนพฤษภาคม ถึงกันยายน 2564 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา จำนวนเครื่องพ่นหมอกควันที่เข้ารับการประเมินทั้งสิ้น 17 เครื่อง ดังนี้ “ชื่อการค้าที่ 1” จำนวน 9 เครื่อง (ร้อยละ 52.94) “ชื่อการค้าที่ 2” จำนวน 7 เครื่อง (ร้อยละ 41.18) และ “ชื่อการค้าที่ 3” จำนวน 1  เครื่อง (ร้อยละ 5.88) ตามลำดับ  เครื่องพ่นหมอกควันมีความพร้อมเข้ารับการประเมิน เนื่องจากสามารถติดเครื่องทิ้งไว้ประมาณ 3 นาที โดยไม่สะดุดหรือดับ  จำนวน 11 เครื่อง (ร้อยละ 64.71)   มีอัตราการไหลระหว่าง 20.5-67.5 ลิตรต่อชั่วโมง   ผลการประเมินเครื่องพ่น พบว่า 1) วัดอุณหภูมิปลายท่อพ่นได้ตามเกณฑ์ที่กำหนด คือ 600-1,000 องศาเซลเซียส (˚C) จำนวน 9 เครื่อง (ร้อยละ 81.82 2) วัดค่า VMD โดยสามารถผลิตละอองน้ำยาขนาดตามเกณฑ์ที่กำหนด คือ ≤ 30 ไมครอน และ    3) ความสม่ำเสมอในการผลิตเม็ดน้ำยา (ค่า Span) คือ < 2  จำนวน 6 เครื่อง (ร้อยละ 54.55) เท่ากัน โดยเครื่องพ่นหมอกควันที่ผ่านการประเมินทั้ง 3 ด้าน มีจำนวน 4 เครื่อง (ร้อยละ 36.36) จากผลการศึกษาแสดงว่า  เครื่องพ่นหมอกควันเพียงบางส่วนเท่านั้นที่มีความพร้อมในการนำไปใช้ควบคุมยุงลายได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นควรบำรุงรักษาเครื่องพ่นหมอกควันและให้หน่วยงานผู้เชี่ยวชาญประเมินอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้เครื่องพ่นมีประสิทธิภาพกำจัดยุงลายพาหะนำโรค

เอกสารอ้างอิง

สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค. โรคติดต่อนำโดยยุงลาย [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2565 กรกฎาคม 13]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cgtoolbook.com/books025/4/.

บุญเทียน อาสารินทร์, บุญส่ง กุลโฮง, พรทวีวัฒน์ ศูนย์จันทร์, ธงชัย เหลาสา. การประเมินมาตรฐานเครื่องพ่นหมอกควันของหน่วยงานเครือข่ายในพื้นที่สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 6 ขอนแก่น. วารสารควบคุมโรค. 2558;41(1):50-56.

กองแก้ว ยะอูป, วาสนา สอนเพ็ง, บุญเทียน อาสารินทร์, พรทวีวัฒน์ ศูนย์จันทร์, สุกัญญา ขอพรกลาง. การประเมินประสิทธิภาพการพ่นสารเคมีควบคุมยุงลายขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น. 2561;25(2):1-13.

เดชาธร วงศ์หิรัญ, จงรัก ประทุมทอง. ประสิทธิภาพของเครื่องพ่นสารเคมีและการบำรุงรักษาที่ใช้ในการควบคุมโรคไข้เลือดออกขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ปีงบประมาณ 2558 [อินเทอร์เน็ต]. 2560 [เข้าถึงเมื่อ 2566 มีนาคม 10]. เข้าถึงได้จาก: https://ddccenter.net/vichakern/book.php?gid=201711091548367296

สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค. พยากรณ์โรคไข้เลือดออก ปี 2563 [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 2565 มกราคม 21]. เข้าถึงได้จาก: http://nont-pro.go.th/public/news_upload/backend/files_306_1.pdf

สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค. พยากรณ์โรคไข้เลือดออก ปี 2564 [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 2563 ธันวาคม 21]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1212820211229113331.pdf

กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. Surveillance Database R 506 ปี พ.ศ. 2563 [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 2564 พฤษภาคม 20]. เข้าถึงได้จาก: http://doe.moph.go.th/surdata/disease.php?dcontent=old&ds=262766.

หทัยชนก สุมาลี, ศิริวรรณ พิทยรังสฤษฎ์, จิรบูรณ์ โตสงวน. กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการสร้างเสริมสุขภาพ. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2551;4:398-408.

สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค. คู่มือการใช้เครื่องพ่นสำหรับผู้ปฏิบัติการเพื่อควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดออก. พิมพ์ครั้งที่ 3. ม.ป.ท.; 2559.

World Health Organization. Space spray application on insecticides for vector and public health pest control: A practitioner’s guide. Geneva: World Health Organization; 2003.

World Health Organization. Equipment for vector control: Specification guidelines. 2nd edition. France: World Health Organization; 2018

สมศักดิ์ วสาคารวะ. การตรวจหาเม็ดน้ำยาขนาดเล็กของเครื่องพ่นฝอยละเอียด ULV, ฝอยละออง และเครื่องพ่นหมอกควัน.ใน: สีวิกา แสงธาราทิพย์, บรรณาธิการ. โรคไข้เลือดออกฉบับประเกียรณก. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2545. หน้า 114-122.

บริษัท ไอ ซี อาร์ กรุ๊ป. เครื่องพ่นหมอกควัน สวิงฟ๊อก [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 2564 พฤษภาคม 1]. เข้าถึงได้จาก: http://www.icrgroup.biz.

บริษัท ที เจ ซี เคมี จำกัด. เครื่องพ่นหมอกควันไอจีบ้า ทีเอฟ 35. กรุงเทพมหานคร: ม.ป.ท.; 2559.

บริษัท เอนริชฟ๊อกเกอร์. เครื่องพ่นหมอกควัน เบสท์ฟ๊อกเกอร์ [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 2564 พฤษภาคม 1]. เข้าถึงได้จาก: https://enrichfogger.com.

วศิน เทพเนาว์, นที ชาวนา, ดอกรัก ฤทธิ์จีน, สำราญ ปานขาว. ความไวต่อสารเคมีกำจัดแมลง (Temephos, Alphacypermethrin, Deltamethrin, Lamda-cyhalothrin และ Cypermethrin) ของยุงลายบ้าน Aedes aegypti ในพื้นที่จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา. 2561;24(2):17-23.

รุจิรา เลิศพร้อม. การประเมินมาตรฐานเครื่องพ่นกำจัดยุงพาหะนำโรคของหน่วยงานเครือข่ายในเขตสุขภาพที่ 4 จังหวัดสระบุรี ปี พ.ศ. 2561-2562. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด: วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 2563;1(2):36-44.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-05-26

รูปแบบการอ้างอิง

ชาวนา น., เทพเนาว์ ว. ., & ภู่หมื่นไวย ช. . (2023). การประเมินมาตรฐานเครื่องพ่นหมอกควันกำจัดยุงลายขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อำเภอพุทไธสง จังหวัดบุรีรัมย์ ปี พ.ศ. 2564. วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา, 29(2), 81–91. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ODPC9/article/view/259406

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ