ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการจัดการตนเองเพื่อป้องกันภาวะกำเริบเฉียบพลัน ในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลบ้านนา จังหวัดนครนายก

Prakong  Kiattipong; Pankarin  Hoyrat

Authors

Prakong Kiattipong Banna Hospital, Nakhon Nayok Province
Pankarin Hoyrat Faculty of Nursing, Chaiyaphum Rajabhat University

Keywords:

Self-management, Acute Exacerbation, Chronic Obstructive Pulmonary Disease

Abstract

This research is a quasi-experimental study with two groups that aims to study the effects of a self-management promotion program for preventing acute exacerbations in patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD). The sample consisted of 60 COPD patients, divided into experimental and control groups of 30 patients each, selected through simple random sampling. The research instruments were divided into 3 parts: 1) a self-management promotion program for prevention of acute exacerbations in COPD patients, 2) a Peak Flow Meter, and 3) questionnaires, which had content validity with item-objective congruence index ranging from 0.67-1.00 and reliability for knowledge about COPD and management of breathing difficulties using the KR-20 method with a value of 0.72. The attitudes toward self-management of COPD patients and self-management behaviors in COPD patients had Cronbach's alpha coefficients of 0.80 and 0.87, respectively. The implementation and data collection period lasted 12 weeks. Data were analyzed using descriptive statistics including frequency, percentage, mean, standard deviation, and inferential statistics including Chi-Square test, Paired Sample t-test, and Independent t-test.

The research results showed that after the program implementation, the experimental group had significantly higher mean scores in knowledge about COPD and management of breathing difficulties, attitudes toward self-management of COPD, self-management behaviors in COPD patients, and %Peak Expiratory Flow Rate than before the program and higher than the control group with statistical significance (p < 0.05). From the study results, head of the outpatient ward, nurses, and others should use this program to help take care of and teach COPD patients. This can help improve their lung health.

References

กรกานต์ กระเดา. (2567). ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อการฟื้นฟูสมรรถภาพปอดของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังในชุมชุน โรงพยาบาลเสลภูมิ. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ, 5(1), 126-138.

กรรณิการ์ แสนสุภา และนเรศ กันธะวงค์. (2564). การจัดการตนเอง: ทักษะในการพัฒนาตนเองอย่างยั่งยืน. วารสารศิลปศาสตร์ (วังนางเลิ้ง) มทร. พระนคร. 1(1), 25-37.

กัลยรัตน์ สังข์มรรทร, ศศิธร กระจายกลาง และเพ็ญจันทร์ วันแสน. (2564). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคปอด อุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลสุรินทร์. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์. 36(2), 327-342.

คุณัญญา พละศักดิ์. (2567). การพยาบาลผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการหอบกำเริบเฉียบพลัน : กรณีศึกษา. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม. 8(15), 228-237.

งานเวชระเบียน โรงพยาบาลบ้านนา. (2567). สถิติผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. โรงพยาบาลบ้านนา จังหวัดนครนายก

ชมขวัญ แก้วพลงาม, ณัฐวดี อินทเเสน, ภานุพงษ์ อุ่นเรือนงาม และปาริชาติ นิยมทอง. (2565). ปัจจัยพยากรณ์ที่มีความสัมพันธ์ต่อการเกิดภาวะกำเริบเฉียบพลันในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. วารสารโรงพยาบาลแพร่. 30(1), 99-111.

ธัญญาภรณ์ อุปมัยรัตน์, วินีกาญจน์ คงสุวรรณ และวันดี สุทธรังษี. (2561). ผลของโปรแกรมการกำกับตนเองต่อทัศนคติการใช้ความรุนแรงและพฤติกรรมการควบคุมตนเองในนักเรียนวัยรุ่น. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. 33(2), 13-28.

ธาดา วินทะไชย และนรลักขณ์ เอื้อกิจ (2561) ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อสมรรถภาพปอดของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. วารสารพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 30(2), 124-135.

ประทุม สร้อยวงค์. (2564). การพยาบาลอายุรศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). เอ็น.ที.พี.ปริ้นติ้ง

ราเชนร์ สุโท. (2565). ผลของโปรแกรมการพยาบาลสนับสนุนการจัดการตนเองต่ออาการหายใจลำบากในผู้ที่เป็นโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง [วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วัชรี พรหมประกอบ ศิริยุพา สนั่นเรืองศักดิ์ และนฤมล ธีระรังสิกุล. (2563). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการควบคุมโรคหืดของเด็กวัยเรียนโรคหืด. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ. 14(1), 1-12.

ศิวพล ศรีแก้ว, ชนิสรา แสนยบุตร, ปวีณกานต์ จวนสาง และนิสากร วิบูลชัย. (2566). ผลของโปรแกรมการสนับสนุนการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและภาวะหายใจลำบากในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการกำเริบบ่อยครั้ง. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม, 20(2), 100-115.

สมาคมอุรเวชช์แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์. (2565). แนวทางการวินิจฉัยและรักษาโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง พ.ศ.2565. บริษัท ภาพพิมพ์ จำกัด.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครนายก. (2567). การป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อที่สำคัญ. Health Data Center. https://nyk.hdc.moph.go.th/hdc/reports/page.php?cat_id=6a1fdf 282fd28180 eed7d1cfe0155e11

สุภาวดี จริยาธรรมกร. (2565). ผลของโปรแกรมบริหารการหายใจด้วยการส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อสมรรถภาพปอดและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. [วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

อรุณรัตน์ ศรีทะวงษ์, พุทธิพงษ์ พลคำฮัก, สุพรรณิการ์ ลดาวัลย์, พัชรินทร์ พรหมเผ่า, สายสุนีย์ คนสนิท และธิชานนท์ พรหมศรีสุข. (2562). ค่าอ้างอิงสำหรับค่าอัตราเร็วสูงสุดของการไอในคนไทยอายุ 20-90 ปี. เทคนิคการแพทย์และกายภาพบำบัด. 31(3), 337-346.

อิทธิพล แก้วฟอง, ชมนาด วรรณพรศิริ และสุภาพร แนวบุตร. (2561). ผลของโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อสร้างแรงจูงใจต่อ ความรู้ ทัศนคติ พฤติกรรม และระดับไขมันในเลือดของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์. 10(2), 51-71.

เอกวีร์ ศรีปริวุฒิ, อภิรัตน์ หวังธีระประเสริฐ, วิทวัส จิตต์ผิวงาม และสุธาทิพย์ พงษ์เจริญ (บก.). (2559). โรคเรื้อรังที่พบบ่อยทางอายุรศาสตร์: แนวทางการวินิจฉัยและดูแลรักษา. พิษณุโลก, สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร.

Best, J. W. (1981). Research in education (4th ed.). New Jersey: Prentice – Hall

Bloom, B. S. (1971). Handbook on Formative and Somative Evaluation of Student Learning. New York: McGraw-Hill Book Co.

Ibrahim, D.E., Shahin, E.S., & Abdelkadr, H.M. (2019). Effect of an Educational Program Regarding Self-Care Management Behaviors for Patients with Bronchial Asthma. Port Said Scientific Journal of Nursing, 6(2), 1-22.

Cronbach, L.J. (1951). "Coefficient alpha and the internal structure of tests". Psychometrika 16, 297:334-3

Hambleton, R. K. (1980). Test score validity and standard-setting methods. In R. A. Berk (Ed.), Criterion-refernced measurement: The state of the art (pp. 80-123). Baltimore: The John Hopkins University Press.

Kanfer, F. H., & Gaelick, L. (1991). Self-management method. In F. H. Kanfer, & A. P. Goldstein (Eds.), Helping people change: A textbook of methods (4th ed.). New York: Pergamon.

Olivera, C.M., Vianna, E.O., Bonizio, R.C., Menezes, M.B., Ferraz, E., Cetlin, A.A., et.al. (2016). Asthma self-management model: randomized controlled trial. Health Education Research, 31(5), 1-14.

World Health Organization: WHO. (2024). Chronic obstructive pulmonary disease (COPD). https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chronic-obstructive-pulmonary-disease-(copd)