Development of a tele-nursing model emphasizing family involvement for older adults with type 2 diabetes in primary healthcare units, DonSak District, Surat Thani Province
Keywords:
Tele-nursing, Family involvement, Older adult, Type 2 diabetes, HemoglobinA1cAbstract
Nursing care for older adults with type 2 diabetes mellitus requires continuous monitoring and family involvement to promote effective self-management. This research and development aimed to design and evaluate the effectiveness of a tele-nursing care model emphasizing family participation for older adults with type 2 diabetes in primary care services. The study was conducted in two phases: qualitative and quantitative research. Phase 1 employed a qualitative approach using in-depth interviews with 23 key informants, including nursing administrators from referral hospitals, directors of sub-district health promoting hospitals, healthcare teams, and community network partners involved in the care of older adults with type 2 diabetes. The findings from this phase were used to develop a remote nursing care model with a focus on family participation. The developed model consists of five steps: (1) enhancing Knowledge and setting health goals, (2) monitoring and tracking health behaviors, (3) collaborative decision-making in health care, (4) continuous counseling and positive reinforcement, and (5) self-reflection and joint evaluation. Phase 2 utilized a quasi-experimental one-group pretestposttest design. The developed model was implemented with 30 older adults with type 2 diabetes over a 12-week period.
The results of implementing the developed model revealed statistically significant improvements in knowledge and self-management behavior after the intervention at the .05 level of statistical significance (t = 12.015 and t = 37.341, p < .001), as well as a significant reduction in glycated hemoglobin (HbA1c) levels (t = 12.53, p < .001). These findings provide a guideline for the development of tele-nursing care that emphasizes family participation for older adults with type 2 diabetes, which can be effectively applied in primary care settings to enhance self-management.
References
กรมควบคุมโรคกระทรวงสาธารณสุข. (2568). รายงานการประเมินและคัดกรองสุขภาพผู้สูงอายุผ่านระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (Health Data Center: HDC). https://hdc.moph.go.th/center/public/main
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2566). ปิรามิดประชากร ปี 2566 จังหวัดสุราษฎร์ธานี. https://dashboard.anamai.moph.go.th/dashboard/populationpyramid/index?year=2023
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2561). แนวคิดความรู้กับความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ. สามเจริญพาณิชย์.
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2566). สรุปผลการประเมินศักยภาพในการจัดการสุขภาพตนเอง (ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ) กองสุขศึกษา.
ธิดา แสงมณี. (2568). การพัฒนารูปแบบการพยาบาลทางไกลส าหรับผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานีต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพและระดับน้ำตาลสะสมในเลือด (HbA1c). วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 10(3), 118-127.
นันท์พัสพร สุขสานต์, และจิราพร เกศพิชญวัฒนา. (2560). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการกำกับตนเองต่อพฤติกรรมการบริโภคและขนาดรอบเอวของผู้ป่วยสูงอายุโรคเบาหวานที่มีภาวะอ้วน. วารสารแพทย์นาวี, 44(3), 85-102.
รัชดาภรณ์ คู่แก้ว และมณฑิรา รักสิทธิ์. (2567). ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้สุขภาพต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 อำเภอกุดข้าวปุ้น จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 13(1), 99-112.
รัตติกาล พรหมพาหกุล, วิราพรรณ วิโรจน์รัตน์, ดวงรัตน์ วัฒนกิจไกรเลิศ, และกีรดา ไกรนุวัตร. (2563). ผลของโปรแกรมการกำกับตนเองต่อพฤติกรรมการรับประทานอาหารของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้. วารสารพยาบาลศาสตร์, 8(2), 32–45.
สภาการพยาบาล. (2564, 27 มกราคม). ประกาศสภาการพยาบาล เรื่อง แนวทางการพยาบาลทางไกล (Tele-nursing). ราชกิจจานุเบกษา, 138(ตอนพิเศษ 21 ง), 49–51. https://www.tnmc.or.th/images/userfiles/files/T_0049.PDF
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). การส ารวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20241209145003_27188.pdf
องค์การบริหารส่วนจังหวัดสุราษฎร์ธานี. (2566). ยุทธศาสตร์การพัฒนาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตจังหวัดสุราษฎร์ธานี พ.ศ. 2566 – 2570. https://www.suratpao.go.th/files/com_strategy/2021-04_5d273091476e14f.pdf
อาคม โพธิ์สุวรรณ, สุภาภรณ์ วรอรุณ, อุมากร ใจยั่งยืน, และสุพรรณี เปี้ยวนาลาว. (2567). การใช้เทคโนโลยีในการปฏิบัติการพยาบาลทางไกลในการดูแลผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคเรื้อรังกับการกลับเข้ามารับการรักษาที่โรงพยาบาล: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี, 17(1), 131-146.
อารี วรไวย์. (2566). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมความสามารถในการดูแลตนเองต่อพฤติกรรมการรับประทานอาหารในผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษา การแพทย์ และสุขภาพ, 8(2), 488–499.
Adhikari, M., Devkota, H. R., & Cesuroglu, T. (2021). Barriers to and facilitators of diabetes selfmanagement practices in Rupandehi, Nepal-multiple stakeholders’ perspective. BMC public health, 21(1), 1269.
Agastiya, I. M. C., Kurianto, E., Akalili, H., & Wicaksana, A. L. (2022). The impact of telehealth on selfmanagement of patients with type 2 diabetes: A systematic review on interventional studies. Diabetes & Metabolic Syndrome: Clinical Research & Reviews, 16(5), 102485.
Bargi, A. A. A., Hamdi, L. H. A., Alhuthali, M. O., Alotibie, N. A. A., Alotibie, J. A. A., & Allhyani, S. S. (2024). A review on advancements in telehealth: Transforming patient care in nursing practice. The Review of Diabetic Studies, 166-175.
Best, J. W., & Kahn, J. V. (2016). Research in education (10th ed.). Pearson Education India.
Bloom, B. S. (1971). Handbook on formative and summative evaluation of student learning. McGraw Hill.
Creer, T. L. (2000). Self-management of chronic illness. In M. Boekaerts, P. R. Pintrich, & M. Zeidner (Eds.), Handbook of self-regulation (pp. 601–629). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-012109890-2/50047-0
David, D., Dalton, J., Magny-Normilus, C., Moran Brain, M., Linster, T., & Lee, S. J. (2019). The quality of family relationships, diabetes self-care, and health outcomes in older adults. Diabetes Spectrum, 32(2), 132–138. https://doi.org/10.2337/ds18-0039
Eslami Jahromi, M., & Ayatollahi, H. (2023). Impact of telecare interventions on quality of life in older adults: A systematic review. Aging Clinical and Experimental Research, 35(1), 9–21. https://doi.org/10.1007/s40520-022-02294-7
Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A.-G., & Buchner, A. (2007). GPower 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175–191. https://doi.org/10.3758/BF03193146
Kurnia, A. (2022). Family support and diabetes self-management program for type 2 diabetes mellitus: Systematic review. Healthcare Nursing Journal, 4(2), 278-290.
Oakes, A. H., Garmo, V. S., Bone, L. R., Longo, D. R., Segal, J. B., & Bridges, J. F. (2017). Identifying and prioritizing the barriers and facilitators to the self-management of type 2 diabetes mellitus: a community-centered approach. The Patient-Patient-Centered Outcomes Research, 10(6), 773-783. https://doi.org/10.1007/s40271-017-0248-6
Pamungkas, R. A., Chamroonsawasdi, K., & Vatanasomboon, P. (2017). A systematic review: family support integrated with diabetes self-management among uncontrolled type II diabetes mellitus patients. Behavioral sciences, 7(3), 62.
Polit, D. F., & Beck, C. T. (2021). Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice (11th ed.). Philadelphia: Wolters Kluwer.
Ravari, A., Sheikhoshaqi, A., Mirzaei, T., Raeisi, M., Hassanshahi, E., & Kamiab, Z. (2021). Effect of telenursing on blood glucose control among the elderly with diabetes: A randomized controlled trial. Evidence Based Care, 11(2), 54-63.
Roddy, M. K., Bergner, E. M., Berg, C. A., & Mayberry, L. S. (2025). A qualitative analysis of family experiences across diabetes-specific family functioning types during a family-focused intervention for adults with type 2 diabetes. Journal of Behavioral Medicine, 1-11.
Santos, D. S., Batistelli, C. R. S., Lara, M. M. D. S., Ferreira, E. D. S., Moreira, T. R., & Cotta, R. M. M. (2022). The effectiveness of the use of telehealth programs in the care of individuals with hypertension and, or diabetes mellitus: systematic review and meta-analysis. Diabetology & Metabolic Syndrome, 14(1), 76.
Sharma, V., Feldman, M., & Sharma, R. (2024). Telehealth technologies in diabetes self-management and education. Journal of diabetes science and technology, 18(1), 148-158.
Thirsk, L. M., & Schick-Makaroff, K. (2021). Family interventions for adults living with type 2 diabetes mellitus: A qualitative meta-synthesis. Patient Education and Counseling, 104(12), 2890–2899. https://doi.org/10.1016/j.pec.2021.04.037
World Health Organization. (2024). Diabetes. https://www.who.int/news-room/factsheets/detail/diabetes
Zan, H., Meng, Z., Li, J., Zhang, X., & Liu, T. (2024). Factors associated with quality of life among elderly patients with type 2 diabetes mellitus: the role of family caregivers. BMC Public Health, 24(1), 539.
Downloads
Published
Versions
- 2026-08-14 (2)
- 2026-07-28 (1)
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี และคณาจารย์ท่านอื่นๆในวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
