การพัฒนารูปแบบการพยาบาลทางไกลโดยเน้นการมีส่วนร่วมของครอบครัวสำหรับผู้สูงอายุ โรคเบาหวานชนิดที่ 2 ของหน่วยบริการปฐมภูมิ อำเภอดอนสัก จังหวัดสุราษฎร์ธานี

บทคัดย่อ

           การพยาบาลผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จำเป็นต้องอาศัยการติดตามดูแลอย่างต่อเนื่องและการมีส่วนร่วมของ ครอบครัวเพื่อส่งเสริมการจัดการตนเองอย่างมีประสิทธิภาพ การวิจัยและพัฒนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการพยาบาลทางไกล โดยเน้นการมีส่วนร่วมของครอบครัวสำหรับผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในหน่วยบริการปฐมภูมิ การดำเนินงานวิจัยแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ได้แก่ การวิจัยเชิงคุณภาพและการวิจัยเชิง ปริมาณ ระยะที่ 1 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหารการพยาบาลโรงพยาบาลแม่ข่าย ผู้อำนวยการ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล
ทีมสุขภาพและภาคีเครือข่ายชุมชนของหน่วยบริการปฐมภูมิที่ดูแลผู้สูงอายุ โรคเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 23 คน ผลการวิเคราะห์นำไปสู่การพัฒนารูปแบบการพยาบาลทางไกลที่เน้นการมีส่วนร่วม ของครอบครัว ซึ่งประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ (1) การพัฒนาความรู้และการตั้งเป้าหมายสุขภาพ (2) การเฝ้าระวังและ ติดตามพฤติกรรมสุขภาพ (3) การตัดสินใจร่วมกันในการดูแลสุขภาพ (4) การให้คำปรึกษาและเสริมแรงอย่างต่อเนื่อง และ (5) การสะท้อนตนเองและการประเมินผลร่วมกัน และระยะที่ 2 เป็นการวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบแผนการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังทดลอง โดยทดลองใช้รูปแบบที่พัฒนาขึ้น ในผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จ านวน 30 คน เป็นระยะเวลา 12 สัปดาห์
         ผลการนำรูปแบบฯ ที่พัฒนาขึ้นไปใช้ พบว่า ความรู้และพฤติกรรมการจัดการตนเองหลังทดลองสูงกว่าก่อน ทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t = 12.015, t = 37.341, p < .001) ระดับน้ำตาลสะสมในเลือดหลัง ทดลองต่ำกว่าก่อนทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t = 12.53, p < .001)
ผลการวิจัยทำให้ได้แนวทาง พัฒนาการพยาบาลทางไกลโดยเน้นการมีส่วนร่วมของครอบครัวสำหรับผู้สูงอายุโรคเบาหวาน ซึ่งสามารถประยุกต์ใช้ในหน่วยบริการปฐมภูมิเพื่อส่งเสริมการจัดการตนเองของผู้สูงอายุโรคเบาหวานได้อย่างมีประสิทธิภาพ