ปัจจัยทำนายภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล และความเครียดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในอำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย
คำสำคัญ:
ปัญหาสุขภาพจิต, ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2, ความเครียด, วิตกกังวล, ซึมเศร้าบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกและความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลกับปัญหาสุขภาพจิตของ ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย เป็นการวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 อายุที่อายุ 18 ปีขึ้นไป ผ่านการสุ่มแบบอย่างง่าย จำนวน 450 คน จากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 9 แห่งใน อ. เมือง จ. เชียงราย เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย 1) แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป 2) แบบประเมินภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล และความเครียด 21 คำถาม (DASS-21) ซึ่งมีค่าสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาคในภาพรวมเท่ากับ 0.94 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐาน ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบไค-สแควร์ และการถดถอย แบบโลจิสติก ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุเฉลี่ย 66.51 (SD=8.80) ปี และนับถือศาสนาพุทธ (ร้อยละ 91) ทั้งนี้ กลุ่มตัวอย่างมีวิตกกังวล ภาวะซึมเศร้าและความเครียดระดับรุนแรงและรุนแรงมาก ร้อยละ 25.60, 17.10 และ 11.40 ตามลำดับ กลุ่มตัวอย่างที่มีสถานภาพโสด หย่าร้างหรือหม้ายมีโอกาสเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าสูงกว่ากลุ่มตัวอย่างที่ มีสถานภาพสมรสคู่ (OR = 2.01, 95% CI = 1.10-3.70) บุคลากรทางด้านสุขภาพควรตระหนักถึงปัญหาสุขภาพจิตในผู้ป่วย เบาหวาน ชนิดที่ 2 และหาแนวทางในการป้องกันปัญหาสุขภาพจิตและลดระดับความรุนแรงของปัญหาสุขภาพจิตในผู้ป่วย เบาหวาน ชนิดที่ 2
เอกสารอ้างอิง
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธรณสุข. (2567). รายงานประจำปี 2567. https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1668120250117072316.pdf
ชารินทร์ สีสุข. (2568). ผลของการบำบัดความคิดและพฤติกรรมต่อภาวะวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุที่เป็น โรความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวาน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพต าบลจริม อำเภอท่าปลา จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิชาการเพื่อการพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิและสาธารณะ, 53(1), 53-54.
พรทิพย์ แก้วสว่าง. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานอำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10, 46(1), 46-47.
มนัญญา หนูแก้ว. (2567). อิทธิพลของปัจจัยปกป้องที่มีต่อภาวะสุขภาพจิตของผู้สูงอายุโณคเบาหวานที่มารับการรักษาในโรงพยาบาลพระพรหม. วารสารศาสตร์สุขภาพและการศึกษา, 4(2), 16-17.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย. (2568). การป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อที่ส าคัญ. Retrieved 13 ตุลาคม from https://hdc.moph.go.th/cri/public/main
อำพร เนื่องจากนาค. (2554). ภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยเบาหวาานชนิดที่ 2 ในโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร จังหวัดปราจีนบุรี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. กรุงเทพฯ. https://cuir2.car.chula.ac.th/bitstream/123456789/59828/1/5974264830.pdf
Busili, A., Kumar, K., Kudrna, L., & Busaily, I. (2024). The risk factors for mental health disorders in patients with type 2 diabetes: An umbrella review of systematic reviews with and without meta-analysis. Heliyon, 10(7), e28782. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e28782
Emad, S., Elawad, S., Elawad, S. O. M., M. Ahmed, A. B., Elbadawi, M. H., Khalid, L., Abdalhamed, T. Y. M., Sosal, W., & Haiba, A. M. (2025). Prevalence of depression among diabetic patients and its relationship to diabetes self-care activities, disease profile, and social factors in Khartoum State, Sudan: A cross-sectional study. Medicine, 104(19). https://journals.lww.com/mdjournal/fulltext/2025/05090/prevalence_of_depression_among_diabetic_patients.72.aspx
Guerrero Fernandez de Alba, I., Gimeno-Miguel, A., Poblador-Plou, B., Gimeno-Feliu, L. A., Ioakeim-Skoufa, I., Rojo-Martinez, G., Forjaz, M. J., & Prados-Torres, A. (2020). Association between mental health comorbidity and health outcomes in type 2 diabetes mellitus patients. Sci Rep, 10(1), 19583. https://doi.org/10.1038/s41598-020-76546-9
International Diabetes Federation. (2025). Diabetes Atlas, 11th edition. https://diabetesatlas.org/resources/idf-diabetes-atlas-2025/
Kang, W. (2022). Investigating the association between diabetes and mental health: A train-andtest approach. Front Psychiatry, 13, 1044714. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2022.1044714
Lovibond, P. F., & Lovibond, S. H. (1995). The structure of negative emotional states: Comparison of the Depression Anxiety Stress Scales (DASS) with the Beck Depression and Anxiety Inventories. Behaviour Research and Therapy, 33(3), 335-343. https://doi.org/10.1016/0005-7967(94)00075-U
Namdeo, M. K., Verma, S., Das Gupta, R., Islam, R., Nazneen, S., & Rawal, L. B. (2023). Depression and health-related quality of life of patients with type 2 diabetes attending tertiary level hospitals in Dhaka, Bangladesh. Global Health Research and Policy, 8(1), 43. https://doi.org/10.1186/s41256-023-00328-9
Oei, T. P., Sawang, S., Goh, Y. W., & Mukhtar, F. (2013). Using the Depression Anxiety Stress Scale 21 (DASS-21) across cultures. Int J Psychol, 48(6), 1018-1029. https://doi.org/10.1080/00207594.2012.755535
Peduzzi, P., Concato, J., Kemper, E., Holford, T. R., & Feinstein, A. R. (1996). A simulation study of the number of events per variable in logistic regression analysis. J Clin Epidemiol, 49(12), 1373-1379. https://doi.org/10.1016/s0895-4356(96)00236-3
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. John Weather Hill, Inc.
Yen, F. S., Wei, J. C. C., Chiu, L. T., Hsu, C. C., & Hwu, C. M. (2022). Diabetes, hypertension, and cardiovascular disease development. Journal of Translational Medicine, 20(1), 9. https://doi.org/10.1186/s12967-021-03217-2
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
เวอร์ชัน
- 2026-08-18 (4)
- 2026-08-17 (3)
- 2026-08-17 (2)
- 2026-07-28 (1)
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี และคณาจารย์ท่านอื่นๆในวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
