Factors Associated with Oral Health Care Behavior among Dental Service Clients at Trang Hospital, Trang Province
Keywords:
Working-age population, dental service clients, Oral health perceptions, Oral health literacy, Oral health care behaviorsAbstract
Background : Oral health issues among working-age populations can have physical and psychological impacts, leading to economic losses for the country and increased reliance on expensive medical services and treatments. Oral health literacy is a key factor in promoting behavioral changes in oral health, which are shaped by learning processes and health communication.
Objective : To examine personal information, oral health perceptions, oral health literacy, and oral health care behaviors, and to investigate factors associated with oral health care behaviors among dental service clients at Trang Hospital, Trang Province.
Materials and Methods : A descriptive cross-sectional study was conducted using data collected between June and July 2024. The sample consisted of 340 dental service clients, aged 15–59 years. The sample was collected using proportional sampling based on a known population and accidental sampling. The data were collected using a questionnaire and analyzed using descriptive statistics, the chi-square test, and the Spearman rank correlation test. Associations with p < 0.05 were considered statistically significant.
Results : The findings revealed that the majority of the participants were female. The participants' ages ranged from 15–59 years, with an average age of 33.37 ± 12.39 years. Most participants had an education level below a bachelor's degree and reported having received oral health education. The average oral health literacy score and the average oral health care behavior score were both moderate. Factors significantly associated with oral health care behaviors (p-value < 0.05) included gender, education level, and oral health education and literacy. Specifically, oral health literacy encompasses six key dimensions: access to health information and services, knowledge and comprehension, communication skills for enhancing expertise, self-management skills, media literacy, decision-making, and overall literacy across these dimensions.
Conclusion : Relevant organizations should utilize the findings of this study to organize activities that promote oral health literacy and encourage appropriate changes in oral health care behaviors to reduce oral health issues in the working-age population.
References
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. ปลุกกระแสวัยทำงานยุคใหม่ใส่ใจฟันสร้างก่อนซ่อมช่องปากดี [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพธุรกิจ; 2564 [สืบค้นเมื่อ 13 มกราคม 2567] เข้าถึงได้จาก: https://www.thaihealth.or.th/?p=236980
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. รายงานการเข้าถึงบริการทันตกรรมของกลุ่มวัยทำงาน อายุ 15-59 ปี [อินเทอร์เน็ต]. ฐานข้อมูล HDC; 2566 [สืบค้นเมื่อ 1 กุมภาพันธ์ 2567] เข้าถึงได้จาก: https://hdcservice.moph.go.th/hdc/main/index.php
สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติ ครั้งที่ 9 ประเทศไทย พ.ศ. 2566. นนทบุรี: พิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2567.
สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติ ครั้งที่ 8 ประเทศไทย พ.ศ. 2560. กรุงเทพมหานคร: สามเจริญพาณิชย์; 2561.
ศุภกร ศิริบุรี. ความสัมพันธ์ของปัจจัยกับพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพช่องปากด้วย PRECEDE Framework ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2559;11(3):355-68.
อรรถพล แก้วสัมฤทธิ์. การขับเคลื่อนความรอบรู้ด้านสุขภาพ และการสื่อสารสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2560 [เข้าถึงเมื่อ 5 เมษายน 2022]. เข้าถึงได้จาก: http://doh.hpc.go.th/data/HL/HL_DOH_drive.pdf
Horowitz AM, Kleinman DV. Oral health literacy: The new imperative to better oral health. Dent Clin North Am. 2008;52(2):443-50.
อนุพงษ์ สอดสี. ความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากกับประสบการณ์รักษาทางทันตกรรมของนักเรียนประถมศึกษาชั้นปีที่ 4-6 จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน. 2563;2(1):18-28.
Bashirian S, Shirahmadi S, Seyedzadeh-Sabounchi Sh, Soltanian AR, Karimi-shahanjarini A, Vahdatinia F. Association of caries experience and dental plaque with sociodemographic characteristics in elementary school-aged children: a cross-sectional study. BMC Oral Health. 2018;18(1):1-12.
ปริญวิทย์ นุราช, อังศินันท์ อินทรกำแหง, เกศกาญจน์ เกศวยุธ. ผลของโปรแกรมการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปาก และพฤติกรรมการสื่อสารที่เน้นผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง. วารสารพฤติกรรมศาสตร์เพื่อการพัฒนา. 2562;11(1):71-90.
Horowitz AM, Kleinman DV. Oral health literacy: the new imperative to better oral health. Dent Clin North Am. 2008;52(2):33-44.
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการส่งเสริมสุขภาพช่องปากในชุมชน. กรุงเทพฯ: กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ; 2561.
ศิริภา คงศร, สดใส ศรีสะอาด. ความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากกับการปฏิบัติตัวในการดูแลสุขภาพช่องปากของนักศึกษาสาธารณสุขศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาทันตสาธารณสุข วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดขอนแก่น. วารสารทันตาภิบาล. 2563;31(1):133-47.
ธันวา อินทรสุขสันติ. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากกับพฤติกรรมสุขภาพช่องปากของผู้มารับบริการทันตกรรม โรงพยาบาลห้วยผึ้ง จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2566;16(2):104-15.
วิไลลักษณ์ ทิวากรกฎ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับสภาวะสุขภาพช่องปากวัยทำงาน อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารแพทย์เขต 4-5. 2560;36(4):237-49.
Daniel WW. Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences. 9th ed. Hoboken (NJ): Wiley; 2010.
พันธ์นภา จิตติมณี, ยุวดี รอดจากภัย และนิภา มหารัชพงศ์. การพัฒนาเครื่องมือวัดความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากสำหรับผู้สูงอายุ. วารสารพยาบาลสาธารณสุข. 2562;33(3):114-31.
Best J. Research in education. 7th ed. Englewood Cliffs (NJ): Prentice-Hall; 1998.
Hinkle DE. Statistical analysis: A guide to understanding and using SPSS. 2nd ed. Boston (MA): Allyn and Bacon; 1998.
Attin T. & Hornecker E. Tooth brushing and oral health: how frequently and when should tooth brushing be performed?. Oral Health Prev Dent. 2005;3(3):135-40.
Nakao K, Ishikawa M, Yasuda T, et al. The importance of using interdental cleaning devices on prevention of tooth loss in an employee population: a cross-sectional study. BMC Oral Health. 2024;24(1):1528.
Janto M., Iurcov R., Daina CM., et al. The Importance of Periodic Dental Control in the Oral Health Status of Elderly Patients. Clin Pract. 2023;18;13(2):537–552.
Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int 2000; 15(3): 259-67.
Sorensen K, Van den Broucke S, Fullam J, Doyle G, Pelikan J, Slonska Z, Brand H. Health literacy and public health: A systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health. 2012; 12(1): 80
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง. ความรอบรู้ด้านสุขภาพ: เข้าถึง เข้าใจ และการนำไปใช้. 2nd ed. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน); 2561.
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง. ความรอบรู้ด้านสุขภาพ: ขั้นพื้นฐาน ปฏิสัมพันธ์ วิจารณญาณ. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน); 2562.
Kawamura M., Honkala E., Widstrom E., Komabayashi T. Cross-cultural differences of self-reported oral health behavior in Japanese and Finnish dental students. Int Dent J. 2000;50(1):46–50.
Levin L., Shenkman A. The relationship between dental caries status and oral health attitudes and behavior in young Israeli adults. J Dent Educ. 2004; 68(11):1185–91.
Thomson WM., Williams SM., Broadbent JM., Poulton R., Locker D. Long-term dental visiting patterns and adult oral health. J Dent Res. 2010;89(3):307–11.
Rosenstock IM., Strecher VJ., Becker MH. Social learning theory and the Health Belief Model. Health Educ Q. 1988;15(2):175-83.
Bandura A. Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice-Hall, Inc; 1986.
Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Social Soc Sci Med. 2008; 67(12):2072-8.
Paasche-Orlow MK., Wolf MS. The causal pathways linking health literacy to health outcomes. Am J Health Behav. 2007;31(1):19-26.
Prochaska JO., Velicer WF. The transtheoretical model of health behavior change. Am J of Health Promot. 1997;12:38-48.
Ishikawa H., Yano E. Patient health literacy and participation in the health-care process. Health Expect. 2008;11(2):113-22.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Thammasat University Hospital Journal Online
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
