ความสัมพันธ์ของความสามารถในการเผชิญปัญหาและฟันฝ่าอุปสรรค  เหตุการณ์ในชีวิตเชิงลบ กับระดับความเครียดของนักศึกษาสาธารณสุขชุมชน

Angkhana Bunkhong; Suwattana  Kerdmuang; Katiya  Ivanovitch

Authors

Angkhana Bunkhong Faculty of Public Health, Thammasat University
Suwattana Kerdmuang Faculty of Public Health and Allied Health Sciences, Praboromarajchanok Institute
Katiya Ivanovitch Faculty of Public Health, Thammasat University

Keywords:

Stress, Adversity Quotient, Negative life events, Community public health students

Abstract

Background: Mental health issues among Thais are steadily increasing, particularly within the youth demographic where high stress levels are prevalent. Failure to adapt to these challenges may lead to depression and potential suicide in the future.

Objective: To assess the stress levels of community public health students and to examine the relationships between student stress and individual factors, adversity quotient (AQ), negative life events, and access to counseling services.

Material and method: A descriptive research study. The sample consisted of 300 community public health students from years 1-4 in the first semester of the academic year 2067. Individual factors, Adversity Quotient, Negative life events, stress, and access to counseling services were studied using Nominal logistic regression statistics.

Result: The results revealed that the majority of students experienced high stress levels (44.7%). Regarding potential factors, 50.3% reported a moderate adversity quotient, 46.0% experienced low levels of negative life events, and 33.7% had moderate access to counseling services. Factors significantly associated with stress included financial status and negative life events; students with insufficient monthly income were 1.98 times more likely to experience high stress than those with sufficient income (p<.001). Furthermore, students facing low and moderate levels of negative life events were 4.57 and 8.52 times more likely to experience high stress, respectively, compared to those with the lowest level of negative life events (p<.001).

Conclusion: Students experienced high levels of stress, with low monthly income and negative life events identified as significant associated factors. Consequently, proactive mental health screening systems and counseling services should be developed, alongside the establishment of emergency scholarship programs and financial management training to support students.

References

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. รายงานระบบสุขภาพไทยภายใต้ธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ 3 พ.ศ.2565 หมวดสุขภาพจิต [อินเทอร์เน็ต]. สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ; 2568. [เข้าถึงเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nationalhealth.or.th/storage/ebooks_attach/Mental_Health_Category.pdf

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการส่งเสริมสุขภาพ. สุขภาพคนไทย 2568: เกิดน้อยกู่ไม่กลับ ต้องปรับและรับมืออย่างไร. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล; 2568.

สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ภาวะเครียดและซึมเศร้า ปัญหาเร่งด่วนอันดับหนึ่งนักศึกษาไทย [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2566. [เข้าถึงเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://cusri.chula.ac.th/archives/6513

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. สสส. สานพลังภาคีเครือข่าย สร้างนวัตกรรมดูแลสุขภาพจิตนักศึกษา มุ่งลดปัญหาเครียด-ซึมเศร้า หลังพบคนไทยเผชิญปัญหา 10 ล้านคน [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ; 2567. [เข้าถึงเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaihealth.or.th/?p=359364

อ้อยทิพย์ บัวจันทร์, เทพไทย โชติชัย, สมฤทัย ผดุงผล, กิรณา แต้อารักษ์ และชลการ ทรงศรี. ความเครียดและวิธีเผชิญความเครียดของนักศึกษาสาธารณสุข. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น. 2563;7(2):193-203.

กัญญาวีณ์ โมกขาว, วรพนิต ศุกระแพทย์ และวลัยนารี พรมลา. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดของนักศึกษาพยาบาล. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2564;44(2): 60-71.

เมษา นวลศรี และกุลชาติ พันธุวรกุล. ความสามารถในการเผชิญปัญหาและฟันฝ่าอุปสรรคของนักศึกษาคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. 2564;15(3):137-50.

สถาบันพระบรมราชชนก. ปรัชญา ปณิธาน วิสัยทัศน์ พันธกิจ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สถาบันพระบรมราชชนก; 2566. [เข้าถึงเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://phas.pi.ac.th/?page_id=20

ศุกร์ใจ เจริญสุข. การเฝ้าระวัง ควบคุม ป้องกันโรคซึมเศร้าด้วย สบช.โมเดล [รายงานภายใน]. นนทบุรี: สถาบันพระบรมราชชนก; 2566.

วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดสุพรรณบุรี กิจการนักศึกษาและทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม. รายงานพฤติกรรมของนักศึกษาประจำปี 2565. สุพรรณบุรี: กิจการนักศึกษาและทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดสุพรรณบุรี; 2565.

Stoltz PG. Adversity quotient turning obstacles into opportunities. New York: John Wiley & Son. 1997.

Holmes TH, Rahe RH. The social readjustment rating scale. J Psychosom Res. 1967;11(2):213-221.

งานทะเบียนและประมวลผล คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมชนก. รายงานอัตรานักศึกษาปีการศึกษา 2567. นนทบุรี: งานทะเบียนและประมวลผล คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมชนก; 2567.

ฉวีวรรณ บุญสุยา. ประชากร การเลือกตัวอย่าง และขนาดตัวอย่างในการวิจัย. ใน: ประมวลสาระชุดวิชาสถิติและการวิจัยในการจัดการสุขภาพ หน่วยที่ 8 (เล่ม 2). นนทบุรี: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2556.

รุ่งทิวา พุขุนทด และคณะ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระดับความเครียดของนักศึกษาระดับปริญญาตรี. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2564;14(3):115-125.

กัลยา เลิศสงคราม. ความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางอารมณ์ ความสามารถในการเผชิญและฝ่าฟันอุปสรรค บุคลิกภาพ และรูปแบบการเผชิญปัญหากับผลการเรียนของนิสิตชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยราชภัฎกลุ่มอีสานเหนือ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม; 2548.

Best, J. W. Research in Education. Englewood cliffs, NJ: Prentice-Hall. 1981.

Boonyamalik P. Epidemiology of adolescent suicidal ideation: Roles of perceived life stress, depressive symptoms, and substance use. USA: Johns Hopkins University. 2005.

กระทรวงสาธารณสุข. แบบวัดความเครียด กรมสุขภาพจิต [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; (ม.ป.ป.). [เข้าถึงเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://kkhos.moph.go.th/kkhos/data _office/SPST20.pdf

Lazarus RS, Folkman S. Stress, appraisal, and coping. New York: Springer Publishing Company. 1984.

Seligman MEP. Helplessness: On depression, development, and death. San Francisco (CA): W.H. Freeman; 1975.

ธรรมศักดิ์ สายแก้ว, สุนันทา ศรีศรี และสมบัติ สายหยุดทอง. ปัจจัยที่มีผลต่อความเครียดของนักศึกษาสาธารณสุขศาสตร์ในวิทยาลัยสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา ศูนย์การศึกษาจังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์. 2562;9(3):612-628.

ชาญวุฒิ ธิติรัตนโชติ, ณัฐญาดา เหล่าคงธรรม, วิสันต์ มาวงษ์, ทัดตา ศรีบุญเรือง และสุวรรณา ภัทรเบญจพล. การประเมินสุขภาพจิตและความเครียดของนักศึกษามหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. วารสารเภสัชศาสตร์อีสาน. 2557;9(ฉบับพิเศษ):66-71.

อาภรณ์ ศรีชัย, จิณห์จุฑา ชัยเสนา ดาลลาส และภรภัทร เฮงอุดมทรัพย์. ความสัมพันธ์ระหว่างความผูกพันในครอบครัว เหตุการณ์ในชีวิตเชิงลบ ความฉลาดทางอารมณ์ กับภาวะสุขภาพจิตของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2559;24(4):65-79.

Kumari S. A study of gender difference in stress among university students. Int J Res Anal Rev. 2017;4(4):374-7.

มัญชิษญา ใจคำ, อริศรา พูลจันทร์, สุกัญญา เกษมกิตติกุล และธนพัชร จันท์พิพัฒพงศ์. ความเครียดของนักศึกษาชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย ปีการศึกษา 2567. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ. 2568;7(2):38-51.

กชกร ธรรมนำศีล, สุปราณี น้อยตั้ง, กาญจนา ปัญญาเพ็ชร์ และวริศรา โสรัจจ์. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเครียดของนักศึกษาพยาบาล สถาบันเอกชนแห่งหนึ่งกรุงเทพมหานคร. วารสารสุขภาพกับการจัดการสุขภาพ. 2564;7(1):60-75.

นงลักษณ์ วิชัยรัมย์ และวิมลพรรณ สิริกานต์พิทักษ์. ภาวะความเครียดของนักศึกษาคณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยเฉลิมกาญจนา. วารสารวิชาการเฉลิมกาญจนา. 2560;4(2):107-116.

ปิยะวัน วงษ์บุญหนัก, ศรัณย์ กอสนาน, ปพิชญา แสวงผล และนัสเรีย นิมะยุ. การศึกษาความสามารถในการเผชิญและฝ่าฟันอุปสรรคของนักศึกษาเภสัชศาสตร์กรณีศึกษา:คณะเภสัชศาสตร์มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่ง. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์). 2565;14(28):70-80.

ปรัชญา ปิยมาโนธรรม และอุมาภรณ์ สุขารมณ์. การศึกษาความต้องการให้คำปรึกษาออนไลน์ของนักศึกษามหาวิทยาลัยรามคำแหง. วารสารจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต. 2566;13:8-22.