ผลของโปรแกรมการวางแผนจำหน่ายร่วมกับการจัดการความเหนื่อยล้า  ต่อความมั่นใจในการดูแลตนเอง ความเหนื่อยล้า และอัตราการฟื้นตัว  ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในระยะเฉียบพลัน

Supachai Rakkaew

Authors

Supachai Rakkaew Thammasat University Hospital

Keywords:

Discharge Planning Program, Fatigue, Self-efficacy, Acute stroke

Abstract

Background: Stroke is a major cause of disability that requires continuous care. With appropriate rehabilitation initiated during the acute phase, patients can achieve improved self-care ability. However, fatigue is a significant barrier that reduces the effectiveness of rehabilitation. Therefore, integrating discharge planning with systematic fatigue management is critically important.

Objective: To examine the effects of a Discharge Planning Program Combined with Fatigue Management on Self-Care-Self-Efficacy, Fatigue, and Post Stroke Recovery.

Material and methods: This quasi-experimental study with repeated measures and a control group included 50 acute stroke patients, divided equally into experimental and control groups (25 each). Outcome measurements were assessed at baseline, Week 4, and Week 12. Instruments used included a general and clinical data form, Self-Care Self-Efficacy Scale (SCSEs), Fatigue Severity Scale (FSS), Barthel Activities of Daily Living (ADL), and Modified Rankin Scale (mRS), with reliability coefficients of .913, .949, .885, and 1.00 respectively. Data were analyzed using descriptive statistics, Chi-square tests, t-tests, and repeated measures ANOVA.

Results: The participants ranged in age from 42 to 80 years (Mean = 61.10, SD = 9.90).
The results showed that the experimental group had significantly higher mean scores for SCSEs and ADL than the control group (F₁,₄₈ = 7.484; p < .01 and F₁,₄₈ = 0.071; p < .001, respectively). In addition, the experimental group had significantly lower mean scores for FSS and mRS than the control group (F₁,₄₈ = 26.771; p < .001 and F₁,₄₈ = 0.021; p < .01, respectively).

Conclusion: The study found that the program enhanced patients’self-care confidence, reduced fatigue, and promoted recovery. Therefore, systematic implementation of the program, together with capacity building of healthcare personnel, can improve the effectiveness of post stroke rehabilitation.

References

Virani SS, Alonso A, Benjamin EJ, Bittencourt MS, Callaway CW, Carson AP, et al. Heart disease and stroke statistics—2020 update: a report from the American Heart Association. Circulation. 2020;141(9):e139–e596.

Pu L, Wang L, Zhang R, Zhao T, Jiang Y, Han L. Projected global trends in ischemic stroke incidence, deaths and disability-adjusted life years from 2020 to 2030. Stroke. 2023;54(5):1330–9.

Lin Q, Dong X, Huang T, Zhou H. Developmental trajectory of care dependency in older stroke patients. Front Neurol. 2024;15:1374477.

Tiamkao S, Ienghong K, Cheung LW, Celebi I, Suzuki T, Apiratwarakul K. Stroke incidence, rate of thrombolytic therapy, mortality in Thailand from 2009 to 2021. Open Access Maced J Med Sci. 2022;10(E):110–5.

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. สถิติสาธารณสุข พ.ศ. 2564 [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [สืบค้นเมื่อ 10 สิงหาคม 2564]. เข้าถึงได้จาก: http://dmsic.moph.go.th/index/detail/8297

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. สถิติสาธารณสุข พ.ศ. 2567 [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 25 พฤษภาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: http://dmsic.moph.go.th/index/detail/7829

ผ่องพักตร์ จันทร์ศิริ. ภาระของผู้ดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในระบบการดูแลระยะกลาง โรงพยาบาลโกสุมพิสัย. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2564;18(2):72–80.

Taweephol T, Saksit P, Hiransuthikul A, Vorasayan P, Akarathanawat W, Chutinet A. Incidence of recurrent ischemic stroke and its associated factors in a tertiary care center in Thailand: a retrospective cohort study. BMC Neurol. 2024;24(1):152.

Cui Y, Xiang L, Zhao P, Chen J, Cheng L, Liao L, et al. Machine learning decision support model for discharge planning in stroke patients. J Clin Nurs. 2024.

คะนึงนิจ ศีรษะโคตร, พจนีย์ ขูลีลัง, เบญจพร เองวานิช, บุญมี ชุมพล, สุวัลยา ศรีรักษา. การพัฒนาโปรแกรมการวางแผนจำหน่ายแบบบูรณาการสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารสภาการพยาบาล. 2565;37(3):20–43.

โสภิต ใจอารีย์. ผลของโปรแกรมการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองต่อความรู้และพฤติกรรมการวางแผนจำหน่ายของพยาบาล โรงพยาบาลเจ้าคุณไพบูลย์ พนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีราช. 2566;3(2):E000553.

ผุสดี ก่อเจดีย์, พันนิภา นวลอนันต์, เพ็ญพรรณ จงจิรวงศา, สุภา ธนวังศรี, อมร กัลยพฤกษ์. บทบาทของพยาบาลในการดูแลต่อเนื่องผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้าน. วารสารการแพทย์หัวหิน. 2565;2(2):24–42.

Limprayoon C. Development of stroke patients intermediate care discharge planning program of Nong Khai Hospital, Nong Khai Province. J Environ Educ Med Health. 2024;9(2):571–9.

โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ. สถิติผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ. [เอกสารอิเล็กทรอนิกส์] หน่วยโรคหลอดเลือดสมองและระบบประสาท; 2565.

โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ. สถิติผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ. [เอกสารอิเล็กทรอนิกส์]. หน่วยโรคหลอดเลือดสมองและระบบประสาท; 2567.

Aarnes R, Stubberud J, Lerdal A. A literature review of factors associated with fatigue after stroke and a proposal for a framework for clinical utility. Neuropsychol Rehabil. 2020;30(8):1449–76.

ศุภชัย รักแก้ว. ความเหนื่อยล้าหลังเกิดโรคหลอดเลือดสมองและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. วารสารโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ (ออนไลน์). 2566;8(2).

Hamre C, Fure B, Helbostad JL, Wyller TB, Ihle-Hansen H, Vlachos G, et al. Factors associated with level of physical activity after minor stroke. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2021;30(4):105628.

Klassen TD, Dukelow SP, Bayley MT, Benavente O, Hill MD, Krassioukov A, et al. Higher doses improve walking recovery during stroke inpatient rehabilitation. Stroke. 2020;51(9):2639–48.

ศุภชัย รักแก้ว, ธีรนุช ห้านิรัติศัย, สมบัติ มุ่งทวีพงษา. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการเดินต่อการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการเดิน ความเหนื่อยล้า และความสามารถทางกายภาพในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลัน: การวิเคราะห์เบื้องต้น. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2565;49(3).

Bandura A. Self-efficacy: the exercise of control. New York: W.H. Freeman; 1997.

ศุภชัย รักแก้ว, อุไร คำมาก. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเหนื่อยล้าหลังโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดระยะเฉียบพลัน. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2567;51(3):138–52.

Bandura A. Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychol Rev. 1977;84(2):191–215

นิพิฐพนธ์ สนิทเหลือ, วัชรีพร สาตร์เพ็ชร์, ญาดา นภาอารักษ์. การคำนวณขนาดตัวอย่างโดยใช้โปรแกรม G*Power. วารสารสถาบันเทคโนโลยีสุวรรณภูมิ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์). 2562;5(1):496–507.

บุญใจ ศรีสถิตย์นรากูร. ขนาดอิทธิพล การวิเคราะห์อำนาจการทดสอบ และการคำนวณขนาดตัวอย่างที่เหมาะสมโดยใช้โปรแกรม G*Power. กรุงเทพฯ: ศูนย์หนังสือจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2563.

Phonphet C, Suwanno J, Bunsuk C, Kumanjan W, Thiamwong L. Psychometric testing of the cross-culturally adapted Thai version of the Self-Care Self-Efficacy Scale version 3.0 in individuals with chronic illnesses. Int J Nurs Sci. 2024;11(4):473–84.

Banks JL, Marotta CA. Outcomes validity and reliability of the modified Rankin scale: implications for stroke clinical trials: a literature review and synthesis. Stroke. 2007;38(3):1091–6.

สถาบันประสาทวิทยา. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือด. กรุงเทพฯ: ธนาเพรส แอนด์ กราฟฟิค; 2562.

Alcantara CC, García-Salazar LF, Silva-Couto MA, Santos GL, Reisman DS, Russo TL. Post-stroke BDNF concentration changes following physical exercise: a systematic review. Front Neurol. 2018;9:637.

Sorenson M, Jason L, Peterson J, Herrington J, Mathews H. Brain derived neurotrophic factor is decreased in chronic fatigue syndrome and multiple sclerosis. J Neurol Neurophysiol. 2014;5:1–6.

Zedlitz AM, Geurts AC, Fasotti L. Cognitive and graded activity training can alleviate persistent fatigue after stroke. Clin Rehabil. 2012;26(2):108–19.

Jones K, Krishnamurthi R, Barker-Collo S, De Silva S, Henry N, Zeng I, et al. Fatigue after stroke educational recovery program: a prospective, phase III, randomized controlled trial. J Am Heart Assoc. 2025;14(1):e034441.