การประเมินผลโครงการเพื่อแก้ไขปัญหาพนัน กรณีศึกษาศูนย์พัฒนาผู้เชี่ยวชาญและการปรึกษา ในปัญหาพนัน สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์
บทคัดย่อ
ความสำคัญของปัญหา: โครงการศูนย์พัฒนาผู้เชี่ยวชาญและการปรึกษาในปัญหาพนัน มีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ไขปัญหาพนันแต่ยังไม่มีการประเมินและติดตามผลจึงนำมาสู่การวิจัยในครั้งนี้
วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินความคิดเห็นและติดตามผลการดำเนินงานของโครงการศูนย์พัฒนาผู้เชี่ยวชาญและการปรึกษาในปัญหาพนัน ตามแนวคิด CIPP Model มี 4 มิติ ได้แก่ บริบท ปัจจัยนำเข้า กระบวนการ และผลลัพธ์
วิธีดำเนินการวิจัย: เป็นวิจัยเชิงประเมินผลรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ (1) ผู้บริหารและที่ปรึกษา จำนวน 8 คน (2) ผู้ปฏิบัติงานทั้งหมด จำนวน 35 คน (3) ผู้รับบริการทางโทรศัพท์ เลือกจากผู้รับบริการปรึกษาปัญหาเลิกพนันที่ยินดีให้ข้อมูล จำนวน 30 คน (4) สมาชิกเพจ 1323 สายด่วนเลิกพนัน จำนวน 230 คน (5) สมาชิกชุมชนเครือข่ายเลิกพนันทั้งหมดจำนวน 325 คน
ผลการศึกษา: ด้านบริบทพบว่า มีวัตถุประสงค์ของโครงการชัดเจน และประเมินได้ ดำเนินตามกรอบนโยบายของกรมสุขภาพจิต ด้านปัจจัยนำเข้าพบว่า งบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ และสมรรถภาพของผู้ปฏิบัติงานมีส่วนสนับสนุนการดำเนินโครงการ ด้านกระบวนการพบว่า มีการวางแผนดำเนินงานเป็นไปตามวัตถุประสงค์ มีการพัฒนาองค์ความรู้ความเชี่ยวชาญของผู้ปฏิบัติงานอย่างต่อเนื่อง และสามารถปรับปรุงจุดด้อยของระบบงานที่เป็นอุปสรรคต่อการทำงานได้ ด้านผลลัพธ์ของโครงการ ผู้บริหารและที่ปรึกษามีความคิดเห็นว่าปัญหาพนันมีความท้าทาย และพึงพอใจในการปฏิบัติงานของบุคลากร สำหรับผู้ปฏิบัติงานมีความพึงพอใจภาพรวมต่อผลการปฏิบัติงาน พร้อมในการเผชิญปัญหา และสามารถจัดการปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างการปฏิบัติงาน สำหรับผู้รับบริการทางโทรศัพท์พึงพอใจต่อการให้บริการอยู่ในระดับมาก ส่วนสมาชิกเพจ 1323 สายด่วนเลิกพนันมีความพึงพอใจต่อการปฏิบัติงานด้านการส่งเสริมป้องกันชุมชนและประชาสัมพันธ์อยู่ในระดับปานกลาง คิดว่าปัญหาพนันเป็นปัญหาที่ต้องจัดการ มีความตระหนักถึงผลกระทบจากการพนัน และสมาชิกที่เข้าร่วมชุมชนเครือข่าย 4 จังหวัด มีความพึงพอใจต่อการให้บริการด้านชุมชนอยู่ในระดับมาก และตระหนักถึงผลกระทบจากการพนัน มองว่าปัญหาพนันเป็นปัญหาที่ต้องจัดการ
สรุป: โครงการฯ ดำเนินการตามกรอบนโยบายของกรมสุขภาพจิต ตอบสนองปัญหาสังคม ควรให้จัดโครงการต่อเนื่อง และปรับให้สอดคล้องกับความต้องการของสังคมต่อไป
เอกสารอ้างอิง
ศูนย์พัฒนาผู้เชี่ยวชาญและการปรึกษาปัญหาพนัน. แนวทางการปฏิบัติงานสำหรับผู้ให้บริการปรึกษาปัญหาพนัน (สายด่วนฯเลิกพนัน 1323). กรุงเทพฯ: บียอนด์ พับลิสซิ่ง; 2558.
ศูนย์พัฒนาผู้เชี่ยวชาญและการปรึกษาปัญหาพนัน. รายงานสรุปโครงการศูนย์พัฒนาผู้เชี่ยวชาญและการปรึกษาในปัญหาพนัน. กรุงเทพฯ: สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์; 2560.
Stufflebeam, D.L. The CIPP model for evaluation, in T. Kellaghan and D.L. Stufflebeam (eds) (pp.31-62), International Handbook of Educational Evaluation. Netherland: Kluwer Academic Publishers; 2003.
รัตนะ บัวสนธ์. รูปแบบการประเมิน CIPP และ CIPIEST มโนทัศน์ทีคลาดเคลื่อนและถูกต้องในการใช้ CIPP and CIPPIEST evaluation models: mistaken and precise concepts of applications. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย 2556; 5(2):1-24.
กรมสุขภาพจิต. คู่มือหลักสูตรสำหรับวิทยากร เรื่องการให้การปรึกษปัญหาสุขภาพจิตทางโทรศัพท์ผ่านสายด่วนสุขภาพจิต 1323. กรุงเทพฯ:
บียอนด์ พับลิสซิ่ง; 2557.
พินิจ ลาภธนานนท์ และคณะ. การศึกษาสถานการณ์ พฤติกรรม และผลกระทบการพนันในประเทศไทย. สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2554.
สิริจันทร์ เดชปัญญาวัฒน์ และคณะ. การทบทวนข้อมูลของผู้รับบริการสายด่วนสุขภาพจิตเลิกพนัน 1323 กรณีศึกษาปัญหาพนัน. โครงการศูนย์พัฒนาผู้เชี่ยวชาญและการปรึกษาในปัญหาพนัน สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์; 2558.
สำนักพัฒนาระบบข้อมูลข่าวสารสุขภาพ. บุคลากรทาการแพทย์และสาธารณสุข [อินเตอร์เน็ต]. 2560[เข้าถึงเมื่อ 10 มกราคม 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hiso.or.th/hiso/picture/reportHealth/ThaiHealth2017/thai2017_13.pdf
ชลธิชา แย้มมา และพีรพนธ์ ลือบุญธวัชชัย. ปัญหาการนอนหลับ ความเหนื่อยล้า และประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย 2556; 58(2):183-196.
ศิรินันท์ กิตติสุขสถิต และคณะ. คุณภาพชีวิต การทำงาน และความสุข. กรุงเทพฯ: ธรรมดาเพรส; 2556.
สติธร ธนานิธิโชติ. คืนชีพบ่อนกาสิโน เครือข่ายข้อมูลการเมืองไทย [อินเตอร์เน็ต]. 2554 [เข้าถึงเมื่อ 12 มกราคม 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.tpd.in.th/fileupload/76973957article03.pdf
มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์. การป้องกันเด็กและเยาวชนจากการพนัน. กรุงเทพฯ: โครงการขับเคลื่อนสังคมและนโยบายสาธารณะเพื่อลดปัญหาการพนัน; 2556.
