ความชุกและลักษณะพื้นฐานของผู้ป่วยเบาหวานที่เป็นวัณโรคปอดใน โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ
คำสำคัญ:
ความชุก, เบาหวาน, วัณโรคปอดบทคัดย่อ
ความสำคัญของปัญหาการวิจัย: โรคเบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่มักพบความสัมพันธ์กับการเกิดโรคอื่นๆ ซึ่งผู้ป่วยโรคเบาหวานมีความเสี่ยงต่อการพบวัณโรคปอด
วัตถุประสงค์: เพื่อหาความชุกและลักษณะพื้นฐานของผู้ป่วยเบาหวานที่เป็นวัณโรคปอดในโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ
วิธีดำเนินการวิจัย: เป็นการศึกษาภาคตัดขวางเชิงพรรณนา เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ผู้ป่วยเบาหวานที่เป็นวัณโรคปอด และมีเก็บข้อมูลย้อนหลังโดยคัดลอกจากเวชระเบียนผู้ป่วย ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2559 – 1 กันยายน 2562 กลุ่มตัวอย่างใช้การสุ่มอย่างง่าย คือ ผู้ป่วยเบาหวานที่เป็นวัณโรคปอดและขึ้นทะเบียนรักษาวัณโรคในคลินิกวัณโรคโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ จำนวน 92 คน เครื่องมือเป็นแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยเบาหวานโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ จำนวน 12,470 คน เป็นวัณโรคปอดจำนวน 115 คน พบความชุกของวัณโรคปอดในผู้ป่วยโรคเบาหวาน 9.0 ต่อประชากรเบาหวาน 1,000 คน กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 58.70 มีอายุเฉลี่ย 68.38 ปี (SD=10.60) ดัชนีมวลกายเฉลี่ย 25.30 กก./ม2 เป็นเบาหวานมานานเฉลี่ย 12.44 ปี โดยส่วนใหญ่ยังไม่เคยตรวจพบโรคแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน (ร้อยละ 68.48) ระดับน้ำตาลสะสมเฉลี่ยย้อนหลัง 1 ปี ก่อนการวินิจฉัยวัณโรคปอด มากกว่า 7.0% ร้อยละ 83.70 เป็นโรคเอชไอวี ร้อยละ 1.09 และมีประวัติผู้ป่วยวัณโรคร่วมบ้าน ร้อยละ 16.30
สรุป: ควรมีการคัดกรองวัณโรคในผู้ป่วยเบาหวานทุกปี และควรมีการจัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพและให้ความรู้แก่ผู้ป่วยเบาหวาน เพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์เป้าหมายในการรักษา
เอกสารอ้างอิง
Bureau of tuberculosis. NationalTuberculosis Control Programme Guideline, Thailand, 2018. 1st edition. Bangkok: Augson Graph and Design Publishing; 2018.
Pathumthani Provincial Public Health Office. Report on the situation of tuberculosis in Pathumthani Province. Pathumthani : Pathumthani Provincial Public Health Office; 2018.
Coker R, Mckee M, Atum R, Dimitrova B, Dodonova E, Kuznetsov S, et al. Risk factor for pulmonary tuberculosis in Russia:case-control study. Biomed J 2006; 332: 85-87.
Zhang. Q., H., Sugwar. Tuberculosis complicated by diabetes mellitus at Shanghai Pulmonary Hospital. China Japan J Inf. Dis 2009; 62(5): 390-391.
Choksawat P, Suggaravetsiri P. Factors associated with pulmonary tuberculosis among diabetes mellitus patients in Chaiyaphum province. The Office of Disease Prevention and Control 6th Khon Kaen Journal 2011; 18(1): 38-47.
Kaewkhamsaen P, Suggaravetsiri P. Prevalence and factors associated with pulmonary tuberculosis in patients with diabetes, Sakon Nakhon Province. Public Health Research Khon Kaen University Journal 2013; 6(2): 90-99.
Khamrat S, Suggaravetsiri P, Trinnawoottipong K. Factors associated with pulmonary tuberculosis among diabetes mellitus patients in Roi Et Province. The Office of Disease Prevention and Control 7th Khon Kaen Journal 2015; 22(1): 22-23.
Khuancharee K, Suggaravetsiri P, Trinnawoottipong K. Factors associated with smear positive pulmonary tuberculosis among diabetes mellitus patients in Thailand: A meta-analysis. The Office of Disease Prevention and Control 7th Khon Kaen Journal 2016; 23(3): 1-11.
Paleekui C, Sujirarat D, Tipayamongkholgul M. Factors associated with pulmonary tuberculosis in diabetes mellitus Type 2 Patients. Sukhothai Thammathirat Open University; 2015
