กลยุทธ์การบริหารจัดการโรงพยาบาลสนามในสถานการณ์การระบาดโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 จังหวัดนครนายก

บทคัดย่อ

บทนำ: จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 จังหวัดนครนายก พบผู้ติดเชื้อเพิ่มมากขึ้น ในขณะที่เตียงรับผู้ป่วยของโรงพยาบาลหลักมีจำนวนจำกัด จึงมีการจัดตั้งโรงพยาบาลสนามเพื่อรองรับผู้ติดเชื้อที่มีจำนวนมากขึ้น ทั้งสิ้น 11 แห่ง ด้วยการบริหารจัดการภายใต้ข้อจำกัดที่หลากหลาย

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษา 1) กลยุทธ์การบริหารจัดการโรงพยาบาลสนาม 2) ปัจจัยความสำเร็จ ปัญหาอุปสรรคและโอกาสพัฒนาในการบริหารจัดการโรงพยาบาลสนาม

วิธีดำเนินการวิจัย: เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลทุติยภูมิ สนทนากลุ่มและสัมภาษณ์แบบเจาะลึกกับคณะกรรมการ ผู้บริหาร และบุคลากรที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลสนาม รวมทั้งสิ้น 26 คน  โดยเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ในระหว่างเดือน มิถุนายน ถึงเดือนธันวาคม 2564 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา ตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า จำแนกและจัดระบบข้อมูลที่มีความสัมพันธ์กัน นำมาสร้างข้อสรุปเชิงอุปนัย

ผลการศึกษา: ผู้ให้ข้อมูลส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุ 50-55 ปี การศึกษาสูงกว่าปริญญาตรีและเป็นบุคลากรทางการพยาบาล ก่อนสถานการณ์ระบาดพบว่าจังหวัดนครนายกมีการเตรียมการรองรับ ตามแนวคิด Six Building Box  ทั้งด้านปัจจัยภายนอกและภายใน ทำให้สามารถจัดตั้งโรงพยาบาลสนามในทุกอำเภอ รวมทั้งสิ้น 11 แห่ง ภายในระยะเวลา 2 เดือน ในระหว่างและหลังสถานการณ์ระบาด มีการวิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ทำ SWOT analysis เกิดกลยุทธ์ในการบริหารจัดการ 3 รูปแบบ ได้แก่ 1) การบริหารด้วยระบบบัญชาการเหตุการณ์ภาวะฉุกเฉิน 2) การบริหารจัดการเบ็ดเสร็จโดยผู้บัญชาการเหตุการณ์  โดยแบ่งการจัดการ 3 ระบบ คือ full function, Hospitel function และ factory function  3) การบริหารจัดการภายใต้ระบบเครือข่ายบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ พบปัจจัยแห่งความสำเร็จ คือ ทักษะของผู้นำ ความร่วมมือของบุคลากร และระบบการบริหารจัดการที่ดี  ในขณะที่ปัญหาอุปสรรคส่วนมากเป็นปัจจัยภายนอกที่ควบคุมไม่ได้ และเกิดจากขาดอัตรากำลังเฉพาะด้าน และอัตรากำลังที่มีอยู่ขาดประสบการณ์ โอกาสพัฒนาจึงควรกำหนดแนวทางการดำเนินงานและการซ้อมแผนปฏิบัติการ  เพื่อพัฒนาทักษะและองค์ความรู้ให้กับบุคลากรอย่างต่อเนื่อง

สรุป: ในสถานการณ์การระบาดโรคโควิด-19 ควรเตรียมการก่อนการระบาด วิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง  เพื่อกำหนดกลยุทธ์ในการบริหารจัดการอย่างเหมาะสม ซึ่งผู้นำองค์กรและบุคลากรเป็นปัจจัย  แห่งความสำเร็จที่สำคัญในการกำหนดกลยุทธ์การบริหารจัดการโรงพยาบาลสนาม