ประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพด้วยแนวคิดการจัดการตนเองในกลุ่มวัยทำงานที่มีภาวะเมตาบอลิกซินโดรม อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช

ผู้แต่ง

  • เกสราวรรณ ประดับพจน์ กลุ่มงานบริการด้านปฐมภูมิ โรงพยาบาลพรหมคีรี
  • สุมลรัตน์ ขนอม สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช

คำสำคัญ:

โปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรม, การจัดการตนเอง, วัยทำงาน, ภาวะเมตาบอลิกซินโดรม

บทคัดย่อ

บทนำ ภาวะเมตาบอลิกซินโดรม (Metabolic Syndrome) เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด ซึ่งกลุ่มโรคเหล่านี้เป็นสาเหตุการตายอันดับหนึ่งของประชากรในปัจจุบัน

วัตถุประสงค์ วิจัยกึ่งทดลองนี้เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพด้วยแนวคิดการจัดการตนเอง ในกลุ่มวัยทำงานที่มีภาวะเมตาบอลิกซินโดรม อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช

วิธีดำเนินการวิจัย กลุ่มตัวอย่างเป็นกลุ่มวัยทำงานที่มีภาวะเมตาบอลิกซินโดรมจำนวน 76 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 38 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้วยแนวคิดการจัดการตนเอง กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามวิธีการปกติ ประเมินผลลัพธ์การวิจัยก่อนและหลังในสัปดาห์ที่ 16 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา ไคสแควร์ Paired และ Independent t-test

ผลการศึกษา ผลการวิจัยพบว่าภายหลังการทดลองสัปดาห์ที่ 16 กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือด ความดันโลหิต และเส้นรอบเอวลดลงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05) เมื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มพบว่า ค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือด และความดันโลหิตของกลุ่มทดลองลดลงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05) ส่วนค่าเฉลี่ยของเส้นรอบเอวพบว่าไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05)

สรุป สามารถนำผลการวิจัยที่ได้ไปใช้เป็นแนวทางในการทบทวนและออกแบบโปรแกรมการให้ความรู้เกี่ยวกับการออกกำลังกาย การบริโภคอาหาร และการจัดการกับความเครียดในกลุ่มวัยทำงานที่มีภาวะเมตาบอลิกซินโดรมได้อย่างเหมาะสม รวมทั้งขยายผลการศึกษาไปในพื้นที่ชุมชนอื่น อันเป็นกลไกส่วนหนึ่งที่ช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลของภาครัฐ พร้อมทั้งลดโอกาสการทุพพลภาพและเสียชีวิตของประชาชนได้

เอกสารอ้างอิง

Zainuddin AA, Manickam MA, Baharudin A, Selamat R, Cheong KC, Ahmad NA. Prevalence and socio-demographic determinant of overweight and obesity among Malaysian adult. Inter J of Pub Health. 2016;6(1):661-669.

Singh AK & Kari JA. Metabolic syndrome and chronic kidney disease. Curr Opin Nephrol Hypertens. 2013;22(2):198-203.

สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรคกระทรวงสาธารณสุข. รายงานประจำปี 2563. โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์.กรุงเทพฯ. 2564.

นิยะนันท์ สำเภาเงิน และ ดวงกมล ชาติประเสริฐ. อิทธิพลของการรับรู้ความเสี่ยงต่อพฤติกรรมสุขภาพและแนวทางการสื่อสาเพื่อสร้างพฤติกรรมการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของกลุ่มเสี่ยง. วารสารการประชา สัมพันธ์และการโฆษณา. 2557;7(2):38-58.

ชัยวัน เจริญโชคทวีและคณะ. ภาวะเมแทโบลิกซินโดรม และความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดของบุคลากรคณะแพทยศาสตร์ วชิรพยาบาล. วชิรเวชสาร. 2555;56(3): 183-191.

วราพรรณ วงษ์จันทร์. ภาวะเมตาบอลิกซินโดรมวัยผู้ใหญ่: การจัดการตนเอง. วารสารพยาบาลทหารบก. 2561;19(พิเศษ):16-24.

ชดช้อย วัฒนะ. การสนับสนุนการจัดการตนเอง: กลยุทธ์ในการส่งเสริมการควบคุมโรค. วารสารวิทยาลัยพยาบาล พระปกเกล้าจันทบุรี.2558;26(ฉบับเพิ่มเติม 1):117-127.

สุนิสา สีผม. การจัดการตนเองในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง.วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย. 2556;6(1):12-17.

ปราโมทย์ ถ่างกระโทก. บทบาทพยาบาลวิชาชีพในการจัดการโรคเรื้อรัง. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์. 2560;37(2): 154-159.

Hopp, L & Walker, J. Effectiveness of arm exercise on dyspnea in patients with chronic obstructive pulmonary disease: a systematic review. JBI Library of Systematic Reviews.2009;7(3):1352-1371.

Cao, Z. J., Wang, S. M., & Chen, Y. A Randomized trial of multiple interventions for childhood obesity in China. Am. J. Prev. Med. 2015;48(5): 552-560.

จุฑามาส จันทร์ฉาย, มณีรัตน์ ธีระวิวัฒน์ และนิรัตน์ อิมามี. โปรแกรมการเรียนรู้เรื่องเบาหวานและการจัด การตนเองของผู้ที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จังหวัดประจวบคีรีขันธ์. สาธารณสุขมหาวิทยาลัย

อารีย์ เสนีย์. โปรแกรมการจัดการตนเองในผู้ป่วยโรคเรื้อรัง. วารสารพยาบาลทหารบก. 2557;15(1): 129-134.

จุฑามาศ เกษศิลป์, พาณี วิรัชชกุล และ อรุณี หล่อนิล. การจัดการดูแลตนเอง ความรู้คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ก่อน-หลัง เข้าโปรแกรมจัดการการดูแลตนเองในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในเขต อ.เมือง จ.อุทัยธานี. วารสารกองการพยาบาล 2556;40 (1):84-102.

จินตนา บัวทองจันทร์, อุบล สุทธิเนียม, และ เสมอจันทร์ ธีระวัฒน์สกุล. ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมสุขภาพในบุคคลกลุ่มเสี่ยงที่มีการเผาผลาญอาหารผิดปกติ. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา. 2556;19(2):46-59.

สมใจ จางวาง, เทพกร พิทยภินัน และนิรชร ชูติพัฒนะ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อป้องกันโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงของประชาชนกลุ่มเสี่ยง.วารสารวิทยาลัยการพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 2559;3(1):110–128.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-12-30

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ประดับพจน์ เ, ขนอม ส. ประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพด้วยแนวคิดการจัดการตนเองในกลุ่มวัยทำงานที่มีภาวะเมตาบอลิกซินโดรม อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช. TUHJ [อินเทอร์เน็ต]. 30 ธันวาคม 2022 [อ้างถึง 6 กุมภาพันธ์ 2026];7(3):58-67. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TUHJ/article/view/260567

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความพิเศษ