การพัฒนานวัตกรรมต้นแบบแอปพลิเคชัน MAMI สำหรับดูแลภาวะโภชนาการในสตรีตั้งครรภ์

ผู้แต่ง

  • พัฒน์นรี เปี่ยมธนันปภัค งานการพยาบาลตรวจโรคสูติ-นรีเวชกรรม โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ

คำสำคัญ:

แอปพลิเคชัน, มามี้, โภชนาการ, การตั้งครรภ์

บทคัดย่อ

บทนำ: ภาวะโภชนาการของสตรีตั้งครรภ์มีความสำคัญ หากสตรีตั้งครรภ์มีภาวะทุพโภชนาการอาจส่งผลกระทบต่อมารดาและทารก สตรีตั้งครรภ์จึงควรได้รับความรู้ความเข้าใจด้านโภชนาการที่ถูกต้องเหมาะสม บุคลากรทางการแพทย์มีบทบาทสำคัญในการดูแลผู้รับบริการโดยมุ่งเน้นส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค  ดังนั้นจึงได้พัฒนาและออกแบบแอปพลิเคชัน MAMI ในรูปแบบโมบายแอปพลิเคชัน เพื่อให้สตรีตั้งครรภ์เข้าถึงข้อมูลความรู้ได้ง่าย สะดวก นำไปใช้ประโยชน์ในการส่งเสริมสุขภาพสตรีตั้งครรภ์ให้มีภาวะโภชนาการที่ดียิ่งขึ้น ลดการเกิดภาวะทุพโภชนาการได้

วัตถุประสงค์: 1) เพื่อออกแบบและพัฒนานวัตกรรมต้นแบบแอปพลิเคชัน MAMI สำหรับดูแลภาวะโภชนาการในสตรีตั้งครรภ์ 2) เพื่อประเมินความพึงพอใจของผู้ใช้งานต้นแบบแอปพลิเคชัน MAMI

วิธีดำเนินการ: ศึกษาการออกแบบและพัฒนานวัตกรรมต้นแบบแอปพลิเคชันมามี้ (MAMI) โดยพัฒนานวัตกรรมเป็นโมบายแอปพลิเคชันด้วยโปรแกรม Android Studio สำหรับ Android และใช้ Xcode สำหรับ iOS กำหนดกลุ่มผู้ใช้นวัตกรรมต้นแบบโดยวิธีเลือกแบบเจาะจง ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 ท่าน ผู้ใช้งานแอปพลิเคชัน จำนวน 18 ท่าน เครื่องมือที่ใช้ คือ 1)โปรแกรม Android และโปรแกรม Xcode  2) แบบประเมินความพึงพอใจการใช้งาน โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลลัพธ์: ต้นแบบแอปพลิเคชัน MAMI ที่สามารถรองรับการใช้งานบนสมาร์ทโฟนได้ทั้งระบบ Android และ iOS ประกอบด้วยเมนู 4 เมนูหลัก ได้แก่ คำนวณค่าดัชนีมวลกาย  โภชนาการน่ารู้ คำนวณสัดส่วนอาหาร  และสมุดสุขภาพ  ผลการประเมินการใช้งานแอปพลิเคชัน มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 91.22 ( =4.56, SD=0.53) และผลการประเมินความพึงพอใจภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 91.59 ( =4.58, SD=0.57)

สรุป: ต้นแบบแอปพลิเคชัน MAMI ที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมในการนำไปใช้ประโยชน์เพื่อเสริมสร้างความรู้และดูแลภาวะโภชนาการในสตรีตั้งครรภ์ได้

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา ศรีสวัสดิ์, พรศิริ พันธสี. ดัชนีมวลกายและโภชนาการในสตรีตั้งครรภ์. วารสารเกษมบัณฑิต. 2561; 9(1):182-92.

World Health Organization. World health statistics 2020: monitoring health for the SDGs, sustainable development goals [Internet]. World Health Organization; 2020 [cited 2023 Jan 14]. Available from: https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/332070/9789240005105-eng.pdf?sequence=1

World Health Organization. Meeting report: WHO technical consultation: nutrition-related health products and the World Health Organization model list of essential medicines-practical considerations and feasibility, Geneva, Switzerland, 20-21 September 2018 [Internet]. World Health Organization; 2019. [cited 2023 Jan 14]. Available from: http://www.babymilkaction.org/wp-content/uploads/2021/11/WHO-FINAL-DRAFT-19-MARCH-2019-MEETING-REPORT-ONLY-NO-ANNEXES_.pdf

กรมอนามัย สำนักส่งเสริมสุขภาพ. รายงานประจำปี สำนักส่งเสริมสุขภาพ พ.ศ.2565 [อินเทอร์เน็ต]. อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง: สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2566 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://hp.anamai.moph.go.th/th/annualreport/download/?did=213815&id=106989&reload=

Barker DJP, Larsen G, Osmond C, Thornburg KL, Kajantie E, Eriksson JG. Theplacental origins of sudden cardiac death. Int J Epidemiol [Internet]. 2012 [cited 2023 Jan 20]; 41(5):1394-9. Available from: https://academic.oup.com/ije/article/41/5/1394/710871?login=true

Fattah C, Farah N, Barry SC, Connor NO, Stuart B, Turner MJ. Maternal weight and body composition in the first trimester of pregnancy. Acta Obstet. Gynecol. Scand. [Internet]. 2010 [cited 2023 Jan 20]; 89(7):952 -5. Available from: https://obgyn.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.3109/00016341003801706

Meldgaard M, Jensen AL, Johansen AD, Maimburg RD, Maindal HT. Health literacy and related behaviour among pregnant women with obesity: a qualitative interpretive description study. BMC Pregnancy Childbirth [Internet]. 2022 [cited 2023 May 30]. Available from: https://bmcpreg

nancychildbirth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12884-022-05023-0

ธิติพร สุวรรณอําภา, ทัศนีย์วรรณ พฤกษา เมธานันท์. ผลของโปรแกรมการให้ความรู้โดยใช้โมบายแอปพลิเคชันต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของสตรีตั้งครรภ์. วารสารสภาการพยาบาล. 2566; 38(1):98-111.

Renkert S, Nutbeam D. Opportunities to improve maternal health literacy through antenatal education: an exploratory study. Health Promot Int [Internet]. 2001 [cited 2023 Feb 8]. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11733456/

นันทนา โกรัตนะ. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจในการใช้งานแอปพลิเคชันด้านโภชนาการเพื่อสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2563 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 6 มกราคม 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://mis.tbs.tu.ac.th/wp-content/uploads/6202037120_Nuntana-Korattana.pdf

วรภรณ์ บุญจีม. ผลของโปรแกรมส่งเสริมโภชนาการโดยการเฝ้าติดตามตนเองต่อน้ำหนักที่เพิ่มขึ้นของสตรีขณะตั้งครรภ์ [อินเทอร์เน็ต]. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2562 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 6 มกราคม 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://archive.lib.cmu.ac.th/full/T/2562/midw10762wboon_full.pdf

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. รายงานความก้าวหน้าเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทย พ.ศ. 2559-2563 [อินเทอร์เน็ต]. ซีดี มีเดีย ไกด์: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ; 2564 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 20 มกราคม 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://sdgs.nesdc.go.th/wp-content/uploads/2021/11/Thailands-SDGs-report-2016-2020-book_for-web-1.pdf

ธนากร อินตุ้ย, ชัยวัชร ไชยศิริวัฒนากุล. การพัฒนาและหาประสิทธิภาพแอปพลิเคชั่นอาหารสำหรับผู้ป่วยโรคต่าง ๆ [อินเทอร์เน็ต]. วิทยาลัยเทคนิคแพร่; 2560 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2566]. เข้าถึงได้จาก: http://project.ctnphrae.com/th/publish-view-58.html

ภัสราภรณ์ ห้อยกรุด. การพัฒนาระบบศูนย์ติดตามผลการปฏิบัติการ กรมอนามัย (DOC) [อินเทอร์เน็ต]. กองแผนงาน กรมอนามัย; 2564 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 8 มกราคม 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://planning.anamai.moph.go.th/th/cms-of-133/download?id=71477&mid=10910&mkey=m_document&lang=th&did=23314

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-12-26

รูปแบบการอ้างอิง

1.
เปี่ยมธนันปภัค พ. การพัฒนานวัตกรรมต้นแบบแอปพลิเคชัน MAMI สำหรับดูแลภาวะโภชนาการในสตรีตั้งครรภ์. TUHJ [อินเทอร์เน็ต]. 26 ธันวาคม 2023 [อ้างถึง 14 มกราคม 2026];8(3):37-49. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TUHJ/article/view/266920

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความพิเศษ